ПЕТРОПАВЛІВСЬКА БОРЩАГІВКА, უკრაინა — კიევის გარეუბანში, პეტროპავლივსკა ბორშჩაჰივკაში, პოლიციასა და ეროვნული გვარდიის წევრებს შორის დაპირისპირება მოხდა ადგილობრივ მოსახლეობასთან, რაც უკრაინაში მამაკაცების — ხშირად იძულებითი — მობილიზაციის მცდელობებთან დაკავშირებულ ბოლო დაძაბულობას ასახავს.
2 ნოემბერს დაპირისპირება მას შემდეგ დაიწყო, რაც ადგილობრივებმა გაიგეს ხმები, რომ რამდენიმე ათეული მამაკაცი კერძო სახლის სარდაფში ჰყავდათ ჩაკეტილი და ზოგიერთი მათგანი წამების მსხვერპლი იყო.
მოსახლეობა შეიკრიბა შენობის წინ, ვითარება დაიძაბა, შეკრებილთა ნაწილი ითხოვდა სახლში შეშვებას და სკანდირებდა: „ადამიანებს აწამებენ“.
მოგვიანებით, ბრბო სკანდირებდა „ნაბიჭვრები“, ქვებსა და კვერცხებს ესროდა პოლიციის ავტობუსს და ცდილობდა მისი გადაბრუნებას. სხვები პოლიციის მანქანებზე ავიდნენ და ციმციმები დაამტვრიეს, ხოლო სპეცრაზმმა ცრემლსადენი გაზი გამოიყენა.
კიევის პოლიციამ მოგვიანებით გაავრცელა განცხადება, რომ ადგილზე გამოიძახეს კერძო სასწრაფო დახმარების ბრიგადამ, რომელმაც განაცხადა, რომ მათ უცნობი პირის სამედიცინო დახმარების გაწევაში უშლიდნენ ხელს.
მოგვიანებით, საღამოს, ეროვნული გვარდიის სარდალმა, გენერალ-მაიორმა ოლექსანდრ პივნენკომ, შეკრებილებს განუცხადა, რომ სახლში მყოფთა ნაწილი ეროვნული გვარდიის ის წევრები იყვნენ, რომლებიც თვითნებურად დატოვეს სამსახური. ოთხმა მათგანმა სამედიცინო პრობლემებზე განაცხადა.
ეროვნული გვარდიის სხვა ქვედანაყოფმა, „აზოვმა“, ასევე გაავრცელა განცხადება, რომ აღნიშნულ შენობაში მობილიზებული სამხედროები და ის პირები იმყოფებოდნენ, რომლებიც „ქვედანაყოფის თვითნებურად დატოვების შემდეგ დააკავეს“.
ეროვნულმა გვარდიამ მოგვიანებით შიდა გამოძიების დაწყება დააანონსა, ანალოგიური გადაწყვეტილება მიიღო სახელმწიფო საგამოძიებო ბიურომაც — ქვეყნის მთავარმა საგამოძიებო უწყებამ.
ინციდენტი ხდება იმ ფონზე, როდესაც უკრაინის სამხედრო და სამოქალაქო ხელისუფლება კვლავაც ცდილობს ახალი მებრძოლების მოზიდვას რუსეთის წინააღმდეგ ომში, რომელიც 2022 წლის თებერვალში სრულმასშტაბიანი შეჭრით დაიწყო.
https://carnegieendowment.org/research/2026/03/ukraine-military-russia-war-manpower-recruitment
ომის განმავლობაში უკრაინას მუდმივად ჰქონდა პრობლემები ცოცხალი ძალის მობილიზაციასთან და არაერთი რეფორმა გაატარა, რათა პროცესი გამარტივებულიყო და მამაკაცებისთვის კონტრაქტზე ხელმოწერა უფრო მიმზიდველი და სარფიანი გამხდარიყო.
ამჟამინდელი სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს მობილიზაციის უწყვეტობას, ე.წ. ტერიტორიული რეკრუტირების და სოციალური მხარდაჭერის ცენტრების მუშაობაზეა დაფუძნებული. ეს ცენტრები არა მხოლოდ რეკრუტირებას, არამედ სამხედრო სამსახურისგან თავის არიდების შემთხვევების გამოვლენასაც ემსახურებიან.
რეკრუტერები ხშირად მიმართავენ ფართოდ გაკრიტიკებულ პრაქტიკას, რომელსაც „მიკროავტობუსებით დევნას“ უწოდებენ — როდესაც ოფიციალური პირები ქალაქებსა და სოფლებში მიკროავტობუსებით დადიან, ეძებენ სამხედრო სამსახურისგან თავის არიდების ეჭვმიტანილ მამაკაცებს, იძულებით აკავებენ და რეკრუტირების ცენტრში მიჰყავთ.
ეს პრაქტიკა დიდი დაპირისპირების საგანია და ზოგჯერ ღიად სძულთ კიდეც. ერთ გახმაურებულ შემთხვევაში, რეკრუტერები კიევში ქვეყნის ყველაზე პოპულარული როკ-ჯგუფის კონცერტზე მივიდნენ და მამაკაცებს უწყისები დაურიგეს.
2024 წლის საპარლამენტო შეფასებით, უკრაინაში 25-დან 60 წლამდე ასაკის 4,35 მილიონი მამაკაცია, რომლებიც არ არიან გათავისუფლებული სამხედრო სამსახურისგან ოჯახური ან პროფესიული მიზეზებით, ჯერ არ მსახურობენ, არ არიან შშმ პირები და არც ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ან საზღვარგარეთ ცხოვრობენ — ანუ სამხედრო სამსახურისთვის პოტენციურად ვარგისნი არიან.
სხვა შეფასებებით, ეს რიცხვი დაახლოებით 5 მილიონს აღწევს.
უკრაინის დანაკარგები — დაღუპულები და დაჭრილები — სავარაუდოდ 500,000-ს აჭარბებს, რაც ქვეყნის მოსახლეობის პროპორციულად ძალიან მაღალი მაჩვენებელია.
შედარებისთვის, რუსეთის დანაკარგები დასავლური დაზვერვისა და ექსპერტების შეფასებით 1,5 მილიონზე მეტია — ეს იმდენად დიდი რიცხვია, რომ აღემატება ყველა იმ ომში რუსეთის ჯამურ დანაკარგებს, რაც 1945 წლის შემდეგ ჰქონია.
რუსეთს, რომელსაც უკრაინაში საბრძოლველად მოხალისეების მოზიდვაში მეტ წარმატებას მიაღწია, ასევე ჰქონდა შემთხვევები — თუმცა მცირე მასშტაბით — როდესაც მამაკაცებს კონტრაქტზე ხელმოწერას აიძულებდნენ.
მარიან კუშნირი რადიო თავისუფლების უკრაინული სამსახურის კორესპონდენტია კიევში 2015 წლიდან. მას დიდი გამოცდილება აქვს საგანგებო მოვლენების გაშუქებაში, მათ შორის აღმოსავლეთ უკრაინის კონფლიქტის. მისი ფრონტისპირა ვიდეომასალა არაერთ საერთაშორისო ტელევიზიას გამოუყენებია. ასევე აქტიურად აშუქებდა COVID-19-ის პანდემიას, მათ შორის ქვეყნის რეანიმაციულ განყოფილებებში მუშაობისას.
