Meta-მ ახალი კომერციული პირობების ამოქმედება განუსაზღვრელი ვადით გადადო. გამომცემლები და ციფრული სარეკლამო კომპანიები შიშობენ, რომ ცვლილებები ტექნოლოგიურ გიგანტს მათი კონტენტის AI-სერვისებისთვის გამოყენების ზედმეტად ფართო უფლებას მისცემდა.
Reuters-ის 28 ოქტომბრის ცნობით, ამ საკითხზე საჩივრები ევროკავშირისა და ბრიტანეთის კონკურენციის ორგანოებს წარედგინა. Meta გამომცემლების განმარტებას უარყოფს და აცხადებს, რომ ინდუსტრიის წარმომადგენლებთან სრულფასოვანი კონსულტაციის გარეშე ცვლილებებს არ აამოქმედებს. მანამდე არსებული პირობები ძალაში დარჩება
რას აპროტესტებენ გამომცემლები?
დავის ცენტრშია კითხვა: თუ მედიას Facebook-ზე ბიზნესგვერდი აქვს ან Meta-ს სარეკლამო მომსახურებით სარგებლობს, რა უფლებას აძლევს ამით პლატფორმას საკუთარ ვებსაიტზე გამოქვეყნებული მასალის მიმართ?
მსოფლიო გამომცემელთა ასოციაციის, WAN-IFRA-ს განმარტებით, სადავო ჩანაწერი Meta-ს ავტომატური პროგრამებით მედიის ვებსაიტებზე შესვლისა და კონტენტის შეგროვების უფლებას მიანიჭებდა. გამომცემლების შეშფოთება ეხება არა მხოლოდ იმ მასალას, რომელსაც თავად აქვეყნებენ სოციალურ ქსელში, არამედ მათ ვებსაიტებზე არსებულ ჟურნალისტურ ნამუშევრებსაც.
მაგალითად, გამოცემას შეიძლება Facebook მხოლოდ მკითხველამდე სტატიის ბმულის მისატანად სჭირდებოდეს. გამომცემლებს სურთ მკაფიო გარანტია, რომ ამ მომსახურებით სარგებლობა მათი სტატიებისა და არქივის სხვა მიზნებით გამოყენებაზე ავტომატურ თანხმობად არ ჩაითვლება.
რატომ უკავშირდება ეს ხელოვნურ ინტელექტს?
ევროპის გამომცემელთა საბჭოს — EPC-ის — განცხადებით, Meta-მ პირობებიდან AI-ის „გაწვრთნაზე“ პირდაპირი მითითება ამოიღო, თუმცა ახალი ფორმულირება კონტენტის AI-სისტემებში გამოყენებას მკაფიოდ მაინც არ გამორიცხავს.
ორგანიზაცია ითხოვს დაზუსტებას: რა მასალას შეაგროვებს კომპანია, რატომ სჭირდება ის და როგორ გამოიყენებს შემდგომ — მათ შორის, AI-ის პასუხებისა თუ შეჯამებების შესაქმნელად. ეს გამომცემელთა შეფასება და მოთხოვნაა; Meta სადავო პირობების ასეთ ინტერპრეტაციას არ ეთანხმება
რას პასუხობს Meta?
კომპანიის განცხადებით, შემოთავაზებული ცვლილებები მის სარეკლამო და ბიზნესპროდუქტებს ეხება. Meta ამბობს, რომ პირობები ვებგვერდების სკანირების მის პრაქტიკას არ ცვლის და კონტენტის მფლობელებს კვლავ შეუძლიათ ავტომატური წვდომის შესახებ საკუთარი არჩევანი სპეციალური ტექნიკური ფაილით — robots.txt-ით — მიუთითონ.
გამომცემლებისთვის კი ტექნიკური შეზღუდვა საკმარისი არ არის: ისინი ხელშეკრულებაში მკაფიოდ გაწერილ საზღვრებს მოითხოვენ, რომლებიც განსაზღვრავს როგორც ინფორმაციის შეგროვებას, ისე მის შემდგომ გამოყენებას.
რას ნიშნავს გადადება?
ახალი პირობები თავდაპირველად 30 ოქტომბერს უნდა ამოქმედებულიყო, შემდეგ თარიღმა 20 ნოემბრამდე გადაიწია. ახლა Meta აცხადებს, რომ კონსულტაციები შესაძლოა ამ ვადასაც გასცდეს და ასეთ შემთხვევაში ამოქმედება კვლავ გადაიდება. გადადება პირობების გაუქმებას არ ნიშნავს — მათი საბოლოო შინაარსი და ამოქმედების თარიღი ჯერ გაურკვეველია
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი ქართული მედიისთვის?
ქართული გამოცემებისთვისაც სოციალური პლატფორმები აუდიტორიამდე მისვლის მნიშვნელოვანი გზაა. ამიტომ ამ დავას პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს: მედიას სჭირდება იცოდეს, რა უფლებებს გადასცემს პლატფორმას მომსახურებით სარგებლობის სანაცვლოდ და შეუძლია თუ არა დამატებით გამოყენებაზე უარის თქმა.
WAN-IFRA-ს ერთ-ერთი მოთხოვნაც სწორედ ესაა: გამომცემელს უნდა შეეძლოს სადავო ნებართვაზე უარის თქმა ისე, რომ Meta-ს ბიზნესინსტრუმენტებზე წვდომა არ დაკარგოს. ორგანიზაცია ასევე ითხოვს, რომ ჟურნალისტური კონტენტის AI-სისტემებისთვის გამოყენება ლიცენზიით იყოს შეთანხმებული.
საქართველოსთვის ეს დავა აჩენს მნიშვნელოვან კითხვას: როგორ შეინარჩუნოს მედიამ საკუთარ ჟურნალისტურ მასალაზე კონტროლი მაშინ, როდესაც მკითხველთან ურთიერთობისთვის დიდ ტექნოლოგიურ პლატფორმებზეა დამოკიდებული?
