უკრაინელი ოლიგარქის წინააღმდეგ მიმართული სავარაუდო ბომბისტის საქმე კიდევ უფრო დამძიმდა მას შემდეგ, რაც სასამართლოში მისი შემდგომი მკვლელობის დეტალები გახმაურდა და მტკიცებულებებმა კიევის სპეცსამსახურების შესაძლო მონაწილეობაზე მიანიშნა.
ფრანგმა პოლიციელებმა გასულ კვირას ანასტასია ბერეზოვსკა დაასახელეს იმ პირთან, რომელიც სათვალთვალო კამერამ მონაკოს საცხოვრებელი კომპლექსის წინ ზურგჩანთის დატოვებისას დააფიქსირა. ჩანთა აფეთქდა და უკრაინელი ბიზნესმენი ვადიმ ერმოლაევი მაშინ დაშავდა, როცა შენობიდან პარტნიორთან და 13 წლის შვილთან ერთად გამოდიოდა.
პროკურატურის ინფორმაციით, 39 წლის ბერეზოვსკა, რომელიც მამაკაცად იყო გადაცმული, გერმანული სანომრე ნიშნების მქონე ავტომობილით გაიქცა, ჯერ საფრანგეთში გადავიდა, შემდეგ კი იტალიაში.
1 ივლისს მან უკრაინაში იმგზავრა და ავტობუსით მშობლიურ ჟიტომირში ჩავიდა, რომელიც კიევიდან დასავლეთით მდებარეობს. ოფიციალურმა პირებმა სამშაბათს განაცხადეს, რომ მისი ცხედარი დედაქალაქის მახლობლად ტყეში იპოვეს.
უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურის (СБУ) ცნობით, ბერეზოვსკა ორი მამაკაცი შეხვდა, რომლებმაც მას ბანკისა და კრიპტოანგარიშებზე თანხები გადაურიცხეს. ერთ-ერთი მათგანი, ვლადისლავ რეუტი, ხუთშაბათს სასამართლოში ბერეზოვსკას მკვლელობაში ბრალდებულის სტატუსით წარსდგა. რეუტმა თავისი სავარაუდო თანამზრახველი ვიტალი ჟიკოვიჩად დაასახელა, რომელიც კიევის რეგიონის ყოფილი პოლიციელია.
უკრაინული მედიის ცნობით, 33 წლის რეუტი კიევის ეროვნულ უნივერსიტეტში იურიდიულს სწავლობდა და უკრაინის სამხედრო დაზვერვის (ГУР) თანამშრომელი იყო. როგორც „რადიო თავისუფლება“ იუწყება, ის სპეციალური ოპერაციების ძალების სასწავლო ცენტრში, A2772 ნაწილში მსახურობდა.
ხუთშაბათს კიევის სასამართლოში რეუტმა განაცხადა, რომ ბერეზოვსკას ცივსისხლიანი მკვლელობისთვის პასუხისმგებელი ჟიკოვიჩია. მისი თქმით, ორივემ იარაღის მუქარით წაიყვანეს ქალი ტყეში, იურივის სოფელთან, რომელიც დედაქალაქიდან 60 კილომეტრში მდებარეობს.
„ჟიკოვიჩმა პირველი გასროლა თავში უკნიდან მოახდინა. ბერეზოვსკა დაეცა. შემდეგ მიუახლოვდა და კიდევ ერთი გასროლა განახორციელა. იმ მომენტში რამდენიმე მეტრში ვიდექი,“ – განუცხადა რეუტმა მოსამართლეს.
მისი თქმით, სულ ოთხი გასროლა განხორციელდა, რის შემდეგაც ჟიკოვიჩმა აიძულა მას ორმო გაეთხარა, წაიღო ბერეზოვსკას პირადი ნივთები და ფეხსაცმელი. რეუტმა დაამატა: „დავიჟინებ პოლიგრაფის ჩატარებას, რათა ჩემი უდანაშაულობა დავამტკიცო.“
ჟიკოვიჩის ადვოკატმა, ანატოლი ივანოვმა, განაცხადა, რომ მისი კლიენტი ბრალდებებს უარყოფს.
СБУ-ს ცნობით, ბერეზოვსკას ცხედარი მას შემდეგ იპოვეს, რაც მამაკაცებმა აღიარეს დანაშაული და სამართალდამცველებმა ტყეში ტყვიის მასრები აღმოაჩინეს.
ასევე გავრცელდა დაბალი ხარისხის ვიდეო, რომელშიც, როგორც უწყება აცხადებს, ჟიკოვიჩის ბილოგოროდკაში მდებარე სახლის სარდაფში მოწყობილი „წამების ოთახია“ ასახული. მოგვიანებით გამომძიებლებმა დააზუსტეს, რომ ბერეზოვსკა ტყეში მოკვლამდე არ გაუწამებიათ.
უკრაინის სამხედრო დაზვერვასთან კავშირის გათვალისწინებით, საქმე უხერხულობას უქმნის ქვეყნის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის, თუნდაც – როგორც ოფიციალური პირები ამბობენ – ორივე მამაკაცი დამოუკიდებლად მოქმედებდა. საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა ზელენსკის მოუწოდა, ბოლომდე გამოიძიოს ეს ბნელი საქმე და დამნაშავეები დასაჯოს.
