რედაქტორის შენიშვნა: ეს სტატია თარგმნილია VOA Pashto-ს ორიგინალი მასალიდან.
ავღანეთში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა უარესდება, – განუცხადა გაეროს ერთ-ერთმა ოფიციალურმა პირმა VOA-ს, მაშინ როცა საერთაშორისო ურთიერთობების პრესტიჟულმა ინსტიტუტმა ავღანელი ქალები თალიბანის შეზღუდვებთან წინააღმდეგობისთვის დააჯილდოვა.
ჩეთჰემ ჰაუსმა ოფიციალურად აღიარა ავღანელი ქალების გამბედაობა და მათ წლიური ჯილდო გადასცა, როგორც „სისტემური გენდერული დევნის პირობებში გამოვლენილი სიმამაცის, გამძლეობისა და მიზანდასახულობის“ აღიარება.
ამავდროულად, სამშაბათს VOA-სთან საუბარში, ავღანეთში ადამიანის უფლებების მდგომარეობის საკითხზე გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა რიჩარდ ბენეტმა გააფრთხილა, რომ ქვეყანაში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა „ნელ-ნელა და ეტაპობრივად უარესდება, არა მხოლოდ გოგონებისა და ქალებისთვის, ... არამედ მთელი საზოგადოებისათვისაც“.
Human Rights Watch-ის მიერ აგვისტოში გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში, რაც თალიბანი ავღანეთში ხელისუფლებაშია, ჯგუფმა შემოიღო „დრაკონული“ პოლიტიკა, რამაც ავღანეთი მსოფლიოში ერთ-ერთ „ყველაზე მძიმე ადამიანის უფლებების კრიზისის“ ზონად აქცია, განსაკუთრებით ქალებისა და გოგონებისთვის.
თალიბანის მმართველობის პირობებში ავღანეთში, ქალებს ეკრძალებათ მუშაობა როგორც სახელმწიფო, ისე არასამთავრობო ორგანიზაციებში, საშუალო სკოლებსა და უნივერსიტეტებში სწავლა, ასევე შორ მანძილზე მოგზაურობა ახლო მამაკაცი ნათესავის გარეშე.
ბენეტმა აღნიშნა, რომ თალიბანმა გამოსცა 200-ზე მეტი ბრძანება და დეკრეტი, რომლებიც ძირითადად ადამიანის უფლებებს ზღუდავს, მათ შორის 100-ზე მეტი სპეციალურად ქალებისა და გოგონების წინააღმდეგაა მიმართული.
გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა ავღანეთზე VOA-ს განუცხადა, რომ არსებობს ზეწოლა „სიტყვის თავისუფლებაზე, მათ შორის მედიაზე, საჯარო და სამოქალაქო სივრცეზე, ასევე განსაკუთრებული ზეწოლა რელიგიურ, ეთნიკურ და ლინგვისტურ უმცირესობებზე, რომლებსაც დისკრიმინაციას უწევენ, არ აძლევენ ტრადიციული რელიგიური და კულტურული პრაქტიკის განხორციელების უფლებას“.
ბენეტი 2022 წელს დაინიშნა ავღანეთში ადამიანის უფლებების მდგომარეობის მონიტორინგისთვის. თუმცა, 2024 წლიდან მას ავღანეთში შესვლაზე უარი ეთქვა, მას შემდეგ რაც თალიბანის წარმომადგენელმა მას პროფესიონალიზმის ნაკლებობა დასწამა და განაცხადა, რომ „მისი ანგარიშები ეფუძნება მიკერძოებასა და ანეკდოტებს, რაც ავღანეთისა და ავღანელი ხალხის ინტერესებს აზიანებს“.
https://www.reuters.com/world/asia-pacific/taliban-bars-un-human-rights-special-rapporteur-afghanistan-tolo-news-2024-08-21/
ბენეტმა VOA-ს განუცხადა, რომ თალიბანს არ შეუძლია უარყოს ადამიანის უფლებების დარღვევები.
„ჩვენ ვაანალიზებთ მათ მიერ მიღებულ ბრძანებებსა და დეკრეტებს. ამას ვერ უარყოფენ,“ – თქვა მან. „რა თქმა უნდა, მტკიცებულებებს სხვა გზებითაც ვაგროვებთ – ვიზუალურად და ავღანელებთან საუბრის გზით, რომლებიც ავღანეთში ცხოვრობენ. ეჭვი არ არსებობს. ეს უდავოა.“
მან ასევე აღნიშნა, რომ საერთაშორისო ზეწოლამ ჯგუფზე, რათა მათ შეცვალონ პოზიცია ადამიანის უფლებებზე, განსაკუთრებით ქალთა უფლებებზე, ჯერჯერობით შედეგი არ გამოიღო.
„ამ ეტაპზე, ეს ზეწოლა საჯაროდ დიდ ცვლილებას არ იწვევს. ვფიქრობ, პირად საუბრებში, კულისებში, გარკვეული ცვლილებები ხდება,“ – განუცხადა ბენეტმა VOA-ს. „არსებობს საკმაოდ ბევრი თალიბი, ვისაც სურს, რომ გოგონებმა განათლება მიიღონ, რომლებიც საკუთარ ქალიშვილებსაც კი გზავნიან სასწავლებლად. ასე რომ, ვფიქრობ, დროთა განმავლობაში ეს შეიცვლება.“
გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა ასევე აღნიშნა, რომ მზად არის თალიბანთან თანამშრომლობისთვის, რათა ქალთა უფლებებზე დაწესებული შეზღუდვები გაუქმდეს.
„მზად ვარ, გავაგრძელო დიალოგი და ტექნიკური დახმარება თალიბანთან, რათა შეიცვალოს მათი პოლიტიკა, მათ შორის ქალებისა და გოგონების განათლებისა და დასაქმების საკითხებზე,“ – დასძინა მან. „არასდროს არის გვიან. ყოველთვის არის დრო ცვლილებისთვის და ეს ცვლილება უნდა მოხდეს.“
