რუსეთში ორი ავტომობილის აფეთქებამ ქვეყანა შეძრა — ერთ შემთხვევაში დაიღუპა მაღალი რანგის სამხედრო პირი, მეორეში კი მძიმედ დაშავდა სავარაუდო დაზვერვის აგენტი. ეს ბოლო შემთხვევებია იმ თავდასხმათა სერიიდან, რომელთა სამიზნედაც, მოსკოვის აზრით, პროკრემლისტური ფიგურები იქცნენ.
პარასკევს დილით, მოსკოვის სამხრეთ ნაწილში ავტომობილის აფეთქების შედეგად მძიმედ დაშავდა სერგეი ზავოროტნი, 72 წლის, უკრაინის გადახვეწილი ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, მიკოლა აზაროვის ყოფილი მრჩეველი და პრესსპიკერი. აფეთქების მომენტში ზავოროტნი საჭესთან იჯდა და საავადმყოფოში გადაიყვანეს, — განაცხადა რუსეთის საგამოძიებო კომიტეტმა.
„სერგეი ზავოროტნი, უკრაინის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, მიკოლა აზაროვის ყოფილი მრჩეველი, რომელიც მართავდა ავტომობილს, დაშავდა. იგი გადაიყვანეს ქალაქის ერთ-ერთ საავადმყოფოში, სადაც მას სამედიცინო დახმარება უტარდება,“ — ნათქვამია კომიტეტის განცხადებაში Telegram-ზე.
„მიმდინარეობს ყველა საჭირო საგამოძიებო მოქმედება. დაინიშნება რიგი ექსპერტიზები, მათ შორის სამედიცინო და ასაფეთქებელი ნივთიერებების.“
რუსულმა მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ზავოროტნი აფეთქების შემდეგ ხელოვნურ კომაშია და მარცხენა ხელი დაკარგა. დაუდასტურებელი ცნობებით, მას ასევე აქვს თავის ტვინის ტრავმა ან შერყევა, ნეკნების მოტეხილობა და მარჯვენა ფეხის მოტეხილობა. საგამოძიებო კომიტეტმა განაცხადა, რომ სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა.
ზავოროტნი აზაროვის პრესსპიკერად და მრჩევლად მუშაობდა მანამ, სანამ ყოფილი პრემიერი 2014 წელს უკრაინის მაიდნის რევოლუციის შემდეგ გადადგა და რუსეთში გაიქცა. აშშ-ის სენატის დაზვერვის სპეციალური კომიტეტის 2020 წლის ანგარიშში, რომელიც 2016 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში რუსეთის ჩარევას ეხებოდა, ზავოროტნი რუსეთის საგარეო დაზვერვის სამსახურის (СВР) ოფიცრად იყო მოხსენიებული, რომელიც გავლენის ოპერაციებში მონაწილეობდა.
აფეთქება რუსეთის დედაქალაქში ერთი დღით ადრე მომხდარ მსგავს ინციდენტს მოჰყვა, როდესაც სანქტ-პეტერბურგში აფეთქებამ მაღალი რანგის რუსი სამხედრო პირი იმსხვერპლა.
ბომბი ხუთშაბათს დილით ქალაქის პუშკინის რაიონში აფეთქდა — ეს უბანი ცნობილია სამხედრო პერსონალის სიმრავლით, — აცხადებენ სამართალდამცველები და მედია. მსხვერპლი, რომლის ვინაობაც საჯაროდ არ სახელდება, ადგილობრივი მაუწყებლის 78.ru-ს ცნობით, რუსეთის საჰაერო ძალების პოლკოვნიკი იყო.
სანქტ-პეტერბურგში დაფუძნებულმა გამოცემა „ფონტანკამ“ გაავრცელა, რომ პოლკოვნიკი დისტანციურად ამოქმედებული ბომბით მოკლა 31 წლის ეჭვმიტანილმა. გავრცელებული ინფორმაციით, ეჭვმიტანილი რამდენიმე თვე აკვირდებოდა პოლკოვნიკის გადაადგილებას მას შემდეგ, რაც ახლომდებარე მაღაზიაში დასაქმდა, ხოლო ხუთშაბათს დილით რუსეთიდან თურქეთის გავლით მოლდოვაში გაიქცა.
უკრაინას არც ერთ თავდასხმაზე კომენტარი არ გაუკეთებია. მას შემდეგ, რაც რუსეთმა სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო, უკრაინის დაზვერვის სამსახურებმა სამიზნედ არაერთი მაღალი რანგის რუსი სამხედრო და რუსეთის მიერ დანიშნული ოფიციალური პირი აირჩიეს, რომლებსაც კიევი ომის დანაშაულებში ადანაშაულებს.
