ცხელი ტოდი, წითელი ღვინო, ვისკის ერთი ყლუპი – ალკოჰოლი დიდი ხანია ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ საშუალებად გასათბობად. მაგრამ მართლა გვეხმარება თუ არა სასმელი თბილად ყოფნაში? „თბილობის შეგრძნება ნამდვილად ჩნდება, მაგრამ რეალურად ასე არ ხდება,“ – ამბობს უინსტონ მორგანი, ტოქსიკოლოგიის, თანასწორობისა და ინკლუზიური პრაქტიკის პროფესორი ლონდონის აღმოსავლეთის უნივერსიტეტიდან.
ალკოჰოლი გავლენას ახდენს სხეულის ტემპერატურის რეგულირების სისტემაზე. ჩვენი ძირითადი სხეულის ტემპერატურა ჰიპოთალამუსის მიერ კონტროლდება – ეს არის ტვინის ის უბანი, რომელიც არეგულირებს, როგორ ვრეაგირებთ ტემპერატურის ცვლილებებზე. როდესაც ძალიან გვცხელა, კანის ზედაპირთან მდებარე სისხლძარღვები ფართოვდება – ეს პროცესი ვაზოდილატაციის სახელითაა ცნობილი. შედეგად, უფრო მეტი თბილი სისხლი მიედინება კანისკენ, საიდანაც სითბო ჰაერში გადადის. როცა გვცივა, პირიქით ხდება – სისხლძარღვები ვიწროვდება, ანუ კონსტრიქცია ხდება, რაც ამცირებს სისხლის ნაკადს კანისკენ და ეხმარება სხეულს სითბოს შენარჩუნებაში.
ალკოჰოლი ამ პროცესში ერევა. ის იწვევს კანის მახლობლად მდებარე სისხლძარღვების გაფართოებას მაშინაც კი, როცა ჩვენი ძირითადი სხეულის ტემპერატურა არ მომატებულა. შედეგად, უფრო მეტი თბილი სისხლი აღწევს კანის ზედაპირს, რაც გვაძლევს სიცხის შეგრძნებას და ხშირად გვიბიძგებს ტანსაცმლის გახდისკენაც კი.
„სისხლს უფრო მეტად უშვებთ კანისკენ, რაც თბილობის შეგრძნებას იწვევს,“ – ამბობს მორგანი. „მაგრამ სინამდვილეში ასე არ არის – უბრალოდ, თქვენი სხეული სისხლს გადაადგილებს.“
სინამდვილეში, სისხლის ნაკადის გაზრდით კანისკენ, ალკოჰოლი ხელს უწყობს სითბოს დაკარგვას სხეულიდან და შესაძლოა, ძირითადი ტემპერატურის დაკლებასაც კი გამოიწვევს. ეს კი ზრდის ჰიპოთერმიის რისკს საკმარისად ცივ პირობებში, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ტანსაცმლის გახდას დაიწყებთ.
„დროის გასვლის შემდეგ, რეალურად თქვენი ძირითადი ტემპერატურა უფრო ცივდება,“ – ამბობს მორგანი. „ამიტომ, ცივ გარემოში ნამდვილად არ გინდათ ბევრი ალკოჰოლის დალევა.“
