ბელგიას შესაძლოა ემუქრებოდეს აშშ-ს იმიგრაციის სამსახურის (ICE) სტილის სახლის რეიდები, რაც შეერთებულ შტატებში იმიგრაციის წინააღმდეგ გატარებულ მკაცრ ზომებს მოგვაგონებს, აფრთხილებენ უფლებადამცველები მას შემდეგ, რაც პარლამენტარებმა დაამტკიცეს კანონი, რომელიც პოლიციას აძლევს უფლებას, იძულებით შევიდნენ საცხოვრებელ სახლებში და გააძევონ ქვეყანაში არალეგალურად მყოფი პირები.

უკვე რამდენიმე თვეა, ბელგიაში მწვავე დებატები მიმდინარეობს მმართველი მემარჯვენე კოალიციის მიერ ინიცირებულ ზომებზე, რომლებიც მიზნად ისახავს იმ ადამიანების გაძევების პროცესის გამკაცრებას, ვისაც ქვეყანაში დარჩენაზე უარი ეთქვა.

პარლამენტში კენჭისყრის წინა პერიოდში, ქვეყნის მასშტაბით 60-ზე მეტი საპროტესტო აქცია გაიმართა, რასაც დაემატა არასამთავრობო ორგანიზაციების, მოსამართლეთა და ადვოკატთა ასოციაციების კრიტიკა. ზოგიერთი მათგანი პარალელებს ავლებს აშშ-სთან, სადაც დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის დროს აშშ-ს იმიგრაციისა და საბაჟო სამსახურის (ICE) მიერ დაკავებების რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა.

კანონი, რომელიც ძალაში მომავალ გაზაფხულზე შევა, ბელგიის იმიგრაციის სამსახურს აძლევს უფლებას, მიმართოს საგამოძიებო მოსამართლეს და მიიღოს ნებართვა შევიდეს იმ საცხოვრებელ სახლებში, სადაც შესაძლოა არალეგალურად მყოფი პირები იმყოფებოდნენ, მათ შორის იმ სახლებში, სადაც მიგრანტებს მეგობრები ან ოჯახის წევრები მასპინძლობენ.

როგორც კი ეს ორდერი გაიცემა, პოლიციას შეეძლება, დილის 5 საათიდან საღამოს 9 საათამდე, მაცხოვრებელთა თანხმობის გარეშე შევიდეს სახლებში, მათ შორის ბავშვების თანდასწრებითაც. შიგნით შესვლის შემდეგ, პოლიციას უფლება ექნება დააკავოს პირები და ჩაატაროს დოკუმენტების ამოღების მიზნით ჩხრეკა.

„ეს არის შიშის კანონი,“ — ამბობს კარინ ტიბო, „ამნესტი ინტერნეშენალის“ ბელგიის ფრანკოფონური განყოფილების დირექტორი, რომელიც აღნიშნავს, რა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს ასეთ რეიდებს ბავშვებსა და იმ ადამიანებზე, ვინც თავშესაფარი მისცა მიგრანტებს. „ეს რეალურად ავრცელებს შიშს.“

ოფიციალური პირები აცხადებენ, რომ ეს ზომები მიმართული იქნება იმ პირების წინააღმდეგ, ვისაც ბელგიაში თავშესაფარზე უარი ეთქვა, ვინც არ დაემორჩილა ქვეყნის დატოვების ბრძანებას და ვინც საზოგადოებრივი წესრიგისა ან ეროვნული უსაფრთხოების საფრთხედ მიიჩნევა.

კრიტიკოსთა ფართო სპექტრი ამტკიცებს, რომ კანონი ბუნდოვანია იმასთან დაკავშირებით, რას ნიშნავს საზოგადოებრივი საფრთხე, და მოჰყავთ მაგალითები, როდესაც ეს ტერმინები გამოყენებული იყო ისეთი ადამიანების მიმართ, ვინც არადეკლარირებული სამუშაო შეასრულა, წითელ შუქზე გადავიდა ან მაღაზიიდან რამე მოიპარა, რაც ნიშნავს, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება, შეიძლება თუ არა კერძო სახლის იმიგრაციის კონტროლის ადგილად გადაქცევა, ინდივიდუალურ მოსამართლეზე იქნება დამოკიდებული.