მოსკოვსა და სანქტ-პეტერბურგში, სადაც უსაფრთხოების ზომები გამკაცრებულია, მომხდარი თავდასხმები კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს იმ გამოწვევას, რომლის წინაშეც რუსეთის უსაფრთხოების სამსახურები დგანან ომის დაწყებიდან თითქმის ხუთი წლის შემდეგაც კი, როდესაც საქმე მაღალი რანგის სამხედროების დაცვას ეხება. აგვისტოს ბოლოს, იმავე სანქტ-პეტერბურგის რაიონში, ავტომობილის აფეთქების შედეგად რუსეთის საჰაერო ძალებისა და საჰაერო თავდაცვის დანაყოფის ლეიტენანტ-პოლკოვნიკი დაიღუპა.
ვლადიმირ პუტინმა წარსულში საჯაროდ გააკრიტიკა უსაფრთხოების მაღალი რანგის ჩინოვნიკები მკვლელობების სერიის გამო, რის შემდეგაც უსაფრთხოების ზომები გამკაცრდა. ძალიან ცოტა რამ არის ცნობილი იმ ფარულ უკრაინულ ქსელებზე, რომლებიც, როგორც ვარაუდობენ, მოქმედებენ რუსეთსა და რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე, ასრულებენ მკვლელობებსა და თავდასხმებს სამხედრო ინფრასტრუქტურაზე ფრონტის ხაზის მიღმა.
თავდასხმები მოხდა იმ ფონზე, როდესაც დუბლინში არაოფიციალური სამშვიდობო მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა ომის დასრულების მიზნით, ხოლო რუსეთი და უკრაინა ღამით კვლავ განაგრძობდნენ ერთმანეთის დაბომბვას.
უკრაინის ხელისუფლების ცნობით, რუსულმა დაბომბვამ დააზიანა საავადმყოფო, ხოლო ქვეყნის სამხრეთ რეგიონებში — ოდესასა და ზაპოროჟიეში — თავდასხმების შედეგად სამი ადამიანი, მათ შორის 17 წლის ბიჭი, დაიღუპა.
რუსეთის განცხადებით, უკრაინული დარტყმის შედეგად სამარის ცენტრალურ რეგიონში მდებარე სამრეწველო ობიექტზე ოთხი ადამიანი დაიღუპა. ვოლგოგრადის სამხრეთ რეგიონში კიდევ ოთხი ადამიანი დაიღუპა მას შემდეგ, რაც დრონებმა სამრეწველო ზონა დააზიანეს, ხოლო კიდევ ერთი ადამიანი დაიღუპა ბრიანსკის სასაზღვრო რეგიონში, რომელიც ხშირად ხდება საარტილერიო თავდასხმების სამიზნე. უკრაინა ასეთ დარტყმებს რუსეთის ქალაქებზე მუდმივი თავდასხმების საპასუხოდ აფასებს.
დუბლინის მოლაპარაკებები სამხედრო ავიაბაზაზე გაიმართა. აშშ-ის წარმომადგენლებმა ჯარედ კუშნერმა და სტივ ვიტკოფმა მანამდე მოსკოვში რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან ისაუბრეს. ხუთშაბათს კუშნერმა განაცხადა, რომ პუტინი მზად არის სამშვიდობო პროცესში ევროპული მხარის ჩართვაზე დათანხმდეს.
პარასკევს ირლანდიის პრემიერ-მინისტრმა, მიქელ მარტინმა, აღნიშნა, რომ ევროპის როლი არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ წევრი სახელმწიფოებით, რაც შესაძლოა დიდ ბრიტანეთს მოლაპარაკებებში მონაწილეობის საშუალებას აძლევდეს. ევროკავშირის საბჭოს არაოფიციალურ შეხვედრამდე მან თქვა: „დღევანდელი დისკუსიები, ალბათ, ორი მიმართულებით წარიმართება — როგორც იმაზე, თუ როგორი უნდა იყოს ის მშვიდობა, რომლის უზრუნველყოფაც ევროპას სურს, მდგრადი მშვიდობა, ასევე იმაზე, თუ ვინ წარმოადგენს ევროპას ამ პროცესში.“
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ევროპული ჩართულობის დაპირება მიესალმა. რუსეთმა უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრა 2022 წლის თებერვალში დაიწყო და ამჟამად ქვეყნის დაახლოებით მეხუთედი რუსეთის ოკუპაციის ქვეშაა. სამშვიდობო მოლაპარაკებების ყველა მცდელობა, მიუხედავად ინტენსიური მოლაპარაკებებისა, ამ დრომდე უშედეგოდ დასრულდა.
ხუთშაბათს, პრემიერ-მინისტრმა ენდი ბარნჰამმა განაცხადა, რომ დიდი ბრიტანეთის ეროვნული უსაფრთხოების მრჩეველი, ჯონათან პაუელი, დუბლინში ზელენსკის, ვიტკოფისა და კუშნერის შეხვდებოდა. რამდენიმე საათში კი Downing Street-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ შეხვედრები გადაიდო, რის გამოც პაუელი მოლაპარაკებებში მონაწილეობას ვეღარ მიიღებს.
