ირანმა სიკვდილით დასაჯა სამი მამაკაცი, რომლებიც იანვრის ანტისამთავრობო პროტესტების დროს შეიარაღებულ არეულობაში მონაწილეობაში დაადანაშაულეს, იუწყება სახელმწიფო მედია.
ჰასან დიობანდი, ჰამიდ ქაზემი და რეზა ზანგანე ირანის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო „თასნიმის“ ცნობით, ბრალდებულნი იყვნენ მოლოტოვის კოქტეილებისა და ხელყუმბარების სროლაში, ცივი იარაღისა და ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებაში, ასევე საჯარო ობიექტების დაწვაში ქალაქ ქარაჯში, რომელიც თეირანის დასავლეთით მდებარეობს.
ეს სიკვდილით დასჯები ბოლოა იმ სერიიდან, რომელიც დაკავშირებულია პროტესტებთან და მოიცავს იმ პირების დასჯასაც, რომლებსაც ისრაელთან და შეერთებულ შტატებთან კავშირი ედებოდათ ბრალად.
სიკვდილით დასჯების რაოდენობა ირანში გაიზარდა მას შემდეგ, რაც აშშ-ისა და ისრაელის თავდასხმები ისლამურ რესპუბლიკაზე თებერვლის ბოლოს დაიწყო.
პროტესტების ტალღა თავდაპირველად გასული წლის დეკემბერში, ცხოვრების მაღალი ღირებულების გამო დაიწყო და სწრაფად გადაიზარდა მასშტაბურ ანტისამთავრობო დემონსტრაციებში, რომლებიც პიკს 8 და 9 იანვარს მიაღწია.
ირანის ხელისუფლების ცნობით, არეულობის დროს 3,000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა და ძალადობის ორგანიზებაში ბრალი „ტერორისტულ აქტებს“ დაედო, რომლებიც აშშ-სა და ისრაელის მიერ იყო ორგანიზებული.
თუმცა, უცხოეთში დაფუძნებულმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა უფრო მაღალი მონაცემები გამოაქვეყნეს, ხოლო BBC-მ მიიღო არაერთი ინფორმაცია ირანელებისგან, რომ უსაფრთხოების ძალები უიარაღო დემონსტრანტებზე ცეცხლს ხსნიდნენ.
„თასნიმის“ ცნობით, სამი მამაკაცი მას შემდეგ დასაჯეს სიკვდილით, რაც უზენაესმა სასამართლომ ძალაში დატოვა მათი განაჩენი და ისინი დამნაშავედ ცნო „ისრაელის სიონისტური რეჟიმის, შეერთებული შტატებისა და მტრული ჯგუფების სახელით ოპერაციულ საქმიანობაში მონაწილეობაში“.
დაზიანებებს შორის, ბრალდების მიხედვით, იყო ელექტროსადგური ქარაჯში, რამაც ზოგიერთ უბანში ელექტროენერგიის გათიშვა გამოიწვია.
დიობანდი 11 იანვარს დააკავეს მას შემდეგ, რაც გამოძიებამ იგი საჯარო ქონებაზე თავდასხმებსა და ძალადობის წაქეზებაში ეჭვმიტანილად დაასახელა.
მისი ხელმძღვანელობით არეულობაში მონაწილე კიდევ ათი პირი მოგვიანებით დააკავეს.
„როიტერსის“ სააგენტოს ინფორმაციით, მათ 5-დან 10 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს.
ირანში ბოლო სიკვდილით დასჯები მას შემდეგ განხორციელდა, რაც გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესმა კომისარმა ვოლკერ ტიურკმა განაცხადა, რომ შეშფოთებულია სიკვდილით დასჯის შემთხვევების ზრდით.
აგვისტოში ტიურკმა თქვა, რომ 19 მარტის შემდეგ, ეროვნული უსაფრთხოების ბრალდებებით, სულ მცირე 56 ადამიანი იქნა სიკვდილით დასჯილი, მათ შორის 27 – იანვრის მასშტაბურ ანტისამთავრობო პროტესტებთან დაკავშირებულ საქმეებში.
ირანი მსოფლიოში მეორე ადგილზეა სიკვდილით დასჯის რაოდენობით ჩინეთის შემდეგ. გასულ წელს, „ამნესტი ინტერნეშენალის“ მონაცემებით, ქვეყანაში სულ მცირე 2,159 ადამიანი იქნა სიკვდილით დასჯილი.
ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციის განცხადებით, ეს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია 1981 წლის შემდეგ და მოიცავს 45 სავარაუდო ოპოზიციონერის სიკვდილით დასჯას ეროვნული უსაფრთხოების ბრალდებებით.
