აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის სპეციალურმა წარმომადგენელმა და სიძემ, ჯარედ კუშნერმა, ხუთშაბათს განაცხადა, რომ რუსეთმა და უკრაინამ შეთანხმდნენ, რომ მომდევნო სამშვიდობო მოლაპარაკებებში ევროპული ქვეყნები ჩაერთვებიან, ხოლო ვაშინგტონი მუშაობს, როგორც თავად უწოდა, ომის „ყველაზე მასშტაბურ ტყვეთა გაცვლაზე“.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ მიესალმა ამ დაპირებას და აღნიშნა, რომ ევროპული ჩართულობა უზრუნველყოფს, რომ ევროკავშირს მოლაპარაკებებში „ხმა“ ექნება. ზელენსკი უკვე რამდენიმე წელია მოითხოვს ევროპელი დელეგატების ჩართვას, რადგან მიიჩნევს, რომ მათი მონაწილეობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან კიევი საბოლოოდ ევროკავშირის წევრობას ესწრაფვის.
კუშნერი და აშშ-ის სპეციალური წარმომადგენელი სტივ ვიტკოფი ხუთშაბათს საღამოს დუბლინში შეხვდნენ ზელენსკის, მას შემდეგ, რაც იმავე დღეს მოსკოვში რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან გამართეს მოლაპარაკებები. კუშნერის თქმით, შეერთებული შტატები „ძალიან, ძალიან მჭიდროდ“ თანამშრომლობდა ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში ევროპელებთან და პუტინს ხაზგასმით უთხრა, რომ ევროპელი დელეგატების „მაგიდასთან ყოფნა“ აუცილებელია.
„ის მზადაა სცადოს“, — განაცხადა კუშნერმა.
ეს შეხვედრები მოჰყვა აბუ-დაბიში გასულ კვირას გამართულ მოლაპარაკებებს, რომლებმაც გარღვევა ვერ გამოიღო. პუტინმა მიანიშნა, რომ რუსეთის პოზიცია ომთან და მის ტერიტორიულ მოთხოვნებთან დაკავშირებით არ შეცვლილა, რაც მიუთითებს, რომ კრემლი არ არის მზად კომპრომისზე წავიდეს კონფლიქტის დასრულების მკაცრ პირობებზე. მიუხედავად ამისა, მან აშშ-ის წარმომადგენლებთან შეხვედრისას ფრონტის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ქალაქში მოკლევადიანი ცეცხლის შეწყვეტა შესთავაზა.
რუსეთმა და უკრაინამ ასევე შეთანხმდნენ კიდევ ერთ ტყვეთა გაცვლაზე, რომელსაც კუშნერმა უწოდა ყველაზე მასშტაბური მას შემდეგ, რაც მოსკოვმა 2022 წელს სრულმასშტაბიანი შეჭრა დაიწყო. მისი თქმით, გაცვლა „ათასობით ადამიანს დააბრუნებს ოჯახებში“, თუმცა ტყვეების ზუსტი რაოდენობა და გაცვლის თარიღი არ დაუკონკრეტებია.
ევროპელი ლიდერები სულ უფრო მეტად გამოხატავენ შეშფოთებას რეგიონული უსაფრთხოების გამო, ასევე აშშ-ის ამჟამინდელი ადმინისტრაციის ერთგულებასთან დაკავშირებით ევროპული თავდაცვის მიმართ და კრემლთან უფრო შემრიგებლური მიდგომის გამო. მოსკოვი ტრადიციულად სკეპტიკურად უყურებდა ევროპულ ჩართულობას, მაშინ როცა ევროპული მთავრობები ამტკიცებენ, რომ მათ ცენტრალური როლი უნდა ჰქონდეთ კონტინენტის ომისშემდგომი უსაფრთხოების საკითხებში.
კაია კალასმა, ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტმა და ევროკავშირის უმაღლესმა დიპლომატმა, BBC-ის გადაცემა Newshour-ს განუცხადა, რომ ევროპელი დელეგატის მონაწილეობა მიუთითებს, რომ კრემლმა „ახლა გააცნობიერა, რომ ევროპა დიდი მოთამაშეა“. მან ასევე ეჭვი გამოთქვა, რომ რუსეთი რეალურად იჩენს პროგრესის სურვილს სამშვიდობო შეთანხმებისკენ.
ირლანდიის პრემიერ-მინისტრმა მიჰოლ მარტინმა დუბლინში შეკრებილ ევროპელ ლიდერებს განუცხადა, რომ რუსეთის ომმა „ფუნდამენტურად შეცვალა“ რეგიონის უსაფრთხოება.
„ევროკავშირის ბევრ წევრ სახელმწიფოს ეგზისტენციალური საფრთხე ემუქრება იმის გამო, რაც უკრაინაში ხდება და იმის პოტენციალით, რომ თუ უკრაინა დაეცემა, ევროპულ კონტინენტზე შემდგომი აგრესია იქნება,“ — განუცხადა მან ჟურნალისტებს.
უკრაინის ტერიტორიის დაახლოებით მეხუთედი კვლავ რუსეთის კონტროლქვეშ რჩება, ხოლო საზღვრისპირა შეჭრები სულ უფრო ხშირი ხდება.
ვაშინგტონსა და კიევს შორის დაძაბულობა ასევე აშკარა იყო ვიტკოფისა და კუშნერის ზელენსკისთან შეხვედრამდე. უკრაინის ლიდერმა განაცხადა, რომ უკრაინის სამხედრო ნაწილებმა ბოლო დღეებში დააფიქსირეს ახალი და მნიშვნელოვანი, უფრო „სისტემური“ შეფერხებები Starshield-ის, ელონ მასკის SpaceX-ის მიერ ოპერირებული სამხედრო სატელიტური კომუნიკაციის სერვისის მუშაობაში.
ზელენსკის თქმით, ეს შეფერხებები შეეხო როგორც მთელ ფრონტის ხაზს, ასევე რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებს, რის გამოც უკრაინულ ძალებს უჭირთ რუსული რეაქტიული დრონების გადაჭერა. Starshield-მა და მასთან დაკავშირებულმა სატელიტურმა ტექნოლოგიამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა მთავრობისა და სამხედრო კავშირის შენარჩუნებასა და უკრაინის ფრონტის ხაზზე კომუნიკაციების უზრუნველყოფაში.
