ჩინეთმა საბოლოოდ უარი თქვა 2028 წელს Cop33 გაეროს კლიმატის სამიტის მასპინძლობაზე, რამაც აზიის სხვა ქვეყნებს გაუხსნა გზა ღონისძიების ჩატარებისთვის, – ამის შესახებ Guardian-მა შეიტყო.
ეს გადაწყვეტილება იმედგაცრუებას გამოიწვევს როგორც მრავალ ქვეყანაში, ასევე კლიმატის ექსპერტებში, რომლებიც იმედოვნებდნენ, რომ მსოფლიოს უდიდესი გამონაბოლქვი ლიდერობას აიღებდა გლობალურ ასპარეზზე, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობისას აშშ-მა კლიმატის საკითხებზე საერთაშორისო თანამშრომლობის ყველა ფორმა დატოვა.
აშშ-ის ყოფილმა ვიცე-პრეზიდენტმა ალ გორმა, რომელიც იმედგაცრუებულთა შორისაა, Guardian-თან საუბარში აღნიშნა: „ძალიან მომწონდა ეს იდეა [ჩინეთის მასპინძლობის შესახებ]. ძალიან ცუდია, რომ ასე არ მოხდა.“
ჩინეთი ახლა ეკონომიკურ გარდაქმნას განიცდის – ქვანახშირზე ძლიერი დამოკიდებულებიდან „ელექტროსახელმწიფოდ“ გარდაქმნის პროცესშია. აშშ-ის ყოფილი სახელმწიფო მდივანი ჯონ კერი Guardian-თან ამბობს, რომ ჩინეთი დანარჩენ მსოფლიოს უსწრებს მომავლის დაბალნახშირბადიან ტექნოლოგიებში ინოვაციითა და გამოყენებით.
ახლა უკვე განახლებადი ენერგიის გამომუშავების სიმძლავრე ჩინეთში ქვანახშირს აჭარბებს, ხოლო სათბურის გაზების ემისიები წელს მცირედით შემცირდა.
ელექტრომობილების გაყიდვებიც მკვეთრად გაიზარდა – გასულ თვეში ბაზრის თითქმის ორი მესამედი ელექტრომობილებზე მოდიოდა, ხოლო სუფთა ენერგიის ინდუსტრიებმა ჩინეთში ინვესტიციების ზრდის 90%-ზე მეტი უზრუნველყვეს გასულ წელს.
გაეროს კლიმატის ცვლილების ჩარჩო კონვენციის (UNFCCC) წესების მიხედვით, 2028 წელს მასპინძელი ქვეყანა აზიიდან უნდა იყოს.
ენერგეტიკისა და კლიმატის ინტელექტის ერთეულის (Energy and Climate Intelligence Unit) საერთაშორისო ხელმძღვანელმა გარეთ რედმონდ-კინგმა აღნიშნა, რომ ჩინეთის ინდუსტრიული ძალა მას სამიტის მასპინძლობისთვის ძლიერ კანდიდატად აქცევდა.
„უდავოდ მნიშვნელოვანი იქნებოდა, რომ მსოფლიოს უდიდესი გამონაბოლქვი და მეორე უმსხვილესი ეკონომიკა კლიმატის Cop-ს მასპინძლობდეს,“ – განაცხადა მან. „ისინი ლიდერობენ მსოფლიოში სუფთა ენერგიის ტექნოლოგიებში ინვესტიციით, წარმოებითა და დანერგვით, ხოლო მათი ემისიები უკვე შემცირებისკენ მიდის. ლიდერობის თვალსაზრისით, ჩინეთის მიერ Cop33-ის მასპინძლობა დიდი ამბავი იქნებოდა.“
ჯერ უცნობია, რატომ მიიღო ჩინეთმა უარის გადაწყვეტილება, თუმცა Guardian-თან საუბარში რამდენიმე ექსპერტმა ვარაუდი გამოთქვა, რომ აშშ-ის საარჩევნო ციკლი ერთ-ერთი ფაქტორი იყო. აშშ-ის შემდეგი საპრეზიდენტო არჩევნები 2028 წლის 7 ნოემბერს გაიმართება, ხოლო Cop33 6-17 ნოემბერსაა დაგეგმილი.
ბოლო შუალედურ არჩევნებში დემოკრატების წარმატების შემდეგ, სადაც ამომრჩეველთა კლიმატის კრიზისზე მზრუნველობა ერთ-ერთ ფაქტორად მიიჩნიეს, დემოკრატები იმედოვნებენ, რომ 2028 წელს კლიმატზე ორიენტირებულ პრეზიდენტს აირჩევენ. თუმცა, თუნდაც ასე მოხდეს, ტრამპი თანამდებობაზე იანვრამდე დარჩება.
აშშ-ის პრეზიდენტი უარყოფს კლიმატის მეცნიერებას, გამოიყვანა აშშ პარიზის შეთანხმებიდან და ასევე აპირებს გასვლა მის მთავარ ხელშეკრულებიდან – 1992 წლის UNFCCC-დან.
ჩინეთი ცდილობს, განვითარებადი ქვეყნების ლიდერად პოზიციონირდეს, თუმცა აშშ-ის დატოვებული ვაკუუმის შევსებისგან თავს იკავებს. დემოკრატი პრეზიდენტების, ჯო ბაიდენისა და ბარაკ ობამას პერიოდში, აშშ-სა და ჩინეთს კლიმატის საკითხებზე მჭიდრო პარტნიორობა ჰქონდათ – ერთობლივ მიზნებს ადგენდნენ მეთანის შემცირებასა და სუფთა ტექნოლოგიების განვითარებაში.
Cop33 მნიშვნელოვანი შეხვედრა იქნება, რადგან მოიცავს „გლობალურ ინვენტარიზაციას“ – მექანიზმს, რომელიც 2015 წლის პარიზის კლიმატის შეთანხმების ფარგლებში აფასებს, რამდენად შეესაბამება ქვეყნების ემისიების შემცირების პროგრესი გლობალური ტემპერატურის ზრდის 1.5°C-ით შეზღუდვის მიზანს.
ამ ზღვრის გადაჭარბება უკვე გარდაუვალია, თუმცა ექსპერტები ამბობენ, რომ ქვეყნებმა ახლა მაქსიმალურად უნდა შეამცირონ „გადაჭარბების“ მასშტაბი, რათა თავიდან აიცილონ ექსტრემალური ამინდით გამოწვეული მძიმე შედეგები.
ინდოეთის მთავრობამაც განიხილა Cop33-ის მასპინძლობის შეთავაზება წლის დასაწყისში, თუმცა საბოლოოდ უარი თქვა. ინდოეთში ქვანახშირის მოხმარება იზრდება, მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანა საკუთარ განახლებადი ენერგიის მიზნებს აჭარბებს.
Guardian-ის ინფორმაციით, მასპინძლობის სურვილს განიხილავენ უზბეკეთი, სამხრეთ კორეა, ინდონეზია და ტაილანდი.
მასპინძელი ქვეყნის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება, სავარაუდოდ, არ მოხდება წლევანდელ Cop31-ზე, რომელიც ამჟამად თურქეთში ტარდება და რომელსაც თურქეთისა და ავსტრალიის მთავრობები ერთობლივად თავმჯდომარეობენ.
