ხუთმა ევროპელმა ლიდერმა ბრიტანეთთან უფრო მჭიდრო ურთიერთობებისკენ მოუწოდა, ევროკავშირი-ბრიტანეთის მოლოდინით აღსავსე სამიტის წინ.

გერმანიის, ბელგიის, ნიდერლანდების, ლუქსემბურგისა და დანიის ლიდერებმა ურსულა ფონ დერ ლაიენსა და ანტონიუ კოშტას წერილში აღნიშნეს, რომ სუფთა ენერგიის მიმართულებით ღრმა თანამშრომლობა ორივე მხარისთვის სასარგებლო იქნება.

ევროკომისიის პრეზიდენტი ფონ დერ ლაიენი და ევროპული საბჭოს თავმჯდომარე კოშტა 20 ნოემბერს ბრიუსელში შეხვდებიან ენდი ბერნჰემს, სადაც იმედოვნებენ, რომ შეთანხმებებს გააფორმებენ საკვების, სასმელის, ნახშირბადის ემისიებისა და ახალგაზრდული გაცვლების საკითხებზე.

ამ ხუთ ქვეყანას სურს, რომ ორივე მხარემ დააჩქაროს მოლაპარაკებების კიდევ ერთი მიმართულება: ბრიტანეთის დაბრუნება ევროკავშირის შიდა ელექტროენერგიის ბაზარზე. „მოგიწოდებთ, თქვენ და ბრიტანეთს, სამიტის ფარგლებში შეთანხმდეთ მოლაპარაკებების დასრულების გზაზე,“ — ნათქვამია წერილში, რომელსაც „გარდიანი“ ეყრდნობა და რომელსაც ხელს აწერენ გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცი, ნიდერლანდების პრემიერ-მინისტრი რობ იეტენი, ბელგიის პრემიერ-მინისტრი ბარტ დე ვევერი, ლუქსემბურგის პრემიერ-მინისტრი ლუკ ფრიდენი და დანიის პრემიერ-მინისტრი მეტე ფრედერიკსენი.

ლიდერებმა ბრიტანეთი „ენერგეტიკული გარდაქმნის მჭიდრო პარტნიორად“ მოიხსენიეს და აღნიშნეს, რომ ბრიტანეთის ინტეგრაცია ევროკავშირის შიდა ელექტროენერგიის ბაზარში „აუცილებელია ჩრდილოეთის ზღვის პოტენციალის სრულად გასახსნელად და მისი მსოფლიოში უდიდეს სუფთა ენერგიის ჰაბად გარდასაქმნელად“.

ბრიტანეთმა და კიდევ ცხრა ევროპულმა ქვეყანამ მიმდინარე წლის დასაწყისში ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომელიც მიზნად ისახავს 2030-იან წლებში ზღვისპირა ქარის ელექტროსადგურების სწრაფ განვითარებას და ჩრდილოეთის ზღვაში ენერგოსისტემის შექმნას. ბრიტანეთის გასვლა ევროკავშირის შიდა ელექტროენერგიის ბაზრიდან აღიქმება, როგორც ჩრდილოეთის ზღვის ენერგეტიკის განვითარების შემაფერხებელი და ხარჯების გაზრდის ფაქტორი.

თუმცა, ბრიტანეთის შიდა ელექტროენერგიის ბაზარში დაბრუნება შესაძლოა სადავო გახდეს, რადგან გაერთიანებულ სამეფოს მოუწევს ევროკავშირის ბიუჯეტში, კერძოდ, ეკონომიკურად ნაკლებად განვითარებული რეგიონების მხარდასაჭერად შექმნილ კოჰეზიის ფონდებში, წვლილის შეტანა. ბრიტანელი ოფიციალური პირები ფრთხილად ეკიდებიან შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც გადასახადის გადამხდელთა ფული შეიძლება ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად იქნას გამოყენებული.

