ესპანეთში ტრანსპორტისა და სხვა საჯარო სერვისების მუშაობა სერიოზულად შეფერხდა, მას შემდეგ რაც მთავარმა პროფკავშირებმა ბოლო 14 წლის განმავლობაში პირველი საერთო გაფიცვა გამოაცხადეს საცხოვრებლისა და ცხოვრების მაღალი ღირებულების გამო.
დემონსტრაციებიც იყო დაგეგმილი ოთხშაბათს მოგვიანებით, ხოლო ყველაზე მასშტაბურ პროტესტებს მადრიდსა და ბარსელონაში ელოდნენ. ესპანელებს საპარლამენტო არჩევნებში ხმის მიცემა 29 ნოემბერს მოუწევთ.
დიდი პროფკავშირის UGT-ს ხელმძღვანელმა პეპე ალვარესმა განაცხადა, რომ გაფიცვა წარმატებული იყო „მასობრივი“ მონაწილეობით, ხოლო პროფკავშირ CC OO-ს უნაი სორდომ აღნიშნა, რომ აქტივობა „ძალიან მნიშვნელოვანი“ იყო.
თუმცა, ესპანეთის ბიზნესორგანიზაციების კონფედერაციამ განაცხადა, რომ მონაწილეობა „დაბალი და არათანაბარი“ იყო, რაც დამოკიდებული იყო რეგიონებსა და სექტორებზე.
ოთხშაბათს ყველაზე დიდი შეფერხებები დაფიქსირდა მადრიდის მთავარ ინდუსტრიულ ცენტრებსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კატალონიაში, სადაც რამდენიმე მთავარ გზაზე მოძრაობა შეჩერდა.
შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ სხვადასხვა ინციდენტის გამო ათობით ადამიანი დააკავეს, ხოლო ესპანურ მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ უძრავი ქონების სააგენტოებზე თავდასხმები განხორციელდა.
გაფიცვა მასობრივი პროტესტების ფონზე დაიწყო, რომლებიც ხელმისაწვდომ საცხოვრებელსა და ცხოვრების ხარჯების ზრდას უკავშირდებოდა, მას შემდეგ რაც 87 წლის მარიკარმენ აბასკალი მადრიდის ბინიდან გამოასახლეს, სადაც შვიდი ათეული წელი ცხოვრობდა. ის რამდენიმე კვირაში საავადმყოფოში გარდაიცვალა.
ბოლო წლებში დედაქალაქში ქირის ფასები მკვეთრად გაიზარდა. უძრავი ქონების პორტალ Idealista-ს მიხედვით, ოქტომბერში მადრიდში 50 კვადრატული მეტრის ბინის საშუალო თვიური ქირა 1 170 ევრო იყო, მაშინ როცა ესპანეთში საშუალო მთლიანი თვიური ხელფასი დაახლოებით 2 460 ევროს (2 056 ფუნტი სტერლინგი) შეადგენს.
ეს თითქმის საშუალო მთლიანი ხელფასის ნახევარს შეადგენს, რაც ბევრად აღემატება საცხოვრებლის ექსპერტებისა და საჯარო ინსტიტუტების მიერ რეკომენდებულ 30%-იან ზღვარს.
სოციალისტმა პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა გასულ თვეში ვადამდელი არჩევნები გამოაცხადა მას შემდეგ, რაც პარლამენტმა მისი საცხოვრებლის რეფორმის გეგმა არ დაამტკიცა.
2012 წლის შემდეგ, როდესაც ხელისუფლებაში მარიანო რახოის კონსერვატიული მთავრობა იყო, ესპანეთში საერთო გაფიცვა აღარ ჩატარებულა.
წინა გაფიცვები ხელისუფლებისთვის პრობლემური იყო, თუმცა ამჯერად ვითარება განსხვავებულია. სანჩესმა და მისმა მინისტრებმა მუშებს თავადაც მოუწოდეს, შეეწყვიტათ მუშაობა და მოეთხოვათ ხელმისაწვდომი საცხოვრებელი.
„შენი რვასაათიანი სამუშაო დღე, შენი პენსია, შენი საჯარო ჯანდაცვა... ეს იყო კოლექტიური გამარჯვებები,“ — დაწერა მან სოციალურ ქსელებში, მადლობა გადაუხადა მათ, ვინც წინა გაფიცვებში მონაწილეობდა.
კონსერვატიულმა სახალხო პარტიამ (PP) კი მთავრობა დაადანაშაულა, რომ გაფიცვას საარჩევნო მიზნებისთვის იყენებს.
