ათასობით ადამიანი შეუერთდა დუმილის მარშს კრაკოვის ცენტრში ორშაბათ საღამოს, რათა პატივი მიეგოთ იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც დაიღუპნენ და დაშავდნენ, როცა შეიარაღებულმა პირმა შაბათ-კვირას ძალადობრივი თავდასხმა განახორციელა.

მარშს პოლონეთის პრეზიდენტი და პრემიერ-მინისტრი მიუძღვოდნენ — ეს ორი მწვავე პოლიტიკური მეტოქე იშვიათად აჩვენებს ერთიანობას, თუმცა ქვეყნის თანამედროვე ისტორიის ყველაზე სისხლიანი თავდასხმის შემდეგ, ისინი ერთად გამოჩნდნენ.

ისტორიულ ბაზრის მოედანზე მისვლისას, კოშკიდან ბუგლერი უკრავდა.

ბევრ ადამიანს ყვავილები ან სანთლები მოჰქონდა, რომ დაეტოვებინათ იმ სამახსოვრო ადგილებთან, რომლებიც ახლა მოზაიკურადაა განთავსებული ქვაფენილზე — თითოეული იმ წერტილზე, სადაც ვიღაც დაიღუპა.

პოლონეთი, რომელიც თავისი უსაფრთხოების რეპუტაციით ამაყობს, ამ თავდასხმამ ღრმად შეძრა. ხალხი ცდილობს, როგორმე გააანალიზოს მომხდარი.

ადგილობრივი მედიის ცნობით, სავარაუდო თავდამსხმელი 24 წლის მიხალ ოქსინსკია.

ის პოლიციასთან სროლისას მძიმედ დაიჭრა, გონზე აღარ მოსულა და ორშაბათ დილით საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

თავდაპირველად, შინაგან საქმეთა მინისტრმა განაცხადა, რომ ოქსინსკი მემარჯვენე ექსტრემისტული შეხედულებებით იყო მოტივირებული. თუმცა, ეროვნული პროკურატურა ახლა ამბობს, რომ ჯერ ძალიან ადრეა იმის დასამტკიცებლად, თითქოს ის რომელიმე იდეოლოგიით იყო „შთაგონებული“.

„მინისტრი ცდილობდა, შიდა პოლიტიკური ქულები აეღო. ეს არ არის პასუხისმგებლიანი ქცევა,“ — ამბობს იაგელონის უნივერსიტეტის დოქტორი პაველ მუსიალეკი, ქვეყანაში, სადაც პოლიტიკა უკიდურესად და ხშირად მტრულადაა პოლარიზებული.

„ჯერჯერობით არ ჩანს, რომ ეს ადამიანი რაიმე ძლიერი იდეოლოგიით იყო შეპყრობილი, უფრო ჰგავს რაღაცას, რაც დარკნეტიდან მოდის.“

არავის უხსენებია რაიმე წერილი ან მანიფესტი, რომელიც ოქსინსკის დაეტოვებინა. ერთ-ერთმა მეზობელმა პოლონურ საინფორმაციო პორტალ Onet-ს უთხრა, რომ 24 წლის ბიჭი „ცოტა ჩაკეტილი“ იყო, თუმცა მის ახლობლებს საჯაროდ საუბარი არ სურთ.

გარდა მისი ელექტრონული მოწყობილობებისა, მაგალითად ტელეფონისა, გამომძიებლები სწავლობენ რამდენიმე ნიშანს, რომელიც ოქსინსკის სამხედრო სტილის ტანსაცმელზე ჰქონდა მიმაგრებული.

პროკურატურის ცნობით, მის საძინებელში გამოფენილი იყო ყვითელი გედსდენის დროშა დახვეული გველის სიმბოლოთი. „მას სხვადასხვა მნიშვნელობა აქვს — თავისუფლებისა და აჯანყების,“ — აღნიშნა პროკურატურის წარმომადგენელმა. „სავალდებულოდ უარყოფითი არაა.“

ოქსინსკის სახლში აღმოაჩინეს მისი მშობლებისა და დის ცხედრები.

არსებული ვერსიით, მან ისინი ჯერ სახლში მოკლა, შემდეგ კი დაახლოებით 200 კილომეტრი (125 მილი) სამხრეთით გაემგზავრა, რათა კრაკოვში მკვლელობები გაეგრძელებინა.

ორი დღის შემდეგ, ბაზრის მოედნის გარშემო მაღაზიები და კაფეები ნელ-ნელა ივსება, თუმცა განწყობა დამძიმებულია.

Zara-ს ტანსაცმლის მაღაზია ჯერ კიდევ დაფარულია ფიცრებით — ტყვიებმა მინა ჩაამსხვრიეს. იქვე, გარეთ, ადგილობრივი 50-წლამდე მამაკაცი დაიღუპა.

ჯო, შოტლანდიელი ტურისტი, იხსენებს, როგორ მივიდნენ პარამედიკოსები „საოცრად სწრაფად“ და ცდილობდნენ მისი გადარჩენას. „ძალიან მძიმე სანახავი იყო.“

ბევრის მსგავსად, თავდაპირველად მანაც იფიქრა, რომ ავტომატის გასროლები ფოიერვერკი იყო.

მოედნის საპირისპირო კუთხეში, კიდევ ერთ ყვავილების გროვასთან, ხალხი ჩერდება და ფოტოებს იღებს კედელში დარჩენილი ტყვიის ხვრელების.

ექვსი მსხვერპლიდან ერთ-ერთი უკვე იდენტიფიცირებულია — ეს არის პოლონელი მხატვარი ქალი, 50-იან წლებში, ოთხი შვილის დედა, რომელიც მეგობრებთან ერთად გამოფენის გახსნაზე იმყოფებოდა ქალაქში.

