პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ შაბათს განაცხადა, რომ ამერიკელმა მოლაპარაკეებმა წამოჭრეს შესაძლებლობა, უკრაინამ გაიყვანოს დარჩენილი ძალები აღმოსავლეთ დონბასიდან ნატოში გაწევრიანების სანაცვლოდ, მას შემდეგ რაც აბუ დაბიში რუსეთთან ბოლო მოლაპარაკებების რაუნდი გაიმართა.
„ამერიკელებმა დასვეს კითხვა: ‘რა მოხდება, თუ უკრაინა ნატოში შევიდა? უკრაინა დონბასიდან გავა?’ ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა ეს საკითხი წამოიჭრა,“ – განუცხადა ზელენსკიმ ჟურნალისტებს, მისი ოფისის მიერ გავრცელებულ კომენტარში.
კიევი დიდი ხანია ცდილობს ნატოში გაწევრიანებას, როგორც მშვიდობის შეთანხმების ნაწილის, რათა მომავალში რუსული აგრესია აიცილოს, მაშინ როცა მოსკოვი აცხადებს, რომ ნატოს კიდევ ერთი წევრი მის საზღვარზე მიუღებელია. ამერიკელი ოფიციალური პირები ადრე ამბობდნენ, რომ უკრაინის გაწევრიანება ალიანსში დღის წესრიგში არ იყო, თუმცა ზელენსკის თქმით, ეს წინადადება აძლევს საფუძველს იფიქროს, რომ „ნატო კვლავ დღის წესრიგშია“.
ზელენსკიმ კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ უკრაინა არ აპირებს სუვერენული ტერიტორიის დათმობას, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთი მოითხოვს, კიევმა დონბასი გადასცეს. მისი თქმით, ასეთ წინადადებას რეფერენდუმზე გაიტანდა, თუ მასში იქნებოდა ყოვლისმომცველი უსაფრთხოების გარანტიები, უკრაინის სამხედრო ძალებზე არანაირი შეზღუდვა, ძლიერი და კარგად დაფინანსებული უკრაინული არმია და ქვეყნის აღსადგენად ფინანსური დახმარება.
„თქვენ ასევე მოისმინეთ პუტინის სიგნალები, და ეს არის უკიდურესად რთული საუბარი,“ – განაცხადა ზელენსკიმ.
ეს განცხადებები გაკეთდა ომის დასრულებისკენ მიმართული დიპლომატიური ძალისხმევის ფონზე. ამერიკელი დელეგატები ჯარედ კუშნერი და სტივ ვიტკოფი ხუთშაბათს დუბლინში ჩავიდნენ ზელენსკისთან შესახვედრად, მას შემდეგ რაც წინა დღეს მოსკოვში რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან მოლაპარაკებები გამართეს. ეს მოვლენები აბუ დაბიში ბოლო მშვიდობის მოლაპარაკებების რაუნდს მოჰყვა.
პუტინისა და კრემლის ოფიციალური პირების კომენტარები მიუთითებს, რომ რუსეთის პოზიცია არ შეცვლილა – მოსკოვი კვლავ მოითხოვს ტერიტორიულ დათმობებს და უკრაინის ნეიტრალიტეტს. რუსეთმა ასევე ადრე წამოაყენა წინადადება უკრაინის სამხედრო ძალების ზომის შეზღუდვაზე. კიევი ამ პირობებს უარყოფს, arguing რომ მსგავსი შეზღუდვები შეასუსტებდა მის შესაძლებლობას, თავი დაეცვა მომავალში შესაძლო შეჭრისგან.
რუსეთი ამჟამად იკავებს უკრაინის ტერიტორიის დაახლოებით მეხუთედს, მათ შორის დონეცკისა და ლუგანსკის რეგიონების უმეტეს ნაწილს, რომლებიც დონბასს შეადგენს. იმ მცირე ტერიტორიების დათმობა, რომლებიც ჯერ კიდევ უკრაინის კონტროლქვეშაა, პრაქტიკულად შეზღუდული იქნებოდა, მაგრამ სიმბოლურად მნიშვნელოვანი – რადგან ეს დონბასის რუსეთის ტერიტორიად აღიარებას ნიშნავს.
ზელენსკიმ ადრე განაცხადა, რომ უკრაინის მიზანია რუსეთის მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიის დაბრუნება ოთხ უკრაინულ რეგიონში, ასევე ყირიმის ნახევარკუნძულზე, რომელიც მოსკოვმა 2014 წელს მიიერთა.
მიუხედავად ამისა, არსებობს ნიშნები, რომ ორივე მხარე შეიძლება იპოვოს შეზღუდული საერთო ინტერესები. გასულ თვეში, აშშ-ის პირველი ლედი მელანია ტრამპი შეძლო დროებითი ცეცხლის შეწყვეტის მიღწევა რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ქალაქ ოლეშკიში, რათა შესაძლებელი ყოფილიყო ევაკუაცია და ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდება.
ზელენსკიმ ასევე გააფრთხილა, რომ კრემლის მცდელობა ევროპის უსაფრთხოების არქიტექტურის შეცვლისკენ შეიძლება გამოიწვიოს ახალი კონფლიქტი. „ეს საშიშია, რადგან ჩემი აზრით, სწორედ ასეთი საკითხები იწვევს ომებს ან ესკალაციას,“ – განაცხადა მან პარასკევს გაკეთებულ და შაბათს გავრცელებულ კომენტარში. „ნამდვილი უსაფრთხოება ევროპაში ნიშნავს ევროკავშირს და ნატოს. ეს არის. სხვა უსაფრთხოება ევროპაში არ არსებობს.“
