ენერგეტიკული სისტემის ოპერატორმა, რომლის მთავარი ამოცანაა ქვეყნისთვის ელექტროენერგიის უწყვეტი მიწოდება, დღეს დილით იშვიათი მოწოდება გაავრცელა დამატებითი ელექტროენერგიის საჭიროების შესახებ, რადგან ორშაბათს მთელ ევროპაში ქარის ენერგიის დაბალი გამომუშავებაა ნავარაუდევი.
კვირა საღამოს გამოქვეყნებულ განცხადებაში ეროვნული ენერგოსისტემის ოპერატორმა (Neso) აღნიშნა, რომ ორშაბათს, დილის 6 საათიდან 11 საათამდე, ელექტროენერგიის მიწოდების ბალანსში თითქმის 1 400 მეგავატის დეფიციტი ექნება.
განცხადების მიხედვით, Neso-ს დამატებით დაახლოებით 800 მეგავატის გამომუშავება დასჭირდება — ეს საშუალო ზომის გაზის ელექტროსადგურის სიმძლავრეს შეესაბამება — და ეს რვა საათში უნდა მოიძებნოს, სანამ დილის 4 საათზე დაგეგმილი ელექტრომომარაგების მიმოხილვა ჩატარდება.
მეორე „ელექტროენერგიის მარაგის შეტყობინება“, რომელიც დილის მიმოხილვის შემდეგ გავრცელდა, აჩვენებს, რომ Neso-ს ბოლო წუთის მოწოდებამ დეფიციტი 500 მეგავატამდე შეამცირა. განცხადებაში ნათქვამია, რომ დამატებითი სარეზერვო სიმძლავრე საჭირო აღარ არის, თუმცა Neso-ს შეუძლია ელექტროსადგურებს სთხოვოს, დილის 8-დან 11 საათამდე ჩვეულებრივზე მეტი გამომუშავება უზრუნველყონ.
განცხადებაში ასევე აღნიშნულია, რომ ელექტრომომარაგების მდგომარეობის შემდგომი მიმოხილვა დილის 7:30 საათზეა დაგეგმილი.
წარსულში მსგავსი შეტყობინებები, როგორც წესი, ცივ ზამთრის საღამოებში ვრცელდებოდა, როდესაც ელექტროენერგიის მოხმარება წლის პიკს აღწევს და დამატებითი სიმძლავრეების მობილიზება ხდება მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად.
ამჯერად დილის უჩვეულო დეფიციტი Neso-ს ბოლო თვეებში გახშირებულმა შეტყობინებებმა გამოიწვია, მათ შორის, პირველად ზაფხულშიც გაიცა მსგავსი შეტყობინებები, როდესაც სიცხის ტალღებმა მოთხოვნა გაზარდა, ხოლო გამომუშავება შეამცირა.
Neso-ს წარმომადგენელმა, რომელიც ენერგოსისტემის მიწოდებისა და მოხმარების ბალანსს წუთობრივად აკონტროლებს, განაცხადა, რომ ეს იყო „სტანდარტული და პრევენციული ზომა“, რათა ბაზარს „შესაძლებლობა მიეცა“ დამატებითი გამომუშავების რესურსი გამოეყო.
„ეს არ არის ელექტროენერგიის გათიშვის გაფრთხილება, მომხმარებლებს არ ემუქრებათ ელექტრომომარაგების შეწყვეტა და მათ არ სჭირდებათ რაიმე ქმედება — დიდი ბრიტანეთის ელექტროსისტემა სტაბილურია,“ — აღნიშნა წარმომადგენელმა.
ბაზრისთვის შეტყობინება მაშინაც კი გაიცა, როდესაც ელექტროგადამცემი ქსელში არანაირი შეფერხება არ იყო, რაც ელექტროსადგურებს ან ქარის პარკებს მიუწვდომელს გახდიდა, და იმ ფონზე, როდესაც გაერთიანებული სამეფო ელექტროენერგიის ექსპორტს ევროპაში გეგმავს.
ეს მიუთითებს, რომ დეფიციტი, სავარაუდოდ, ევროპაში ქარის დაბალმა სიჩქარემ გამოიწვია, რამაც გასული კვირის ბოლოს კონტინენტის განახლებადი ენერგიის გამომუშავება შეამცირა.
პარასკევს, Neso-მ ევროპიდან ელექტროენერგიის იმპორტის უზრუნველსაყოფად კვირის დასაწყისის საბაზრო ფასზე ათჯერ მეტი გადაიხადა, რაც საბოლოოდ ადგილობრივი მომხმარებლების გადასახადებში აისახება.
დამოუკიდებელმა ენერგეტიკულმა კონსულტანტმა, კეტრინ პორტერმა, განაცხადა, რომ ამ გადახდებში შედიოდა 2 500 ფუნტი სტერლინგი თითო მეგავატსაათზე, რომელიც დიდი ბრიტანეთის მაღალი ძაბვის წყალქვეშა კაბელებით შემოტანილ ელექტროენერგიაზე გადაიხადეს, და 1 000 ფუნტი/მეგავატსაათი გაზის სადგურების ამუშავებისთვის.
სისტემის ოპერატორი ყურადღების ცენტრში მოექცა მას შემდეგ, რაც გასულ თვეში გამოქვეყნებულმა დამოუკიდებელმა გამოძიებამ ქსელის ოპერატორის საკონტროლო ოთახში არსებულ მნიშვნელოვან და შემაშფოთებელ „კულტურულ პრობლემებზე“ მიუთითა.
სამთვიანი გამოძიება გარე იურიდიულმა კომპანიამ მას შემდეგ ჩაატარა, რაც ინფორმატორებმა Neso ბრალი დასდეს იმაში, რომ ორგანიზაცია ქვეყანაში ელექტროენერგიის გათიშვის მზარდი რისკის დაფარვას ცდილობდა.
ზაფხულში გავრცელებული რამდენიმე შეტყობინების შემდეგ, ინფორმატორები ამტკიცებდნენ, რომ ქსელი სულ უფრო რთულად სამართავი ხდებოდა და საკონტროლო ოთახის გადაწყვეტილებებზე კომპანიის კორპორატიული ურთიერთობების გუნდი ზემოქმედებდა, რათა სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი ოპერატორის რეპუტაცია დაეცვა.
Neso ადრე FTSE 100-ის ენერგოკომპანია National Grid-ის ნაწილი იყო. 2024 წელს ის კვლავ სახელმწიფო კონტროლში დაბრუნდა.