Guardian-ის კითხვაზე პასუხად, ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მომდევნო დღეებში ელოდება „დამატებით ანგარიშებს“ მონაკოში მომხდარი „ფართოდ გაშუქებული“ ინციდენტის შესახებ. „საზოგადოებას ინფორმაციას მივაწვდი,“ – დაჰპირდა პრეზიდენტი.
გამომძიებელი ჟურნალისტი უკრაინსკა პრავდადან მიხაილო ტკაჩი ამბობს: „უფრო ცუდი სცენარის წარმოდგენა ძნელია. ძალიან რთული იქნება ახსნა, იყვნენ თუ არა საქმეში ჩართული კონკრეტული სახელმწიფო მოხელეები – განსაკუთრებით ГУР-დან. ცხადია, რომ უმაღლეს დონეზე ახსნა იქნება საჭირო.“
2023 წელს უკრაინამ პერსონალური სანქციები დაუწესა ერმოლაევს, რომელიც Forbes-ის შეფასებით, ქვეყნის ერთ-ერთი უმდიდრესი მოქალაქეა და მისი ქონება 220 მილიონ დოლარადაა შეფასებული.
СБУ-მ მას ბრალი დასდო ოკუპირებულ ყირიმში ალკოჰოლის ვაჭრობის გაგრძელებასა და რუსეთის ბიუჯეტში მილიონობით დოლარის გადახდაში. 58 წლის ერმოლაევმა ბრალდებებს „აბსოლუტურად სიურეალისტური“ უწოდა და განაცხადა, რომ უკრაინის არმიას ფულს სწირავდა.
ერმოლაევის ვაჟი, არტური, ბრალდებული იყო დანაშაულებრივი ორგანიზაციის შექმნაში, რომელიც დნიპროში, მამის მშობლიურ ქალაქში, სატელეფონო თაღლითობით იყო დაკავებული. ესტონელი გამომძიებლების ცნობით, არტურმა და კიდევ სამმა ბრალდებულმა თაღლითური ქოლ-ცენტრები შექმნეს. მას პირობითი სასჯელი მიესაჯა, გადაიხადა 8,5 მილიონი ევრო და მალევე დატოვა ესტონეთი.
ერთმა წყარომ, რომელიც ერმოლაევს პირადად იცნობს, განაცხადა, რომ მონაკოში მომხდარი აფეთქება და ბერეზოვსკას შემდგომი მკვლელობა კრიმინალური იყო და არა პოლიტიკური.
„ვადიმმა ან მისმა ოჯახის წევრებმა ვიღაცას ფული არ გადაუხადეს,“ – ვარაუდობს წყარო. მისი თქმით, დავა „კრიშის“ ფულს უკავშირდებოდა და დაამატა: „ქალი უბრალოდ შესაცვლელი იყო.“
ბერეზოვსკას ცხოვრების დეტალები ჯერ კიდევ ირკვევა. ის ფრანკფურტში ცხოვრობდა, სადაც გასულ კვირას გერმანელმა პოლიციელებმა მისი ბინა გაჩხრიკეს. მანამდე კი ჟიტომირში ცხოვრობდა და ძაღლების გამრავლებით ირჩენდა თავს. 2021 წელს ქალაქის სასამართლომ, გავრცელებული ინფორმაციით, იგი წვრილმან ხულიგნობაში ცნო დამნაშავედ. განაჩენის მიხედვით, მან „სხვა ქალს ალკოჰოლის ზემოქმედების ქვეშ შეაგინა, უცენზურო სიტყვები გამოიყენა და ხელი ჰკრა“.
ბრალდებულთა სწრაფმა დაკავებამ დამკვირვებლები გააოცა, ხოლო СБУ-მ პასუხისმგებლობა კონკურენტი ГУР-ის თანამშრომელს დააკისრა. ზოგი ვარაუდობს, რომ ეს ორ უწყებას შორის დაპირისპირებაზე მიუთითებს.
გაურკვეველია, როგორ მოახერხა ბერეზოვსკამ უკრაინაში დაბრუნება და მარტო მოქმედებდა თუ არა მონაკოში.
უკრაინის სახელმწიფო სასაზღვრო სამსახურის განცხადებით, მან ქვეყანა „კანონიერად“ გადმოკვეთა 1 ივლისს, რეგულარული სასაზღვრო პუნქტით.
უწყების ცნობით, იმ მომენტში ფრანგულ მხარეს მისი დაკავების ორდერი არ ჰქონდა გაცემული. „სასაზღვრო კონტროლისას არც ერთ მონაცემთა ბაზაში – მათ შორის ინტერპოლისშიც – არ იყო მითითებული, რომ ის ძებნაში იყო,“ – ნათქვამია განცხადებაში.
კიევში ამ იდუმალმა მოვლენებმა უკრაინის რეპუტაციის დაზიანების შიში გააჩინა.
„ვიმედოვნებ, სერიოზულ გავლენას არ მოახდენს. მაგრამ ჩვენს მოკავშირეებს ახსნა ეკუთვნით,“ – განაცხადა პარლამენტარმა ოლექსანდრ მერეჟკომ. „უცნაურია, რომ დამნაშავეები ასე სწრაფად დააკავეს. ამას შეიძლება ჩვენი სამართალდამცავი ორგანოების სწრაფი და ეფექტური მუშაობის მტკიცებულებადაც ჩაეთვალოს.“
