არის დღეები, რომელთა დადგომაც ფეხბურთის გულშემატკივრებს არასდროს სურთ. პორტუგალიისთვის ეს სწორედ ასეთი დღეა. უკვე 23 წელია, რაც კრიშტიანუ რონალდუ ქვეყნისთვის მხოლოდ საუკეთესო ფეხბურთელი კი არა, არამედ სპორტის განმსაზღვრელი ფიგურა, ეროვნული სიამის სიმბოლო და გულშემატკივართა ცხოვრების მუდმივი თანამგზავრია. 234 მატჩი და 146 გოლი – ნომერ 7-მა ეს თავი დახურა და შაბათს პორტუგალიის ნაკრები პირველად ითამაშებს მის გარეშე.
ნაკრები კარგავს არა მხოლოდ დიდ ფეხბურთელს, არამედ ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ გლობალურ ბრენდს. პორტუგალიის მარკეტინგის ადმინისტრირების ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი დანიელ სა მიიჩნევს, რომ პორტუგალიას ხელახალი გარდაქმნა სჭირდება, რათა შეინარჩუნოს იმ მილიონობით მაყურებლის ნაწილი მაინც, ვინც CR7-ის გამო უყურებდა ნაკრების თამაშებს.
„ჩვენი ბოლო შეფასებით, მხოლოდ მისი ბრენდის ღირებულება 850 მილიონ ევროს (710 მილიონ ფუნტს) შეადგენს,“ ამბობს ის. „ხალხი მის ისტორიას ეთანგება: ბიჭი, რომელიც მარტო ჩავიდა ლისაბონში, დაკარგა მამა და საკუთარი შრომით მიაღწია წარმატებას. პორტუგალიას დიდი ფეხბურთელების მდიდარი ისტორია აქვს, მაგრამ ასეთი გლობალური გამოხმაურება არავის ჰქონია. მარკეტინგული თვალსაზრისით, აბსოლუტურად დარწმუნებული ვარ, რომ მსოფლიოს უმეტესობა პორტუგალიის მატჩებს კრიშტიანუ რონალდუს გამო უყურებდა.“
შანხაის „შენჰუას“ ტექნიკური დირექტორი ლეონელ პონტეში ამ რეალობას ყოველდღიურად ხედავს. პონტეში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა რონალდუს კარიერის ფორმირებაში „სპორტინგის“ აკადემიაში და გახდა მისი მენტორი, რომელიც მადეირადან ჩამოსულ მოზარდს სამშობლოს მონატრებასთან გამკლავებაში ეხმარებოდა. მოგვიანებით, პონტეში პორტუგალიის ნაკრების ასისტენტ-მწვრთნელი იყო და 2023 წლიდან ჩინეთში მუშაობს.
„როცა აქ, ჩინეთში, ვეუბნები ხალხს, რომ პორტუგალიელი ვარ, პირველ რიგში კრიშტიანუს ახსენებენ,“ ამბობს პონტეში. „ამ კვირის დასაწყისში შანხაიში მის კარიერაზე გამოფენასაც კი ვეწვიე. ვფიქრობ, მისი ნაკრებიდან წასვლა, რაც ადრე თუ გვიან მაინც მოხდებოდა, სწორად არ წარიმართა. ორივე მხარემ [მოთამაშემ და მწვრთნელმა] დაუშვა შეცდომები, მაგრამ ქვეყანამ ხელიდან გაუშვა შანსი, ეცნო მადლობა ყველაფრისთვის, რაც მან მოგვცა.“
მაშ, რა დარჩა ნაკრებს, რომელიც ბრაგაში დანიას მასპინძლობს? უდიდესი ტალანტი – უდავოდ. ვიტინია, ბრუნუ ფერნანდეში, ჟოაუ ნევეში, ნუნუ მენდეში და დიოგუ კოშტა – ეს იმ ფეხბურთელთა ნაწილია, რომელთა ტექნიკური ხარისხი და ტაქტიკური ინტელექტი ნაკრებს გამორჩეულად ძლიერად აქცევს.
