ევროპის მწარმოებლები შესაძლოა ათწლეულის ბოლოსთვის საბოლოოდ უარი თქვან ჩინელ კონკურენტებთან შეჯიბრებაზე, თუ არსებული ტენდენციები გაგრძელდება, მასობრივი სამუშაო ადგილების დაკარგვის შიშის ფონზე, - ამის შესახებ ჩინეთში ევროკავშირის სავაჭრო პალატის ხელმძღვანელმა გააფრთხილა.
პრინციპით „თუ ვერ სძლევ, შეუერთდი“, იენს ესკელუნდი ამბობს, რომ ჩინეთში მოქმედი ევროპული კომპანიები ახლა ფიქრობენ, რომ „ჩინეთში დამზადებული ჩინეთისთვის“ შეიძლება შეიცვალოს ფილოსოფიით „ჩინეთში დამზადებული მსოფლიოსთვის“.
ესკელუნდი, რომელიც ამ გავლენიანი, პეკინში დაფუძნებული ორგანიზაციის ხელმძღვანელია, აცხადებს, რომ ევროპელი მწარმოებლები ათწლეულის ბოლოს შეიძლება ეგზისტენციალურ გზაჯვარედინზე აღმოჩნდნენ და საკუთარ თავს დაუსვან კითხვა: „რა აზრი აქვს ვაჭრობას?“
როდესაც ევროკავშირი ჩინეთთან უფრო მკაცრ პოზიციას იკავებს, დეფიციტი რეკორდულ £1 მილიარდს (€1.18 მილიარდს) აღწევს დღეში და ბრიუსელში, ბერლინსა და პარიზში იზრდება პროტექციონიზმის განწყობა, ესკელუნდი ამბობს, რომ ევროპულ ქვეყნებს შესაძლოა პოლიტიკის შეცვლა მოუწიოთ, რათა ადგილობრივი მწარმოებლები ჩინური კომპანიების მიწოდების ჯაჭვის ნაწილი გახდნენ, ნაცვლად იმისა, რომ მათ კონკურენტებად აღიქვან.
ესკელუნდი, რომელიც ასევე დანიური გადაზიდვების ჯგუფ Maersk-ის ჩინური ოპერაციების მმართველი დირექტორია, მიუთითებს Goldman Sachs-ის ანგარიშზე, სადაც პროგნოზირებულია, რომ ჩინური ექსპორტი ათწლეულის ბოლოსთვის ევროკავშირის მთლიანი შიდა პროდუქტის 0.5%-ით შემცირებას გამოიწვევს, ხოლო გერმანიის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი 0.9%-მდე შეიძლება გაიზარდოს.
„ეს აყენებს კითხვას: თუ ჩინეთის ვაჭრობა უარყოფით ღირებულებას ქმნის, რატომ ვვაჭრობთ?“ - ამბობს დანელი ბიზნესმენი.
„თუ მოულოდნელად აღმოჩნდებით სიტუაციაში, სადაც ვაჭრობა ერთ მხარეს დიდ ღირებულებას უქმნის, მაგრამ მეორესთვის ღირებულებას ანადგურებს, ქვეყნები დაიწყებენ კითხვას: რატომ ვვაჭრობთ?“ - ამბობს ის და მიუთითებს პოტენციურ კატასტროფულ სცენარზე, სადაც წარმოება ევროპულ ქვეყნებში გაქრება, რაც მასობრივი სამუშაო ადგილების დაკარგვას, საგადასახადო ბაზის კოლაფსს, მრავალთაობიან უმუშევრობას და სოციალური დახმარებების ხარჯების ზრდას გამოიწვევს.
ბრიუსელში, სადაც ის ევროკომისიის წარმომადგენლებთან შეხვედრებს მართავდა, რათა პეკინიდან მიღებული უკუკავშირი მიეწოდებინა, ესკელუნდი ამბობს, რომ ევროპა გარდამტეხ წერტილზეა.
„თუ ახალ დამოკიდებულებებს შევქმნით, საბოლოოდ ეს შეიძლება იმით დასრულდეს, რომ ევროპა დაკარგავს საკუთარი მომავლის განსაზღვრის უნარს,“ - დასძენს ის, მასობრივი სამუშაო ადგილების დაკარგვისა და საზოგადოების დაშლის საფრთხეზე საუბრისას.