„ამნესტი ინტერნეშენალის“ ინფორმაციით, მოსამართლეებს არ ექნებათ სრული საგამოძიებო უფლებამოსილება და შეეძლებათ მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობის პირებისგან მოითხოვონ დამატებითი ინფორმაცია, მაშინ როცა კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს გადაწყვეტილებების გასაჩივრების ან დაპირისპირების მექანიზმს.

„ისინი ყოველთვის ამბობენ, რომ ეს კრიმინალებისთვისაა,“ — ამბობს ტიბო. „ჩვენ ყოველთვის ვპასუხობთ, რომ მათ უკვე აქვთ ყველა საჭირო ინსტრუმენტი ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, რადგან ამას ჩვეულებრივი მართლმსაჯულების სისტემითაც ახერხებენ.“

მისი ორგანიზაცია იმ 20 უფლებადამცველ ჯგუფს შორისაა, რომლებიც აფრთხილებენ, რომ ეს კანონი ხელს უწყობს სამართლებრივი სტატუსის არქონისა და დანაშაულის გაიგივებას. „სახლი ხელშეუხებელია. ეს კონსტიტუციური პრინციპი არასოდეს უნდა იყოს დამოკიდებული იქ მცხოვრებთა ადმინისტრაციულ სტატუსზე,“ — აცხადებენ ისინი.

ამ მოსაზრებას იზიარებენ ბრიუსელში დაფუძნებულ არადოკუმენტირებული მიგრანტების საერთაშორისო თანამშრომლობის პლატფორმაშიც (Picum). „ეს არაფერ შუაშია იმ ადამიანებთან, ვინც დანაშაული ჩაიდინა,“ — ამბობს კიარას კატელი, ორგანიზაციის ადვოკატირების ოფიცერი. „ეს რეალურად ეხება ადამიანების დაბრუნებას, დეპორტაციას, რაც ადმინისტრაციული პროცედურაა.“

მან დაამატა: „ყველამ ვიხილეთ, რა დამანგრეველი შედეგები მოჰყვა სახლის რეიდებს აშშ-ში, სადაც ისინი შიშს და ძალადობას აღვივებენ და ოჯახებს ანგრევენ. ძალიან შემაშფოთებელია, რომ ევროკავშირის წევრი სახელმწიფო ახლა იგივე მიმართულებით მიდის.“

კატელი აღნიშნავს, რომ მსგავსი მკაცრი ზომები უკვე მოქმედებს ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა ნიდერლანდები და გერმანია. ევროკავშირის ახლახან დამტკიცებული დეპორტაციის რეგულაცია, რომელიც მიზნად ისახავს გაერთიანებაში დეპორტაციების გაძლიერებას, ასევე შეიცავს მსგავს დებულებებს, რაც ნიშნავს, რომ სხვა წევრმა ქვეყნებმაც შეიძლება მალე მიიღონ ანალოგიური ზომები. „ჩვენ ნამდვილად გვეშინია, რომ ეს არის დასაწყისი იმისა, რაც უფრო ფართოდ გავრცელდება.“

ტიბო აფრთხილებს, რომ ბელგიის მსგავს ზომებს თანდათანობით შეუძლია ყველა ადამიანის უფლებების შეზღუდვა. „ეს არის სამართლებრივი სახელმწიფოსა და ადამიანის უფლებების პატივისცემის შემცირების დასაწყისი,“ — ამბობს ის.

„ამჯერად ეს ეხება დოკუმენტების არმქონე პირებს; შემდეგ შეიძლება ნარკოტიკების მომხმარებლებსაც შეეხოს,“ — დასძენს ტიბო. „ასე ნელ-ნელა იშლება საზოგადოება, რომელიც დაფუძნებულია ადამიანის უფლებებზე, სამართლიანობის პატივისცემასა და ხელისუფლების განყოფაზე.“