პეტი, რომელმაც რონალდუსთან ერთად 2003-2008 წლებში პორტუგალიის ნაკრებში ითამაშა და ახლა აზორის კლუბ „სანტა კლარას“ წვრთნის, ამბობს, რომ ამ ტალანტს პასუხისმგებლობის აღება მართებს. „რონალდუს შეეძლო რთული მატჩის ბედი ერთპიროვნულად გადაეწყვიტა – საჯარიმოში, ჯარიმით ან სხვა სტანდარტული მდგომარეობით. ჩვენ, თანაგუნდელები, ამას კარგად ვაცნობიერებდით. მაგრამ ახლა გვყავს შესანიშნავი ფეხბურთელები წამყვანი კლუბებიდან და მათ უნდა აიღონ ინიციატივა. ზოგისთვის ეს შეიძლება ბოლო შანსი იყოს [საერთაშორისო წარმატებისთვის]. ახლა უფრო ახალგაზრდა მოთამაშეებიც გვყავს. მაგრამ პორტუგალიას აქვს სტილი და სათამაშო იდეები, რომ წარმატებას მიაღწიოს.
რონალდუს ჩანაცვლება მხოლოდ მისი გოლების გამტანი ან ნომერ 7-ის მორგებული ფეხბურთელის პოვნას არ ნიშნავს. ის იყო პორტუგალიის გულშემატკივრობის განუყოფელი ნაწილი. თაობები გაიზარდნენ მის ყურებაში, მასთან ერთად ზეიმობდნენ და, როგორც წარმატების, ისე იმედგაცრუების დროს, სჯეროდათ, რომ ნაკრებს მისი ლიდერობით განსაკუთრებულის მიღწევა შეეძლო. ქვეყანა წინ წავა, მაგრამ ეპოქა, რომელსაც ის ტოვებს, გამეორებად თითქმის შეუძლებელი იქნება.
პონტეში, რომელმაც პაულუ ბენტუსთან ერთად 2010-2014 წლებში პორტუგალიის ნაკრებს ასისტენტობა გაუწია, ამბობს: „მან ნაკრებისთვის ბევრი რამ დათმო. თამაშობდა ტრავმირებული, თამაშობდა მაშინაც, როცა ბოლომდე მზად არ იყო, მაგრამ ყოველთვის იქ იყო. ყოველთვის მაქსიმუმს დებდა.“
რონალდუს თავდადება და სიყვარული პორტუგალიის მიმართ ნათლად ახსოვს დანი მოტას, „მონცას“ თავდამსხმელს, რომელმაც მასთან ერთად ივარჯიშა „იუვენტუსში“ და ნაკრებში. „როცა იუვენტუსში მივედი, უკვე მქონდა გაგონილი: ‘პირველი მოდის ვარჯიშზე, ბოლო ტოვებს ბაზას.’ მინდოდა საკუთარი თვალით მენახა. ერთ დილას ძალიან ადრე მივედი დარბაზში და ის უკვე ვარჯიშობდა. რამდენიმე განსაკუთრებით დამღლელი დღის შემდეგ ბუნებრივია, რომ დაღლილობას ან მოტივაციის ნაკლებობას იგრძნობდი, მაგრამ მასთან ეს არასდროს ხდებოდა. მაინც ცურავდა, დარბაზში დარბოდა ან წონებს წვრთნიდა. ის მანქანა იყო და ნაკრების მიმართ უსაზღვრო სიყვარული ჰქონდა.“
პორტუგალიას რონალდუმდეც ჰყავდა ნიჭიერი ფეხბურთელები, მაგრამ დიდი ტიტულები მიუღწეველი რჩებოდა. ე.წ. „ოქროს თაობამ“ – ლუიშ ფიგუ, რუი კოშტა და ჟოაუ პინტუ – ევრო 2000-ის ნახევარფინალამდე მიაღწია, ხოლო ახალგაზრდა რონალდუსთან ერთად ევრო 2004-ის ფინალშიც გავიდა, თუმცა მიზანს ვერ მიაღწია. პორტუგალიელ გულშემატკივრებს სულ უფრო უჩნდებოდათ განცდა, რომ თუ ქვეყანა ოდესმე გაიმარჯვებდა, ეს რონალდუს ლიდერობით უნდა მომხდარიყო. მან ევრო 2004-ის ფინალში, საკუთარ მოედანზე, საბერძნეთთან მარცხი მოტივაციად აქცია.
