სამი ფრანგი პოლიციელი სასამართლოს წინაშე წარსდგა შავკანიანი მუსიკალური პროდიუსერის ცემის საქმეზე, რომელიც, მათი თქმით, COVID-პანდემიის დროს სახის ნიღბის გარეშე იმყოფებოდა. ეს შემთხვევა პოლიციის ძალადობის იშვიათი მაგალითია, რომელიც სასამართლომდე მიაღწია.
მიშელ ზეკლერის, რომელიც ახლა 47 წლისაა, ცემამ საფრანგეთში დიდი აღშფოთება გამოიწვია პოლიციის ძალადობის გამო, რასაც მსხვერპლები და მკვლევრები სისტემურ პრობლემად მიიჩნევენ, მაშინ როცა ხელისუფლება და სამართალდამცავი პროფკავშირები ამას ცალკეულ შემთხვევებად აფასებენ.
„ველოდები, რომ ეს სასამართლო პროცესი პოლიციელებს პასუხს აგებინებს,“ – განუცხადა ზეკლერმა სააგენტო AFP-ს ბოლო ინტერვიუში.
აქტივისტები და უფლებადამცველი ორგანიზაციები ამბობენ, რომ ეს საქმე კიდევ ერთი მტკიცებულებაა ფრანგული პოლიციის სისტემური რასიზმისა, ქვეყანაში, სადაც, მათი თქმით, ეთნიკური უმცირესობები უფრო მკაცრ მოპყრობას იღებენ, ვიდრე თეთრკანიანები.
პოლიციის ძალადობა ყურადღების ცენტრში მოექცა ბოლო კვირებში სტუდენტების მიერ ორგანიზებული აქციების დროს, სადაც 14 წლის მოზარდმა თითქმის ყველა კბილი დაკარგა, როდესაც პოლიციელმა, სავარაუდოდ, ახლო მანძილიდან ხელყუმბარა ესროლა.
პოლიციამ ზეკლერი პარიზში, მისი სტუდიის გარეთ, 2020 წლის 21 ნოემბერს გააჩერა, მას ნიღბის გარეშე ყოფნა და კანაფის მოხმარების ეჭვი დასწამეს.
ის ოფისის შესასვლელში შეიყვანეს და სასტიკად სცემეს, რაც სტუდიის უსაფრთხოების კამერებმა დააფიქსირეს.
პოლიციელები – ორელიენ ლაპერსონი (29 წლის), პიერ პლანტიე (37 წლის) და ფილიპ ტონდო (50 წლის) – ბრალდებულნი არიან ჯგუფურად ჩადენილ განზრახ ძალადობაში და დოკუმენტების გაყალბებაში, რადგან ცდილობდნენ თავიანთი ქმედებების დაფარვას ოფიციალურ ანგარიშში. მათ 15 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ემუქრებათ.
ბრალდებულები სასამართლო დარბაზში გვერდიგვერდ ისხდნენ: ერთს თვალები დაეხარა, მეორე სკამზე იყო ჩაცვენილი, მესამე კი ხელებს მუხლებს შორის იჭერდა.
პოლიციელების ადვოკატებმა კომენტარისგან თავი შეიკავეს სასამართლო პროცესის დაწყებამდე, რომელიც ორშაბათს დაიწყო.
გამოძიების მიხედვით, პროდიუსერმა ხუთი წუთის განმავლობაში დაახლოებით 30 დარტყმა მიიღო სახესა და სხეულზე, მათ შორის ხელკეტით.
სამედიცინო დასკვნაში აღნიშნულია თავისა და სახის ტრავმა, ტუჩისა და თავის კანის დაზიანება, ასევე ბიცეფსის მყესის სრული გაწყვეტა, რის გამოც ზეკლერმა 45 დღის განმავლობაში ვერ შეძლო მუშაობა.
საფრანგეთის ადამიანის უფლებათა ომბუდსმენმა განაცხადა, რომ პოლიციამ „რასისტული შეურაცხყოფა“ გამოიყენა ცემის დროს, რასაც ოთხი მოწმე ადასტურებს. თუმცა პოლიციელებმა ეს უარყვეს და სავარაუდო რასიზმი ბრალდებაში არ შევიდა.
ზეკლერი ამბობს, რომ მის მიმართ რასისტული სიტყვები გამოიყენეს. „შემაგინეს და ამას სასამართლო პროცესზეც გავიმეორებ,“ – აღნიშნა მან.
დაკავების ანგარიშში პოლიციელებმა განაცხადეს, რომ პროდიუსერმა მათ დაარტყა და ხელკეტის წართმევა სცადა, თუმცა ამ ვერსიას კამერის ჩანაწერები არ ადასტურებს, რომელიც ფრანგულმა მედიაპლატფორმა Loopsider-მა რამდენიმე დღეში გაავრცელა.
„ვერ ვხვდები, საიდან მოდიოდა ის სიძულვილი, რაც მათ თვალებში დავინახე,“ – ამბობს ზეკლერი, რომელსაც მარცხენა ხელში ტიტანის ანკერი აქვს, მყესის გაწყვეტის შემდეგ, და დღემდე სტკივა და კოშმარები აწუხებს.
„კამერები რომ არ ყოფილიყო... მათი ანგარიშები საკმარისი იქნებოდა ჩემი ციხეში გასაგზავნად,“ – დასძინა მან.
საფრანგეთში პოლიციის ძალადობის უმეტეს შემთხვევებს შიდა განხილვა აქვს.
ფრანგი პოლიციელი სასამართლოს წინაშე წარსდგება 17 წლის ნაჰელ მერზუკის მოკვლის საქმეზე, რომელიც 2023 წლის ივნისში, პარიზის გარეუბანში, ახლო მანძილიდან მოხდა. ვიდეოჩანაწერმა პოლიციის ვერსია ამ შემთხვევაშიც უარყო და მასშტაბური პროტესტები გამოიწვია.
პოლიციის ძალადობის ბრალდებებში დამნაშავედ ცნობას იშვიათად აქვს ადგილი.
2024 წელს მოსამართლემ სამი პოლიციელს პირობითი სასჯელი მიუსაჯა, რომლებმაც 2017 წელს, გაჩერებისა და შემოწმების დროს, შავკანიან თეო ლუჰაკას გამოუსწორებელი რექტალური დაზიანება მიაყენეს.
გასული წლის საფრანგეთის ადამიანის უფლებათა ომბუდსმენის ანგარიშის მიხედვით, ახალგაზრდები, რომლებიც „არაბებად, შავკანიანებად ან ჩრდილოეთ აფრიკელებად აღიქმებიან“, ოთხჯერ უფრო ხშირად აჩერებენ პოლიციელები, ვიდრე დანარჩენ მოსახლეობას.
კვლევის მიხედვით, მათ 12-ჯერ უფრო ხშირად ექვემდებარებიან მკაცრ ზომებს, მათ შორის ჩხრეკას, 5,000-ზე მეტი ადამიანის გამოკითხვის შედეგად.