ეგზისტენციალური საფრთხე უკვე იგრძნობა ევროპის ავტომობილების, ქიმიური და განახლებადი ენერგიის სექტორებში, სადაც გერმანული ავტოინდუსტრია ჩინეთში მოგების შემცირებისა და ადგილობრივ ბაზარზე ჩინური კომპანიების, როგორიცაა BYD, Geely და SAIC Motor, იაფი კონკურენციის ორმაგი დარტყმის ქვეშაა. გასულ კვირას BMW-მ განაცხადა, რომ ჩინეთში გაყიდვები წლის პირველ ცხრა თვეში 22%-ით დაეცა, რაც suppressed domestic demand-ის მოლოდინებს შეესაბამება, და ამავე დროს წელს უკვე მეორედ გააფრთხილა მოგების შემცირების შესახებ.
ესკელუნდი არ არის ტერმინის „ჩინეთის შოკი 2.0“-ის მომხრე – რომელიც ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ევროკავშირში ავტომობილების, ქიმიკატებისა და კომპონენტების ექსპორტის ზრდის გავლენას აღწერს ადგილობრივ ინდუსტრიაზე. მისი თქმით, ეს არ უნდა ყოფილიყო სიურპრიზი, რადგან პეკინის იმპორტის ჩანაცვლების გეგმები ბოლო სამი ხუთწლიანი გეგმის მთავარი თემა იყო, მას შემდეგ რაც „Made in China“-ს სტრატეგია 2015 წელს დამტკიცდა.
„ჩინეთის შოკი 2.0 არ მომწონს, რადგან ის, რაც ხდება, არ უნდა იყოს შოკი – ყველაფერი მათ ხუთწლიანი გეგმებში წერია, ასე რომ, უნდა შეგეძლოს ამის წინასწარ განჭვრეტა,“ - ამბობს ესკელუნდი.
„ამ კონცეფციის მტკიცებულება ისაა, რომ ჩინეთი ბოლო 30 წლის განმავლობაში ძალიან მიზანმიმართულად ამცირებდა საკუთარ დამოკიდებულებებს,“ - დასძენს ის და იმპორტის შემცირებას აღნიშნავს.
ცენტრი ევროპული რეფორმებისთვის (CER)-ის ბოლო ანგარიშში გერმანიას მოუწოდებენ, რომ „აღფრთოვანება“ პეკინით შეწყვიტოს და სტრატეგია შეცვალოს, რადგან ჩინეთის ახალი ხუთწლიანი გეგმა (2026-2030) კიდევ უფრო მეტად აძლიერებს „თვითკმარობას“.
„ის მიზნად ისახავს იმპორტის ჩანაცვლებას იმ რამდენიმე სექტორში, სადაც ჯერ კიდევ უცხოურ მიწოდებაზეა დამოკიდებული,“ - ნათქვამია CER-ის ანგარიშში.
ჩინეთის ახალ ხუთწლიან გეგმაში გამოყოფილი სექტორებია: AI, კვანტური კომპიუტინგი, რობოტიკა, ჭკვიანი და მწვანე ტექნოლოგიები, ბიოწარმოება, ტვინისა და კომპიუტერის ინტერფეისები და 6G კომუნიკაციები.
სოლარ პანელები, ქარის ტურბინები, რობოტები, უპილოტო ავტომობილები, მოწინავე ჩიპები – ეს ყველაფერი ჩინეთის ახალი გლობალური დომინირების სტრატეგიის ნაწილია.
ესკელუნდის რჩევა ევროპულ ინდუსტრიებს არის, რომ არ დაიმალონ, არამედ მოემზადონ იმისთვის, რომ ჩინეთი აუცილებლად მიაღწევს მიზანს. როგორც კი პეკინში სტრატეგია მიიღება, სტიმულები, საგადასახადო შეღავათები და სუბსიდიები რეგიონიდან ქალაქებსა და სოფლებამდე გადაეცემა. ქვეყნის მასშტაბით ყველა ოფიციალური პირი იცის, რაზე უნდა გაამახვილოს ყურადღება და რა უნდა გააკეთოს, ამბობს ის.
