რუსეთის მიერ ხუთშაბათს კიევზე განხორციელებულმა მასშტაბურმა თავდასხმამ სულ მცირე 30 ადამიანი იმსხვერპლა. ეს უკრაინის დედაქალაქზე ომის დაწყების შემდეგ განხორციელებულ თავდასხმებს შორის მესამე ყველაზე მომაკვდინებელი იერიშია.

უკრაინას ომის განმავლობაში არაერთი მასშტაბური საჰაერო შეტევა გამოუცდია, თუმცა ამ კვირის თავდასხმა განსაკუთრებით მძიმე აღმოჩნდა რამდენიმე მიზეზის გამო. მათ შორის იყო სამიზნეები, რომლებიც მოსკოვმა აირჩია, კერძოდ, საცხოვრებელი შენობები, ასევე გამოყენებული შეიარაღება: ბალისტიკური რაკეტები, მოიერიშე დრონები და რეაქტიული ძრავით აღჭურვილი უპილოტო საფრენი აპარატები.

რეაქტიული ძრავით აღჭურვილი დრონები, მათ შორის Geran-4 ტიპის უპილოტო საფრენი აპარატი, რუსეთის არსენალში შედარებით ახალი დამატებაა. ისინი პირველად წლის დასაწყისში შენიშნეს.

ამ ტიპის დრონებს საათში 500 კილომეტრამდე სიჩქარით ფრენა შეუძლიათ, რაც უკრაინის თავდაცვის სისტემებისთვის მათ განადგურებას ართულებს. ისინი ზედმეტად სწრაფია კიევის მობილური საცეცხლე ჯგუფებისთვისაც და მათი ჩამოგდება მხოლოდ მიწა-ჰაერის ტიპის რაკეტებით ან გამანადგურებლებით არის შესაძლებელი.

უკრაინის საჰაერო ძალების სპიკერის, იური იგნატის თქმით, რუსეთი ასეთ დრონებს სულ უფრო ხშირად იყენებს და მის არსენალში რეაქტიული ძრავით აღჭურვილი „შაჰედების“ წილიც იზრდება, რაც უკრაინის რესურსებს დამატებით წნეხს უქმნის. დრონების წინააღმდეგ რაკეტების გამოყენება კი უკრაინის ისედაც შეზღუდულ მარაგებზე დამატებით ზეწოლას ახდენს.

აშშ-ში დაფუძნებული კონფლიქტების მონიტორინგის ორგანიზაცია, ომის შესწავლის ინსტიტუტი, ISW, აღნიშნავს, რომ რუსეთის მიერ რეაქტიული დრონების გამოყენება კიდევ ერთი მაგალითია იმისა, როგორ ცდილობს მოსკოვი დრონების სისტემებში ტაქტიკური და ტექნოლოგიური სიახლეების გამოყენებით უკრაინაზე თავდასხმებისას სამოქალაქო მოსახლეობისთვის ზიანის მაქსიმალურად გაზრდას.

ISW-ის შეფასებით, უფრო სწრაფი დრონები, რომელთა გადაჭერაც უკრაინისთვის რთულია, სავარაუდოდ, სამოქალაქო მოსახლეობისთვის ზიანის ზრდას გამოიწვევს, ისევე როგორც წარსულში შეტევების სხვა შეცვლილმა ტაქტიკამ.

იური იგნატის თქმით, ხუთშაბათის თავდასხმა იმითაც გამოირჩეოდა, რომ რუსეთის მიერ გამოყენებული 77 რაკეტიდან 28 ბალისტიკური იყო, რაც, მისი შეფასებით, „ძალიან, ძალიან მაღალი მაჩვენებელია“.

უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, თავდასხმის დროს ფრთოსანი რაკეტებისა და Shahed-ის ტიპის მოიერიშე დრონების 90%-ზე მეტი ჩამოაგდეს.

რუსეთის მიერ ხუთშაბათს გაშვებულ რაკეტებს შორის იყო „ცირკონიც“, ჰიპერბგერითი ფრთოსანი რაკეტა, რომელიც როგორც ხომალდების, ისე სახმელეთო სამიზნეების წინააღმდეგ გამოიყენება. იგნატის თქმით, „ცირკონი“ ძალიან მაღალი სიჩქარით, ბალისტიკური რაკეტის მსგავსად დაფრინავს და მისი გადაჭერა მხოლოდ Patriot-ის სისტემას შეუძლია.

ბალისტიკური რაკეტების შეჩერება უკრაინისთვის კვლავ ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად რჩება. მართალია, ქვეყანას რამდენიმე Patriot-ის სისტემა აქვს, თუმცა მათთვის საჭირო რაკეტების დეფიციტს განიცდის. მდგომარეობა კიდევ უფრო გაართულა ირანთან დაკავშირებულმა კონფლიქტმა, რის გამოც უკრაინისთვის განკუთვნილი ზოგიერთი მიწოდება ახლო აღმოსავლეთის მიმართულებით გადამისამართდა.