გასულ წელს მოლაპარაკებები ბრიტანეთის €150 მილიარდიან (125 მილიარდი ფუნტი სტერლინგი) ევროკავშირის თავდაცვის ფონდში შესვლაზე ჩაიშალა, ბრიტანეთის წვლილის ოდენობის გამო წარმოშობილი უთანხმოების ფონზე.

ფინანსური დავის თავიდან ასაცილებლად, ჩრდილოეთის ზღვის წევრი სახელმწიფოები ხაზს უსვამენ შეთანხმების პოტენციალს, რომლითაც ბრიტანელი მომხმარებლებისთვის ენერგიის ფასები უფრო დაბალი და სტაბილური გახდება. „ბრიტანეთი უბრალოდ ევროკავშირის კოჰეზიის ფონდებში არ გადაიხდის,“ — განაცხადა ბრიუსელის დიპლომატმა. „ბრიტანეთი ინვესტიციას ჩადებს უფრო ინტეგრირებულ, უსაფრთხო და კონკურენტულ ევროპულ ენერგეტიკულ ბაზარზე წვდომაში.

„ეს გამოიწვევს ელექტროენერგიის გაცვლის უფრო ეფექტიან პროცესს, რაც ბრიტანელი მომხმარებლებისთვის ხარჯების შემცირებას ნიშნავს.“

ინდუსტრიული ასოციაცია Energy UK-ის 2024 წელს გამოქვეყნებული მონაცემებით, თუ ენერგეტიკული ურთიერთობები უცვლელი დარჩება, ბრიტანეთს 2024-29 წლებში დამატებით 10 მილიარდი ფუნტის გადახდა მოუწევს, როგორც ენერგიის მაღალი გადასახადებისა და ბიუჯეტში შემცირებული შემოსავლების სახით.

ინდუსტრიული ჯგუფი ამტკიცებს, რომ ბრექსიტის ბარიერები დროთა განმავლობაში უფრო მნიშვნელოვანი გახდება და შეაფერხებს ბრიტანეთის პოტენციალს, სრულად გამოიყენოს ზღვისპირა ქარის ენერგიის ზრდის სარგებელი.

პრემიერ-მინისტრად დანიშვნის შემდეგ, ბერნჰემი აცხადებს, რომ მთავრობა განიხილავს ევროკავშირთან ურთიერთობის სხვადასხვა ვარიანტს, მათ შორის საბაჟო კავშირს, ერთიან ბაზარზე დაბრუნებას ან „სრული წევრობის“ შესაძლებლობას.

ლეიბორისტი დეპუტატები მხარს უჭერენ უფრო მჭიდრო ურთიერთობების დამყარების მოწოდებებს. სტელა კრიზი, ლეიბორისტული მოძრაობა ევროპისათვის თავმჯდომარე, რომელიც პარტიის მომავალ მანიფესტში ფაქტობრივად მეორე რეფერენდუმის ჩართვას ლობირებს, აცხადებს, რომ „ბევრი გონივრული ცვლილებაა“, რომლის განხორციელებაც ამ ეტაპზე შეიძლება.

BBC-ის გადაცემაში „Today“ შაბათს გამოსვლისას, კრიზიმ თქვა: „ჩვენი ექსპორტი შემცირებულია, რადგან ვიცით, რომ ევროკავშირის დატოვებამ ჩვენი ეკონომიკა მნიშვნელოვნად დააზარალა — ცხოვრებაში ბევრ რამეს შეიძლება ებრძოლო, მაგრამ გეოგრაფიას ნამდვილად ვერ შეებრძოლები.

„მსოფლიოში ყველაზე დიდი სავაჭრო ბლოკი ჩვენს კართანაა და ჩვენ გამოვედით იქიდან, რაც ნიშნავს, რომ ახლა ვაწყდებით დიდ სირთულეებს მათთან ვაჭრობისას.“

მან ბერნჰემის ბოლო კომენტარები, სადაც მან ევროკავშირთან უფრო მჭიდრო ურთიერთობის სურვილი გამოთქვა, „სიმართლის თქმად“ შეაფასა.