PP-ს ლიდერმა ალბერტო ნუნიეს ფეიხომ საერთო გაფიცვას „სისულელე“ უწოდა და პროფკავშირები „მაფიად“ და „ნაგვად“ მოიხსენია. ფეიხოს პარტია ამჟამად რეიტინგებში ლიდერობს, ხოლო პარტიის სპიკერმა მიგელ ტელიადომ მთავრობა დაადანაშაულა, რომ გაფიცვას იყენებს ამომრჩევლების შესაშინებლად, რათა არ დაუშვან მემარჯვენე მთავრობის ფორმირება, რაც 29 ნოემბრის არჩევნების ყველაზე მოსალოდნელ შედეგად მიიჩნევა.
სანჩესმა ესპანურ ტელევიზიაში ამ კვირაში განაცხადა: „სისულელეა, როდესაც მუშების გაფიცვის უფლებას კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებენ.“
გაფიცვაში მონაწილე ერთ-ერთი იყო 27 წლის გონსალო ალვარესი, რომელიც მადრიდის ცენტრში სხვადასხვა პიკეტს სტუმრობდა.
მიუხედავად იმისა, რომ გაყიდვებში მუშაობს, ის მოხალისეობრივად ეხმარება საცხოვრებლის პროფკავშირს, რომელიც ქირავნებს იცავს და მათ უფლებებს აცნობს.
მარიკარმენ აბასკალის გამოსახლება სექტემბრის ბოლოს „იყო პატარა ნაპერწკალი, რომელმაც ეს პროტესტი გააჩინა,“ — უთხრა მან BBC-ს.
ალვარესი იცნობდა 87 წლის ქალს, რომელსაც ახალი მეპატრონეების პირობებში ქირა სამჯერ გაეზარდა, და ამბობს, რომ მისი მდგომარეობა ძალიან განიცადა.
ის თავის მეგობარ გოგონასთან, სტომატოლოგიურ ჰიგიენისტთან ერთად, ქალაქის სამხრეთ არგანსუელას რაიონში პატარა, ერთოთახიან ბინას ქირაობს. წყვილი თვეში 1 000 ევროს იხდის, რაც იმას ნიშნავს, რომ თითოეული მათგანი ხელფასის თითქმის ნახევარს საცხოვრებელზე ხარჯავს, სხვა გადასახადების გამოკლებითაც კი.
„ეს აბსოლუტურად სიგიჟეა... საკვებზე, ელექტროენერგიაზე, წყალზე, გაზზე.“
ის არანაირ შანსს ვერ ხედავს, რომ ოდესმე ბინა იყიდოს: „სახლი რომ იყიდო, წარმოუდგენლად ბევრი ფული უნდა დააგროვო. ამ ხელფასებით ეს შეუძლებელია.“
ამჟამინდელი ქირისა და ბინის ფასების პირობებში, მისი აზრით, ბინის ყიდვა „სრულიად შეუძლებელია“.
თუმცა, ესპანეთის უმსხვილესი ბიზნესასოციაციის CEOE-ს ვიცე-პრეზიდენტმა მიგელ გარიდომ გაფიცვა გააკრიტიკა და აღნიშნა, რომ ბიზნესებს საცხოვრებლის ფასებთან ცოტა კავშირი აქვთ.
„ეს არ არის გაფიცვა შრომით საკითხებზე, არამედ პოლიტიკური ხასიათისაა და მჭიდროდ უკავშირდება ვადამდელი არჩევნების დანიშვნას,“ — განაცხადა მან.
დღის მეორე ნახევარში ესპანეთის რამდენიმე დიდ ქალაქში დემონსტრაციები იყო დაგეგმილი და მხარდაჭერის მასშტაბი ფართოდ განიხილება, როგორც საზოგადოებრივი უკმაყოფილების მაჩვენებელი არჩევნების წინ.
გაფიცვების მხარდაჭერის კიდევ ერთი სანდო ინდიკატორია ელექტროენერგიის მოხმარების დონე ესპანეთის ინდუსტრიულ სექტორში.
ოპერატორ Red Eléctrica-ს მონაცემებით, ოთხშაბათის დილას ესპანეთში ელექტროენერგიის მოხმარება 7.5%-ით შემცირდა. 14 წლის წინანდელი ბოლო საერთო გაფიცვის დროს, ანალოგიური მოხმარება 15%-ზე მეტით იყო შემცირებული.
