სამხრეთ სუდანმა შაბათს თავისი პირველი ეროვნული არჩევნები დეკემბრიდან მომავალი წლის თებერვლამდე გადადო, რადგან ქვეყანაში ძალადობისა და პოლიტიკური დაძაბულობის ახალი ტალღაა.

რატომ გადაიდო არჩევნები?

პრეზიდენტის და საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები ახლა 2027 წლის 11 თებერვალს გაიმართება.

„ჩვენ არჩევნები არ გადაგვიდია. უბრალოდ დრო შევუსაბამეთ, რათა სხვა პროცესების განხორციელება მოხერხდეს და ეს კანონითაა გათვალისწინებული,“ – განაცხადა ეროვნული საარჩევნო კომისიის სპიკერმა და კომისარმა ჯოზეფინ აჩირომ.

„ეროვნული საარჩევნო კომისიის 57-ე მუხლი გვაძლევს უფლებას, არჩევნების ვადები შევცვალოთ,“ – დაამატა მან.

აჩიროს თქმით, არჩევნების თარიღის გადადება ამომრჩეველთა რეგისტრაციისა და სამოქალაქო განათლების მიზნით ხდება.

მსოფლიო ბანკის მონაცემებით, სამხრეთ სუდანის მოსახლეობის უმრავლესობას სახელმწიფოს მიერ აღიარებული პირადობის მოწმობა არ აქვს, რაც ამომრჩეველთა რეგისტრაციას ართულებს. ქვეყნის მასშტაბით ათასობით ცენტრი გაიხსნა ამომრჩეველთა რეგისტრაციისთვის.

რა არის პოლიტიკური ვითარება სამხრეთ სუდანში?

სამხრეთ სუდანი 2011 წლის ივლისში სუდანისგან დამოუკიდებელი გახდა რეფერენდუმის შედეგად. ქვეყანაში დაახლოებით 12 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს და ის მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ღარიბ სახელმწიფოდ ითვლება.

2013-2018 წლებში პრეზიდენტ სალვა კირის (დინკას ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენელი) მხარდამჭერი ძალები ებრძოდნენ ვიცე-პრეზიდენტ რიეკ მაჩარის (ნუერის ტომის წარმომადგენელი) მომხრეებს. ამ კონფლიქტს 400,000-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა.

2018 წელს მხარეებს შორის მყიფე სამშვიდობო შეთანხმება გაფორმდა, ხოლო 2020 წელს ეროვნული ერთობის მთავრობა შეიქმნა.

კირმა სექტემბერში სამხრეთ სუდანის გარდამავალი მთავრობა არჩევნების წინ დაითხოვა და მას შემდეგ დადგენილებებით მართავს ქვეყანას დროებითი ადმინისტრაციის სახით. მან თანამდებობიდან გაათავისუფლა ვიცე-პრეზიდენტი მაჩარი, რომელსაც მანამდე სახელმწიფო ღალატში დასდეს ბრალი და შინაპატიმრობაში იმყოფება.

სამშვიდობო შეთანხმების მიუხედავად, დინკასა და ნუერის ჯგუფებს შორის, რომლებიც კირსა და მაჩარს უჭერენ მხარს, დაპირისპირებები კვლავ ხშირია.

ძალადობის ზრდა

გაეროს მისიის ხელმძღვანელმა სამხრეთ სუდანში, ანიტა კიკი გებომ, კვირის დასაწყისში განაცხადა, რომ ქვეყანაში ძალადობა იზრდება და აღნიშნა, რომ დაახლოებით 10 მილიონ ადამიანს სამხრეთ სუდანში ჰუმანიტარული დახმარება სჭირდება. მან ასევე აღნიშნა, რომ 1.4 მილიონი ადამიანი სამხრეთ სუდანში შევიდა სუდანში მიმდინარე კონფლიქტის გამო.

„თუ ეს პრობლემები არ მოგვარდება, პოლიტიკური, უსაფრთხოების და ჰუმანიტარული გამოწვევები ერთმანეთს გააძლიერებს და ქვეყანაში დაძაბულობასა და მოწყვლადობას კიდევ უფრო გაამწვავებს,“ – განაცხადა მან.

გებომ მოუწოდა დიალოგის განახლებას, რათა ყურადღება გამახვილდეს „განახლებული სამშვიდობო შეთანხმების დარჩენილი პირობების შესრულების მკაფიო და სანდო გზის ჩამოყალიბებაზე“, რაც 2018 წლის სამშვიდობო შეთანხმების ოფიციალური სახელწოდებაა.