აშშ მოუწოდებს ვენესუელას, გაათავისუფლოს დარჩენილი პოლიტიკური პატიმრები, რომლებიც სამხრეთ ამერიკის ქვეყანაში კვლავ დაკავებულნი არიან.
1,000-ზე მეტი პოლიტიკური პატიმარი უკვე გათავისუფლდა მას შემდეგ, რაც ამერიკულმა ძალებმა 3 იანვარს სამხედრო რეიდის შედეგად დააკავეს ვენესუელის ლიდერი ნიკოლას მადურო კარაკასში და გადაიყვანეს ნიუ-იორკში, სადაც მას ნარკოტიკების ტრეფიკინგისა და წამების ბრალდებით სასამართლო პროცესი ელოდება.
თუმცა, ვენესუელის პატიმართა უფლებების ჯგუფი Foro Penal აცხადებს, რომ 322 ადამიანი კვლავ პატიმრობაში რჩება.
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო ორშაბათს შეხვდა ვენესუელის საგარეო საქმეთა მინისტრს ოლივერ ბლანკოს, სადაც მან პატიმრების გათავისუფლებისკენ მოუწოდა და განიხილა რეფორმები, რომლებიც მიზნად ისახავს თავისუფალი, სამართლიანი და სანდო არჩევნების საფუძვლის შექმნას, ნათქვამია აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის განცხადებაში.
პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება დიდი ხანია ვენესუელის ოპოზიციის ლიდერის, მარია კორინა მაჩადოს, მთავარი მოთხოვნაა.
მაჩადო, რომელმაც 2025 წელს ნობელის მშვიდობის პრემია მიიღო, 25 ოქტომბერს დაბრუნდა ვენესუელაში თითქმის ერთწლიანი ემიგრაციის შემდეგ. მისი ერთ-ერთი პირველი შეხვედრა იყო პოლიტიკური პატიმრების ოჯახის წევრებთან.
დაკავებულთა უმრავლესობა 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ დააპატიმრეს.
ეროვნული საარჩევნო საბჭო (CNE) — რომელიც მთავრობის მომხრეებითაა დაკომპლექტებული — გამარჯვებულად მოქმედი პრეზიდენტი ნიკოლას მადურო გამოაცხადა, მიუხედავად იმისა, რომ ოპოზიციის მიერ შეგროვებული და დამოუკიდებელი მედიის მიერ გადამოწმებული ხმების ოქმები მიუთითებდა ოპოზიციური კანდიდატის გამარჯვებაზე.
კარტერის ცენტრმა, რომელმაც დამოუკიდებელი დამკვირვებლები გაგზავნა ვენესუელაში, ასევე განაცხადა, რომ არჩევნები „დემოკრატიულად ვერ ჩაითვლებოდა“.
გაეროს ფაქტების დადგენის მისიის დასკვნით, მომდევნო თვეებში ვენესუელის მთავრობამ „სასტიკი რეპრესიები განახორციელა იმ პირების წინააღმდეგ, რომლებიც პოლიტიკურ ოპონენტებად აღიქმებოდნენ ან უბრალოდ გამოხატავდნენ განსხვავებულ ან კრიტიკულ შეხედულებებს ხელისუფლების მიმართ“.
მას შემდეგ, რაც ამერიკულმა ძალებმა მადურო დააკავეს, მისი ერთგული ვიცე-პრეზიდენტი დელსი როდრიგესი დროებით პრეზიდენტად დაინიშნა.
მიუხედავად იმისა, რომ როდრიგესს დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის მხარდაჭერა აქვს, ვენესუელის ოპოზიციური პარტიები უკმაყოფილებას გამოხატავენ რეფორმების ნელი ტემპის გამო.
ორშაბათის განცხადებაში აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ხაზი გაუსვა, რომ რჩება აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სამფაზიანი გეგმის ერთგული, რომელიც მოიცავს „სტაბილიზაციას, ეკონომიკურ აღდგენას და პოლიტიკურ შერიგებას, და დემოკრატიულ ტრანზიციას“.
ერთი კვირის წინ რუბიომ ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ვენესუელის „არჩევნების ინფრასტრუქტურა“ უნდა შეიცვალოს, რათა ახალი არჩევნები ლეგიტიმური იყოს.
„არც ათ წელიწადში, არც ხუთ წელიწადში, არც ორ წელიწადში; ეს სწრაფად უნდა მოხდეს იმ ვადებში, რაც ჩვენ დავადგინეთ,“ — აღნიშნა მან.
რამდენიმე დღის შემდეგ, როდრიგესმა ვენესუელელებს სატელევიზიო მიმართვაში განუცხადა, რომ „არჩევნები ჩატარდება“ „განახლებული“ საარჩევნო ორგანოს პირობებში.
თუმცა, მან არ დაასახელა კონკრეტული ვადა, როდის შეიძლება არჩევნების ჩატარება.
ოპოზიციის ლიდერი მაჩადო, თავის მხრივ, არჩევნების ჩატარებას 2027 წელს ითხოვს.
ერთ-ერთ ეტაპზე მან 2027 წლის 24 ივლისი — დამოუკიდებლობის გმირის სიმონ ბოლივარის დაბადების წლისთავი — შესთავაზა, თუმცა შემდეგ კვლავ დაუბრუნდა მოწოდებას, რომ არჩევნები მომდევნო წლის განმავლობაში უნდა გაიმართოს.