მისი რჩევა ევროკავშირის ლიდერებს: „ჩაერთეთ ჩინეთთან და იმსჯელეთ იმაზე, როგორ მივიდეთ იმ წერტილამდე, სადაც ორივე მხარე დაინახავს, რომ ღირებულება ორივესთვის იქმნება,“ - ესკელუნდის აზრით, პეკინი ამას კარგად ესმის.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს შეიძლება აშკარა იყოს, ესკელუნდი ამბობს, რომ ევროპაში საჭიროა ძირეული ცვლილება მიდგომაში.
„ჩინეთი ყოველთვის შედეგებზე იყო ორიენტირებული, მაშინ როცა ევროპა უფრო პრინციპებზე ფოკუსირდებოდა. ეს აყენებს კითხვას, ხომ არ იწვევს პრინციპების დაცვა არასასურველ შედეგებს,“ - ამბობს ესკელუნდი.
ზოგიერთ წრეებში, მათ შორის დიდ ბრიტანეთში, გამოთქმული მოსაზრება, რომ სავაჭრო დისბალანსი ექსპორტის გაზრდით შეიძლება მოგვარდეს, უბრალოდ „ფანტაზიაა“, ამბობს ესკელუნდი, რადგან წლევანდელი ჩინეთის სავაჭრო ზედმეტი მსოფლიოსთან სავარაუდოდ 2025 წლის რეკორდულ $1.2 ტრილიონს (£900 მილიარდს) გადააჭარბებს.
ესკელუნდის თქმით, ბევრი კომპანია ჯერ კიდევ კარგ შემოსავალს იღებს ჩინეთში, მაგრამ ქვეყნის მიწოდების ჯაჭვებში სასტიკი კონკურენცია და დაახლოებით 30%-ით გაუფასურებული ვალუტა ევროპელებს ჩამორჩენილ მდგომარეობაში ტოვებს.
„რაც ახლა ვხედავთ, თითქმის ყველა ინდუსტრიულ სექტორში, მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში, ერთი ან რამდენიმე ჩინელი კონკურენტი აუცილებლად გეყოლება,“ - ამბობს ის.
„ძალიან, ძალიან რთულია უმეტეს ინდუსტრიებში ჩინელებთან კონკურენცია.“
ვაჭრობაზე უარის თქმა გამოსავალი არ არის. თუ ვერ სძლევ, შეუერთდი. და სწორედ ეს ხდება ახლა, როგორც პალატამ დაადგინა.
„ერთი გზა, რომლითაც ისინი ჩინურ მიწოდების ჯაჭვთან კონკურენციას შეძლებენ, არის თავად ამ მიწოდების ჯაჭვის ნაწილი გახდნენ,“ - ამბობს ესკელუნდი.
„ბევრი კომპანიისთვის არა იმდენად ჩინეთში მიღებული მოგება, არამედ ის, თუ როგორ აძლევს ჩინური მიწოდების ჯაჭვი გლობალურ ბაზარზე კონკურენციის საშუალებას, არის მთავარი.“
ეს შეიძლება ნიშნავდეს პროდუქციის წარმოებას ჩინეთში, ევროპულ კომპანიებთან ერთობლივ ადგილობრივ პარტნიორობაში და გლობალურ მიწოდების ჯაჭვებში ჩინურ კომპანიებთან ერთად ჩართვას.
„ეს არის ერთგვარი ევოლუცია იმ ძველი დროიდან, როცა ჩინეთში მხოლოდ ჩინეთის ბაზრისთვის მიდიოდი. ახლა ეს გახდა: იყავი ჩინეთში, მსოფლიოსთვის. ვფიქრობ, ეს საკმაოდ მნიშვნელოვანი ცვლილებაა,“ - ამბობს ესკელუნდი.
მისი წევრებისთვის ეს ბოლო წელს „დაჯერებულობის ზრდას“ გამოიწვია.
„ეს აღმოჩნდა ერთ-ერთი გზა, რომლითაც კომპანიები ადაპტირდებიან: ჩინეთში ბაზრის გაჯერების პირობებში, ისინი ექსპორტის შესაძლებლობების ძიებას იწყებენ,“ - ამბობს ის.
