ესპანეთის მასშტაბით მილიონობით ადამიანი შეუერთდა ქვეყნის ბოლო 14 წლის განმავლობაში პირველ საყოველთაო გაფიცვას, ქუჩებში პიკეტები მოაწყო და საარჩევნო კამპანიის წინ, რომელშიც უკიდურესად მემარჯვენე ძალებს ხელისუფლებაში მოსვლის შანსი აქვთ, საცხოვრებელი ფასების მკვეთრ ზრდას გააპროტესტა.
ოთხშაბათს გამართული 24-საათიანი ეროვნული გაფიცვა, რომელსაც ქვეყნის უმსხვილესი პროფკავშირები და ქირით მცხოვრებთა ასოციაციები უჭერდნენ მხარს, ესპანეთში გაღრმავებული საცხოვრებელი კრიზისის წინააღმდეგ მიმართული საპროტესტო ტალღის ეპიცენტრი გახდა.
მადრიდის ქირით მცხოვრებთა კავშირის წარმომადგენელმა სანდრა მორამ რადიო RNE-ს განუცხადა: „ძალიან მნიშვნელოვანია, ხალხს შევახსენოთ, რომ ჩვენ, მუშები – რომლებიც ასევე ქირით ვცხოვრობთ ან იპოთეკას ვიხდით – სწორედ ის ძალა ვართ, რომელსაც შეუძლია წარმოების შეჩერება და ეკონომიკის გაჩერება.“
პროფკავშირების ინფორმაციით, გაფიცვაში მაღალი ჩართულობა დაფიქსირდა რამდენიმე სექტორში: ავტომობილებისა და პორტების სექტორში 90%, ნარჩენების შეგროვებაში კი 82%. თუმცა, მათი თქმით, მონაწილეობის დონე ქვეყნის მასშტაბით არათანაბარი იყო. ყველაზე ძლიერი მხარდაჭერა დაფიქსირდა სანაპირო რეგიონებში, როგორიცაა კატალონია და ანდალუსია, სადაც საცხოვრებელი ფასების ზრდა განსაკუთრებით მწვავედ იგრძნობა.
ბევრი სკოლა და უნივერსიტეტი ან დახურული იყო, ან მინიმალური დატვირთვით მუშაობდა. მადრიდში, მასწავლებელთა თითქმის ერთთვიან გაფიცვას, რომელიც სამუშაო პირობების გაუმჯობესებას ითხოვს, ახლა მუშათა საყოველთაო გაფიცვაც დაემატა.
ბარსელონაში მუშებმა გზებზე ბლოკპოსტები მოაწყვეს – ზოგან საბურავებსაც წვავდნენ – და საზოგადოებრივი ტრანსპორტი თითქმის სრულად გაჩერდა. მადრიდში პიკეტებსა და პოლიციას შორის დაპირისპირება მოხდა ქვეყნის მთავარი საბითუმო ბაზრის მახლობლად, ხოლო დემონსტრანტებმა ქუჩებში დიდი გადამუშავების ურნები გამოიტანეს და მოძრაობა გადაკეტეს. ოთხშაბათს შუადღისთვის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ ქვეყნის მასშტაბით მცირე ინციდენტების გამო 27 ადამიანი დააკავეს.
ქვეყნის მასშტაბით დაგეგმილ საღამოს მსვლელობებს საფრთხე შეუქმნა ამინდის გაუარესებამ: ესპანეთის სახელმწიფო მეტეოროლოგიურმა სააგენტომ 14 განგაში გამოაცხადა ორ შტორმთან დაკავშირებით, რომლებიც ძლიერ ქარს, ღელვასა და ძლიერ წვიმებს მოიტანენ.
ესპანეთში საცხოვრებელი ფასების ზრდით გამოწვეული ხანგრძლივი უკმაყოფილება სექტემბერში ღიად გამოიკვეთა, როცა 87 წლის მარიკარმენ აბასკალი გამოასახლეს სახლიდან, სადაც მან 70 წელზე მეტი იცხოვრა.
მასობრივი პროტესტებისა და კარვების გაშლის ფონზე, ყურადღების ცენტრში მოექცა ბაზარი, სადაც უძრავი ქონება სულ უფრო ხშირად გამოიყენება ტურისტული გაქირავებისთვის, სპეკულაციური მიზნებისთვის და მოკლევადიანი იჯარით, რის გამოც ქირა ათ წელიწადში 80%-ით გაიზარდა, ხოლო ბინების ღირებულება – 63%-ით.