ბრიტანელი და ავსტრიელი მოქალაქეები, რომლებიც დაიღუპნენ, ჯერ საჯაროდ არ დაუსახელებიათ.

მძიმედ დაშავდა რამდენიმე ეტლიანი ცხენის მძღოლი, რომლებიც ჩვეულებრივ ტურისტებს ატარებენ მოედნის გარშემო.

ოლჰა, რომელიც ახლომდებარე შოკოლადის მაღაზიაში მუშაობს, ამბობს, რომ ახლა ყველა ნერვიულობს.

შაბათს, ხალხი მის მაღაზიაში შეიჭრა, რათა თავი დაეცვათ შეიარაღებული თავდამსხმელისგან, რომელიც მანქანით დაქროდა და ფანჯრიდან ისროდა.

ოლჰა უკრაინელია და კრაკოვში მას შემდეგ გადავიდა, რაც რუსეთმა უკრაინაში ომი დაიწყო. „ჩვენ ჩვენი ქვეყანა დავტოვეთ უსაფრთხოებისთვის. აქ ხომ უსაფრთხოდ უნდა იყოს!“ — ამბობს ის.

„ძალიან სამწუხაროა და ძალიან საშიში. განსაკუთრებით მაშინ, როცა იცი, რომ მან ორი საათი იარა აქამდე, გეგმავდა და ფიქრობდა ამაზე.“

ის წუხს, რომ თავდამსხმელი ვერ გადარჩა: „ასეთი ბევრი ადამიანი მოკვდა, უამრავი სიცოცხლე დაინგრა და ახლა სამართლიანობა აღარ იქნება.“

როცა ოქსინსკის მანქანა გაჩხრიკეს, აღმოაჩინეს ოთხი ცეცხლსასროლი იარაღი და „ასობით ვაზნა“, რომლებიც ყველა კანონიერად ეკუთვნოდა სავარაუდო მკვლელსა და მის მამას.

ორივე წევრი იყო „შვიტ სტარახოვიცეს“ სპორტული კლუბისა, სადაც სროლის ტირია. კლუბის წარმომადგენელი იხსენებს მიხალ ოქსინსკის, როგორც არაფრით გამორჩეულს: საშუალო შედეგები შეჯიბრებებში და ჩვეულებრივი ქცევა.

წელს ის კლუბში მხოლოდ სამჯერ იყო, ბოლოს აგვისტოში მამასთან ერთად. კლუბის სპიკერი ხაზგასმით ამბობს, რომ იქ საბრძოლო სროლას არ ასწავლიან, მხოლოდ ფიქსირებული წერტილიდან სროლას.

პოლონეთში იარაღის ფლობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა მას შემდეგ, რაც უკრაინაში ომი დაიწყო, თუმცა ეს პირველი მასობრივი სროლაა, რაც აქ ვინმეს ახსოვს.

მიუხედავად ამისა, ახლა ყურადღების ცენტრშია, რამდენად ეფექტურად მოწმდება, ვის შეუძლია ასეთი იარაღის ფლობა, მათ შორის ფსიქოლოგიური ტესტები, რომლებიც მიხალ ოქსინსკიმ ყველა წარმატებით გაიარა.

ორშაბათს, მთავრობამ სასწრაფო გადახედვა დააანონსა.

იმ ადგილას, სადაც ოქსინსკის მანქანა შეაჩერეს და პოლიციამ დაჭრა, კიდევ ერთი სამახსოვრო ადგილია — ამჯერად იმ ოფიცრების პატივსაცემად, რომლებიც ჯერ კიდევ საავადმყოფოში არიან.

ზოგმა ყვავილები მიიტანა, მაგრამ გოგონამ სახელად ბიანკა ბარათი დატოვა წარწერით: „მადლობა, ბატონო პოლიციელო, მალე გამოჯანმრთელდეთ.“

რამდენიმე ნაბიჯის მოშორებით, მინის ზედაპირზე ტყვიის ხვრელებია.

„ეს კაცი ნამდვილი გმირი იყო, არ დაუყოვნებია,“ — ამბობს ანია, პოლიციელ იაკუბ კულიკზე, რომელიც გულმკერდში დაიჭრა. მისი მდგომარეობა კვლავ მძიმეა. „ჩვენ აქ ვართ, რომ მას სიცოცხლისთვის ბრძოლაში დავეხმაროთ.“

„ასეთი რამ აქ არასდროს მომხდარა, საშინელებაა,“ — მეუბნება ახალგაზრდა მამაკაცი ვოიტეკი.

ის მხოლოდ იმითაა ბედნიერი, რომ ასეთი საშინელი დანაშაულის ჩამდენი პოლონელი აღმოჩნდა.

„აქ ისედაც ბევრი ხალხია იმიგრაციის წინააღმდეგ, ასე რომ, ეს კიდევ უფრო უარესი იქნებოდა.“

ანია ფიქრობს, რომ პოლონელები ამ ყველაფერს გაუძლებენ, თუმცა ქვეყნის იმიჯი, როგორც დანაშაულისგან დაცული ოაზისი, დაიმსხვრა.

ყველაზე მეტად კი ის ბრაზობს, რომ მიხალ ოქსინსკი გარდაიცვალა ისე, რომ პასუხი არ უგია იმ განადგურებისთვის, რაც სავარაუდოდ ჩაიდინა.

„ვფიქრობ, ჩვენ ვიმსახურებთ, ვიცოდეთ — რატომ.“