ევროკავშირმა სარჩელი შეიტანა IBM-ისა და კიდევ ორი კომპანიის წინააღმდეგ, რომლებიც ჩართული იყვნენ მისი პრობლემური საზღვრის მართვის სისტემის შექმნაში, — ამის შესახებ შიდა დოკუმენტი მოწმობს.

ბლოკის IT სააგენტომ, EU-Lisa-მ, გასულ წელს სარჩელი შეიტანა IBM-ის, ფრანგული IT კომპანიის Atos-ისა და იტალიური თავდაცვის კონტრაქტორი Leonardo-ს წინააღმდეგ — ეს სამი კომპანია კონსორციუმის წევრები იყვნენ, რომელიც ევროკავშირის შესვლის/გამოსვლის სისტემის (EES) დანერგვასა და მომსახურებაზე იყო პასუხისმგებელი. აღნიშნული სისტემა 2025 წლის ოქტომბერში ამოქმედდა.

სისტემის დანერგვას სერიოზული სირთულეები ახლდა: პიკის საათებში ზოგიერთმა მგზავრმა ფრენაც კი გამოტოვა, რაც ახალი ტექნოლოგიის შეფერხებებსა და საზღვარზე პერსონალის ნაკლებობას დაბრალდა.

სააგენტოს გადაწყვეტილება, ეჩივლა კომპანიებისთვის, მის უახლეს წლიურ ანგარიშში გახდა ცნობილი, სადაც აღნიშნულია: „EES-ის მიწოდების სხვადასხვა დაგვიანების შემდეგ, სააგენტომ აამოქმედა ხელშეკრულებითა და კანონით გათვალისწინებული ყველა საშუალება, რათა დაიცვას თავისი ფინანსური ინტერესები“.

EU-Lisa-ს განცხადებით, სარჩელი 2025 წლის 22 დეკემბერს ესტონეთის სასამართლოში შევიდა, სადაც სააგენტოს სათაო ოფისია განთავსებული. სააგენტოს კომენტარისთვის დაუკავშირდნენ.

სისტემის ამოქმედების შემდეგ მას მუდმივად თან სდევს პრობლემები. აეროპორტები ჩივიან EES-ის კიოსკების გაუმართაობაზე და სისტემის ხშირ გათიშვებზე, რის გამოც პიკის საათებში რიგები სამ საათამდეც კი გრძელდება.

სარჩელის შესახებ პირველად Financial Times-მა გაავრცელა ინფორმაცია. გამოცემამ სააგენტოს ციტირებით აღნიშნა, რომ მას არ აქვს კომენტარი სამართლებრივ საქმეზე და დაამატა, რომ ეს „არანაირ გავლენას არ ახდენს შესვლის/გამოსვლის სისტემის (EES) ფუნქციონირებაზე, რომელიც სრულად ოპერირებს მთელ ევროპაში“.

ევროკომისიამ განაცხადა, რომ ის ამ საქმეში მხარე არ არის, თუმცა დაადასტურა, რომ საქმე „EES-ის მიწოდების დაგვიანებას ეხება სისტემის განვითარების ეტაპზე“ და „არ უკავშირდება EES-ის ოპერირებას“.

სისტემა ამკაცრებს უსაფრთხოების შემოწმებებს იმ მგზავრებისთვის, რომლებიც ევროკავშირის საზღვრის გარეშე მოგზაურობენ. მოგზაურებს სჭირდებათ სახის ფოტოს გადაღება და ანაბეჭდების სკანირება, სანამ შენგენის ზონაში — რომელიც მოიცავს ევროკავშირის 27 წევრი ქვეყნიდან 25-ს, ასევე ისლანდიას, ლიხტენშტეინს, ნორვეგიასა და შვეიცარიას — შესვლას შეძლებენ.

შემოწმება ვრცელდება იმ პირებზე, რომლებიც არ არიან 29 შენგენის ქვეყნის, ირლანდიის ან კვიპროსის მოქალაქეები.

სისტემას მართავს EU-Lisa — ბლოკის სააგენტო, რომელიც მართლმსაჯულებისა და უსაფრთხოების სფეროში მასშტაბურ IT სისტემებზეა პასუხისმგებელი.

The Guardian-მა კომენტარისთვის დაუკავშირდა IBM-ს, Leonardo-სა და Atos-ს.