გაფიცვამდე, გრანადის ქირით მცხოვრებთა კავშირმა ამ კავშირზე ყურადღების გამახვილება გადაწყვიტა და ქალაქის ყველაზე ტურისტულ უბნებში დაახლოებით 300 მოკლევადიანი გაქირავების საცავის საკეტი დააზიანა. „არა კაპიტალისტებს, არა ქირის მაძებრებს, არა მათ თანამზრახველებს,“ – დაწერა ორგანიზაციამ სოციალურ ქსელებში და გაავრცელა ფოტოები დაზიანებული საკეტების შესახებ.
საცხოვრებელი უფლებების დამცველები და პროფკავშირები მთავრობას ბაზარში უფრო აქტიური ჩარევისკენ მოუწოდებენ. ქირით მცხოვრებთა კავშირები ითხოვენ ზომებს, როგორიცაა მოწყვლადი პირების გამოსახლებების შეზღუდვა, ქირის გაყინვა და მოკლევადიანი გაქირავების მკაცრი რეგულირება.
ქვეყნის ერთ-ერთი უმსხვილესი პროფკავშირის, მუშათა კომისიების ხელმძღვანელმა უნაი სორდომ რადიო Cadena Ser-ს განუცხადა: „არსებობს ერთი საკითხი, რომელიც ქვეყანას ყოფს: ეს არის ბრძოლა საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობისთვის.“
ესპანეთში 29 ნოემბერს საყოველთაო არჩევნები იმართება. ვადამდელი არჩევნები სოციალისტმა პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა მას შემდეგ დანიშნა, რაც მემარჯვენე პარტიებმა საცხოვრებელი კრიზისის დასაძლევად შემუშავებული საგანგებო კანონპროექტი ჩაშალეს.
სოციოლოგიური გამოკითხვები ვარაუდობენ, რომ ყველაზე სავარაუდო შედეგი იქნება მემარჯვენე პარტია „ხალხის პარტიასა“ და უკიდურესად მემარჯვენე, ანტიიმიგრანტულ პარტია Vox-ს შორის კოალიცია.
მიუხედავად იმისა, რომ სანჩესი ცდილობს კამპანია სოციალურ საკითხებზე გადაიტანოს, დისკუსია ინფრასტრუქტურულ პრობლემებზე გადავიდა მას შემდეგ, რაც წელს ესპანეთში მეორე სერიოზულ სწრაფმავალი მატარებლის ავარიაში სულ მცირე 69 ადამიანი დაიღუპა.
ამ კვირაში სანჩესმა გაფიცვა, რომლის ოფიციალური სლოგანია „ხელფასები. საცხოვრებელი. ფასები“, გამოიყენა ყურადღების გადასატანად და ვიდეო გამოაქვეყნა, სადაც ხაზი გაუსვა ისეთ მიღწევებს, როგორიცაა რვასაათიანი სამუშაო დღე და ეროვნული ჯანმრთელობის დაზღვევა, და ეს ყველაფერი შრომით მოძრაობასა და გაფიცვის უფლებას მიაწერა. „ეს ადვილი არ ყოფილა, მაგრამ მათ ესპანეთი შეცვალეს,“ – განაცხადა სანჩესმა.
მისი პოზიცია მკვეთრად განსხვავდება მემარჯვენე პარტიების რიტორიკისგან, რომლებიც გაფიცვამდე აცხადებდნენ, რომ პროფკავშირები სანჩესის ხელისუფლებაში დარჩენას ცდილობენ.
ამ კვირაში მადრიდის რეგიონის მემარჯვენე ლიდერმა, ისაბელ დიას აიუსომ, გაფიცულები დაადანაშაულა მოქალაქეების „ტყვეობაში აყვანაში“. აიუსომ, რომელიც წელს სკანდალში გაეხვა – მისი ადმინისტრაცია, სავარაუდოდ, 6,3 მილიონი ევროს (5,4 მილიონი ფუნტის) ბიუჯეტური სახსრების დროებითი ოფისისთვის საცხოვრებელი პენტჰაუსის შეძენაში დაადანაშაულეს – დაამატა: „ყველაფერი ქაოსშია, ყველაფერი ჩაკეტილია.“
მიუხედავად იმისა, რომ მან აღიარა პროფკავშირების საქმიანობის კონსტიტუციური უფლება, ასევე აღნიშნა, რომ თავისი უკმაყოფილება „ხალხის პარტიის“ ლიდერს, ალბერტო ნუნიეს ფეიხოსაც გაუზიარა, რომელსაც გამოკითხვები მომავალ პრემიერ-მინისტრად ასახელებენ. „რაღაცას გითხრით,“ – განუცხადა მან ესპანურ ტელევიზიას, – „ფეიხოს ვესაუბრე და ვუთხარი: დამპირდი, რომ ეს ნაგავი დასრულდება.“