„მას განსაკუთრებული უნარი ჰქონდა, იმედგაცრუება გაუმჯობესების სურვილად ექცია,“ ამბობს მანიში, რომელმაც რონალდუსთან ერთად პორტუგალიის ყველაზე მტკივნეულ წარუმატებლობას გაუზიარა გასახდელი. „ეს თვისება მთელი კარიერის განმავლობაში თან სდევდა. ნიჭი ბევრ კარს გიხსნის, მაგრამ სწორედ ეს მენტალიტეტია, რაც წლების განმავლობაში მწვერვალზე გაჩერების საშუალებას გაძლევს.“
რონალდუს 2004 წლის იმედგაცრუების ცრემლების შემდეგ, 12 წლის შემდეგ სიხარულის ცრემლები მოჰყვა – პორტუგალიამ ევროპის ჩემპიონატი მოიგო, რაც მისი საერთაშორისო კარიერის განმსაზღვრელ მომენტად იქცა. რონალდუ ფინალში საფრანგეთის წინააღმდეგ ტრავმის გამო მოედნიდან გავიდა, მაგრამ სათადარიგოთა სკამიდან თანაგუნდელებს ამხნევებდა, თითოეულ ეპიზოდს ზეიმობდა და ფინალს ისეთი ინტენსივობით განიცდიდა, როგორც ის, ვინც კარგად იცოდა, რას ნიშნავდა ეს გამარჯვება ქვეყნისთვის.
მილიონობით ადამიანს მთელ მსოფლიოში რონალდუს გზა ღრმად აქვს გააზრებული. ის განასახიერებს იმას, რომ მნიშვნელობა არ აქვს, საიდან მოდიხარ ან რამდენად რთულია შენი გარემოება – თავდადება, საკუთარი თავის რწმენა და შეუპოვრობა გაცილებით შორს წაგიყვანს, ვიდრე ვინმეს წარმოედგინა. მოკრძალებულ ოჯახში გაზრდილმა, მამის ალკოჰოლიზმთან ბრძოლით, ფეხბურთის მწვერვალს მიაღწია.
„როცა პირველად მივიყვანე აეროპორტში, რომ შობას მადეირაში დაბრუნებულიყო, მეშინოდა, აღარ დაბრუნდებოდა,“ იხსენებს პონტეში. „მაგრამ დაბრუნდა. ბევრ ბავშვს ვავარჯიშებდი, მაგრამ კრიშტიანუს ორი თვისება ჰქონდა, რაც სხვაში არასდროს მინახავს. პირველი – ბუნებრივი ლიდერობა და თანაგუნდელებზე განსაკუთრებული გავლენა, რაც მის ტექნიკურ ხარისხსა და უშიშრობას ეფუძნებოდა. მეორე – საკუთარი სხეულის მექანიკის გამორჩეული შეგრძნება. ზუსტად იცოდა, როგორ დაეკავებინა თავი სასურველი შედეგის მისაღწევად – მოძრაობის კორექტირებით თუ ბურთის დარტყმით.“
41 წლის ასაკში, მისი საკლუბო კარიერა – საუდის არაბეთის „ალ-ნასრში“ – დასასრულს არ ჰგავს. რა ამოძრავებს მას დღეს, გარდა 1,000 გოლის გატანის მიზნისა?
„ეს კონკურენტული მენტალიტეტია, რომელიც მის პიროვნებაში ღრმადაა გამჯდარი,“ ამბობს მანიში. „ეს გამოწვევაა – მუდმივად დაუმტკიცო საკუთარ თავს, რომ საკმარისად კარგი ხარ, რომ შეგიძლია საკუთარი შესაძლებლობების ზღვარს გადააბიჯო და გამორჩეული დონე შეინარჩუნო.“
პორტუგალიამ რონალდუსთან ერთად განსაკუთრებული შეძლო. შეძლებს თუ არა ამას მის გარეშე?
