რედაქტორის შენიშვნა: ეს სტატია თარგმნილია VOA Kurdish-ის ორიგინალი მასალიდან.

წინა კვირას ქურთისტანის პატრიოტული კავშირის მიერ ერაყის ქურთისტანის რეგიონული მთავრობის დატოვებამ კიდევ უფრო გაამწვავა პოლიტიკური დაპირისპირება რეგიონის ორ მთავარ მმართველ პარტიას შორის.

დაძაბულობის ზრდა მოჰყვა სადავო საპარლამენტო სესიას, რის შემდეგაც ქურთისტანის პატრიოტულმა კავშირმა (PUK) გამოაცხადა, რომ ტოვებს ქურთისტანის რეგიონულ მთავრობას (KRG).

ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია (KDP), რომელსაც ბარზანების ოჯახი ხელმძღვანელობს, და PUK, რომელსაც თალაბანების ოჯახი უდგას სათავეში, ათწლეულებია დომინირებენ ქურთულ პოლიტიკაში. მათი მეტოქეობა 1990-იან წლებში სასტიკ შეიარაღებულ კონფლიქტსა და ცალკე ადმინისტრაციებს გამოიწვია.

რეგიონის ზოგიერთი ანალიტიკოსი აფრთხილებს, რომ ბოლო დაძაბულობამ შესაძლოა ქურთისტანის რეგიონის ხელახალ გაყოფამდე მიიყვანოს.

„თუ ჩვენ თვითონ გავყოფთ ამ რეგიონს, მთელი მსოფლიო ზურგს გვაქცევს,“ — განუცხადა VOA-ს სულეიმანიაში უნივერსიტეტის პროფესორმა ქამილ ომარმა. „რამდენ ხანს შეეძლებათ მათ ჩვენზე ზრუნვა, თუ საკუთარ რეგიონს, ჩვენი ხალხის მომავალსა და ერის სტრატეგიულ ინტერესებს ვერ ვიცავთ?“

ქურთისტანის რეგიონმა ფაქტობრივი ავტონომია 1991 წლის სპარსეთის ყურის ომის შემდეგ მოიპოვა, ხოლო მისი ფედერალური სტატუსი ერაყის 2005 წლის კონსტიტუციით იქნა აღიარებული.

„უკანასკნელი 35 წლის განმავლობაში საერთაშორისო მოკავშირეებისგან ვიღებდით პოლიტიკურ და სამხედრო მხარდაჭერასა და დაცვას,“ — დაამატა მან.

ვაშინგტონი კომპრომისისკენ მოუწოდებს

ლონდონში, ჩეთემ ჰაუსში გამოსვლისას, აშშ-ის სპეციალურმა წარმომადგენელმა სირიასა და ერაყში ტომ ბარაქმა ქურთ ლიდერებს მოუწოდა, დაძლიონ „ოჯახური“ და „ტომობრივი“ დაყოფები და გააძლიერონ თანამშრომლობა ბაღდადთან.

„ეს ერაყის საკითხია. ეს ერაყის გადაწყვეტილებაა. ეს ამერიკის გადაწყვეტილება არ არის,“ — განაცხადა ბარაქმა. „ჩემი რჩევა, პრეზიდენტის რჩევაც ასეთია: გადალახეთ ეს.“

მასუდ ჰაიდერმა, KDP-ს წევრმა და ერაყის ყოფილი ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ, ბარაქის განცხადება მკაფიო პოლიტიკურ გზავნილად შეაფასა, რომელიც ორივე პარტიას მთავრობის ფორმირებაზე შეთანხმებისკენ მოუწოდებს.

„ძლიერი ქურთისტანის რეგიონი, ერთიანი ინსტიტუტებით, ერაყის სიმტკიცესა და სტაბილურობას უწყობს ხელს,“ — განუცხადა ჰაიდერმა VOA-ს. „ეს გზავნილი ქურთ პოლიტიკურ ძალებს მოუწოდებს, გვერდზე გადადონ განსხვავებები და თანამშრომლობასა და პასუხისმგებლობაზე დაფუძნებული მთავრობა ჩამოაყალიბონ.“

მაჰმუდ ხოშნაუმ, PUK-ს წევრმა, ბარაქის განცხადება როგორც პოლიტიკური რეალობის ასახვად, ასევე გაფრთხილებად შეაფასა.

„ნებისმიერი ნაბიჯი, რომელიც სტაბილურობასა და განვითარებას უწყობს ხელს, რეგიონს აძლიერებს, ხოლო ნებისმიერი ნაბიჯი, რომელიც სტაბილურობას ასუსტებს, პოლიტიკურ დაყოფას ან რომელიმე პარტიის მარგინალიზაციას იწვევს, რეგიონს ასუსტებს,“ — განუცხადა ხოშნაუმ VOA-ს.

მოწინააღმდეგე პარტიები ბრალდებებს ცვლიან

ხუთშაბათს, სულეიმანის ფორუმზე გამოსვლისას, PUK-ს ლიდერმა ბაფელ თალაბანიმ მიმდინარე დაპირისპირება „ქურთისტანის რეგიონის ისტორიაში ყველაზე დიდ პოლიტიკურ კრიზისად“ შეაფასა.

მან უარყო სადავო საპარლამენტო პროცესის ლეგიტიმურობა და გააფრთხილა, რომ ცალმხრივი ნაბიჯების გაგრძელება მიუღებელია.

„ფაქტობრივად, ორი ადმინისტრაცია გვაქვს,“ — განაცხადა თალაბანიმ, თუმცა აღნიშნა, რომ ორი ცალკე მთავრობის განხილვა ჯერ ნაადრევია.

„ყველა ესკალაციას კარგად დაგეგმილი საპასუხო ესკალაცია მოჰყვება,“ — გააფრთხილა მან და დაამატა, რომ დიალოგის შესაძლებლობა კვლავ არსებობს.

თალაბანიმ უარყო დაპირისპირების ოჯახურ კონფლიქტად შეფასება და აღნიშნა, რომ ეს ორი პოლიტიკური ძალის ხანგრძლივი მეტოქეობაა.

ორშაბათს, KDP-ს ლიდერმა მასუდ ბარზანიმ მოლაპარაკებებისკენ მოუწოდა.

„მოვუწოდებ ჩვენს ძმებს ქურთისტანის პატრიოტული კავშირიდან, დასხდნენ KDP-სთან, გადაჭრან პრობლემები და დაასრულონ ქურთისტანის რეგიონის პოლიტიკური კრიზისი,“ — ნათქვამია ბარზანის განცხადებაში.

KRG-ს მინისტრთა საბჭომ, რომელიც ოთხშაბათს PUK-ს მინისტრების გარეშე შეიკრიბა, ასევე მოუწოდა მათ დაბრუნდნენ და თავიანთი პრობლემები კაბინეტის ფარგლებში განიხილონ.

თალაბანიმ ეს მოწოდებები პოლიტიკურ რიტორიკად შეაფასა, რომელიც მიზნად ისახავს დაყოფის პასუხისმგებლობა PUK-ზე გადაიტანოს.