უკრაინის თავდაცვის სამინისტრომ პარასკევს განაცხადა, რომ მომავალში ასობით ასეთი რაკეტის მიღებაზე კონტრაქტები უკვე არსებობს, თუმცა ამ ეტაპზე ქვეყანა მწვავე დეფიციტს განიცდის.

უწყების ცნობით, უკრაინამ წერილები თითქმის 40 ქვეყანას გაუგზავნა და მათ არსებული მარაგებიდან Patriot-ის რაკეტების რაც შეიძლება სწრაფად მიწოდება სთხოვა. სანაცვლოდ კი უკრაინა მომავალში უკვე კონტრაქტით გათვალისწინებული მიწოდებების ჩანაცვლებას სთავაზობს.

ISW-ის შეფასებით, სავარაუდოა, რომ რუსეთი ხუთშაბათის თავდასხმას გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ამზადებდა და ივნისში დრონებსა და რაკეტებს აგროვებდა. იანვრიდან მაისამდე მოსკოვი უკრაინაზე საშუალოდ კვირაში ერთ მასშტაბურ და რამდენიმე მცირე შეტევას ახორციელებდა, ივნისში კი მხოლოდ ორი შედარებით დიდი იერიში განახორციელა.

რუსეთმა დრონების წარმოების გაზრდა შეძლო და ახლა ყოველთვიურად ათასობით ერთეულის გამოშვება შეუძლია. ეს მას საშუალებას აძლევს, მასშტაბური თავდასხმები რამდენიმე დღეში ერთხელ განახორციელოს.

ISW-ის განმარტებით, რუსული ძალები შესაძლოა დრონებს აგროვებდნენ, რათა მოგვიანებით, კრემლისთვის ხელსაყრელ დროს, უფრო ხშირი მასშტაბური დარტყმები განახორციელონ, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ მოსკოვი ჩათვლის, რომ უკრაინის საჰაერო თავდაცვის კიდევ უფრო გამოფიტვა შეუძლია.

კიევის ხელისუფლების ინფორმაციით, დედაქალაქში დაახლოებით 25 ლოკაცია დაზიანდა, რომელთა მნიშვნელოვანი ნაწილი საცხოვრებელ ზონებში მდებარეობდა. სწორედ ამან, სავარაუდოდ, მსხვერპლის განსაკუთრებულად მაღალი რაოდენობა განაპირობა. ერთ-ერთმა რუსულმა რაკეტამ 64-ბინიანი საცხოვრებელი კორპუსი გაანადგურა, რასაც რამდენიმე ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ათობით ოჯახი კი საცხოვრებლის გარეშე დარჩა.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ ხუთშაბათს განაცხადა, რომ კიევზე თავდასხმა საპასუხო ქმედება იყო და სამიზნეებად „სამხედრო-სამრეწველო ობიექტები და საწვავ-ენერგეტიკული კომპლექსის ინფრასტრუქტურა“ დაასახელა. თუმცა ეს განცხადება ეწინააღმდეგება იმ ფაქტს, რომ თავდასხმის შედეგად ფართოდ დაზიანდა სამოქალაქო ობიექტები.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ თავდასხმის შედეგად 130-ზე მეტი საცხოვრებელი შენობა დაზიანდა. მან რუსეთი ყოველდღიურად და ყოველღამით სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე დარტყმებში დაადანაშაულა.

ზელენსკის განცხადებით, რუსეთს ომის შეჩერებაზე უარის ასახსნელად ერთადერთ იარაღად ტერორი დარჩა.

საძიებო-სამაშველო სამუშაოები პარასკევსაც გრძელდებოდა. რამდენიმე ადამიანი კვლავ დაკარგულად ითვლებოდა, მათ შორის 10 წლის ბიჭის მშობლები. ბავშვი მაშველებმა ხუთშაბათს გადაარჩინეს.

თუმცა მსხვერპლის რაოდენობა შესაძლოა გაცილებით მაღალი ყოფილიყო, რომ არა გაფრთხილება, რომელიც კიევის ხელისუფლებამ ოთხშაბათს გვიან ღამით გაავრცელა. უკრაინის დაზვერვამ მოსალოდნელი თავდასხმის შესახებ გააფრთხილა მოსახლეობა, ხოლო ზელენსკიმ მოქალაქეებს განსაკუთრებული სიფრთხილისკენ მოუწოდა და სთხოვა, საჰაერო განგაშის სიგნალები არ უგულებელეყოთ. ამის შემდეგ ათიათასობით ადამიანმა თავშესაფარს მიაშურა.

კიევის მეტროს ინფორმაციით, ღამე დედაქალაქის მეტროს სადგურებში დაახლოებით 52 500 ადამიანმა გაათენა, მათ შორის 4 500 ბავშვი იყო.