ეს იყო შუალედური არჩევნების შედეგი, რომელსაც კანადაში ბევრი ელოდა — დემოკრატების გამარჯვება, რომელიც ნაწილობრივ ამერიკელი ამომრჩევლების მხრიდან დონალდ ტრამპის მიერ ახლო სავაჭრო პარტნიორებზე დაწესებული ტარიფების უარყოფას გამოხატავდა.
„ქუჩაზე კარტვheels ვაკეთებდი“, — განაცხადა ონტარიოს პრემიერმა დაგ ფორდმა ოთხშაბათ დილით და ამ შედეგს „კანადისთვის გამარჯვება“ უწოდა.
სამშაბათ საღამოს მიღებული შედეგი, სავარაუდოდ, კანადას ტარიფებისგან მალე არ გაათავისუფლებს, თუმცა არსებობს მოლოდინი, რომ პოლიტიკური ცვლილებები უფრო ხელსაყრელ გარემოს შექმნის ოტავასთვის, რათა ხელახლა დაწყებულ სავაჭრო მოლაპარაკებებში საუკეთესო შეთანხმება მიიღოს.
აშშ-ის ამომრჩევლებმა შუალედური არჩევნების წინ მთავარი პრობლემა ხელმისაწვდომობა დაასახელეს, ხოლო Cato Institute-ის სექტემბრის გამოკითხვამ აჩვენა, რომ დაახლოებით 75% მიიჩნევს, რომ ტარიფებმა ფასები გაზარდა.
მაინსა და მიჩიგანში ტარიფებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა დაძაბულ საარჩევნო ბრძოლებში.
მაინში, რესპუბლიკელი სენატორი სიუზან კოლინსი თეთრ სახლს ტარიფების საკითხზე დაუპირისპირდა.
მან წარმატებით მოახერხა იმ გადასახადების მოხსნა, რომლებიც შტატს პირდაპირ შეეხებოდა — მათ შორის გზის მარილზე, მაცივრის მოწყობილობებზე და ზღვის წყალმცენარეებზე, თუმცა საბოლოოდ დემოკრატ ტროი ჯექსონს დამარცხდა.
მსგავსი ისტორია განვითარდა მიჩიგანში, სადაც შტატის ავტომობილების წარმოება მჭიდროდ არის დაკავშირებული კანადასთან — და სადაც დემოკრატმა აბდულ ელ-სეიდმა რესპუბლიკელი მაიკ როჯერსი დაამარცხა.
ტრამპის მიერ აშშ-ში არ დამზადებულ ავტომობილებსა და სატვირთოებზე დაწესებულ 25%-იანმა ტარიფებმა ონტარიოში სამუშაო ადგილების შემცირება გამოიწვია და მიჩიგანის მოსახლეობისთვის ათასობით დოლარის დამატებითი ხარჯი შექმნა, აშშ-ის National Taxpayers Union Foundation-ის ანალიზის მიხედვით.
ოჰაიოში, ახლად არჩეულმა სენატორმა შეროდ ბრაუნმა, რომელმაც რესპუბლიკელი ჯონ ჰიუსტედი დაამარცხა, ტარიფები „კატასტროფად“ შეაფასა და ამომრჩევლებს დაჰპირდა, რომ ხარჯებს შეამცირებს მათი გაუქმებით.
დემოკრატ ლიდერები, როგორიცაა ჰაკიმ ჯეფრისი და ჩაკ შუმერი, რომლებიც ახლა უფრო გაძლიერებულნი არიან, ბოლო თვეებში ორივე ცდილობდა კანადაზე დაწესებული ტარიფების შეზღუდვას.
თუმცა, დემოკრატების მიერ კონგრესის კონტროლი შესაძლოა ტარიფების საკითხზე დიდ ცვლილებას არ გამოიწვიოს. ტრამპის ტარიფები ძირითადად აღმასრულებელი ბრძანებებით იქნა დაწესებული, კონგრესის თანხმობის გარეშე.
სამშაბათ ღამით Fox News-თან საუბარში, ტრამპმა თავისი „საბოლოო ვეტოს ძალა“ შეაქო, რომლითაც შეუძლია კონგრესის მიერ მიღებული კანონების დაბლოკვა, თუ ისინი არ მოსწონს.
ზოგი დემოკრატი კანონმდებელი წარსულში გარკვეულ ტარიფებს მხარს უჭერდა, როგორც ამერიკული წარმოების სამუშაო ადგილების დაცვის საშუალებას, და შესაძლოა ზოგიერთი ტარიფის შენარჩუნებასაც დაუჭირონ მხარი.
ამჟამად კანადაზე რამდენიმე ფენად დაწესებული ტარიფებია, განსაკუთრებით ავტომობილების, ფოლადის, ალუმინისა და ტყის სექტორებში.
მას შემდეგ, რაც აგვისტოში ოტავასა და ვაშინგტონს შორის სავაჭრო მოლაპარაკებები ჩაიშალა, ტრამპის ადმინისტრაციამ დამატებით 50%-იანი ტარიფი დააწესა 20 მილიარდი დოლარის (15 მილიარდი ფუნტის) ღირებულების სხვადასხვა კანადურ საქონელზე — რძის პროდუქტებიდან კოსმეტიკასა და ავეჯამდე.
აშშ-მა ასევე სრული იმპორტის აკრძალვა გამოაცხადა მოტოციკლებზე, შრატის ცილასა და ალკოჰოლზე.
კანადამ საპასუხოდ აშშ-ს თავისი 50%-იანი „დოლარი-დოლარის“ ტარიფები დაუწესა. უმეტესმა პროვინციამ ასევე აკრძალა აშშ-ის ალკოჰოლის გაყიდვა საპასუხოდ.
ტრამპმა ადრე კიდევ უფრო მეტად დაემუქრა სავაჭრო ომის ესკალაციას კანადასთან — ტარიფების გაზრდით ისეთ სექტორებზე, როგორიცაა ავტომობილების წარმოება, 1 იანვრიდან.
იყო ნიშნები, რომ მისი ადმინისტრაცია არჩევნების წინ უფრო მგრძნობიარე გახდა კანადაზე დაწესებული ტარიფების საზოგადოებრივი აღქმის მიმართ.
არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე, ტრამპმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ სავაჭრო შეთანხმება „ძალიან ახლოსაა“, მას შემდეგ რაც პრემიერ-მინისტრ მარკ კარნის ესაუბრა.
სამშაბათ საღამოს ჟურნალისტებთან საუბარში, კარნიმ აშშ-ის მოლაპარაკებლებზე თქვა, რომ „მათ ნაკლები სურთ და უფრო მეტს სთავაზობენ“ ბოლო დისკუსიებში.
ოთხშაბათს, აშშ-კანადის სავაჭრო მინისტრმა დომინიკ ლებლანმა განაცხადა, რომ შუალედური არჩევნების შედეგები მოკლევადიან პერსპექტივაში არაფერს შეცვლის და უარყო სპეკულაციები იმის შესახებ, თუ რას გააკეთებს ახალი კონგრესი ახალ წელს, როგორც „საინტერესო დისკუსია ფაკულტეტის კლუბის სადილზე“.
„ჩვენი მიდგომა არ შეიცვლება და არ ვაპირებთ ვივარაუდოთ, რა მიდგომას აირჩევენ ამერიკელები“, — აღნიშნა მან.
კანადის კონსერვატორთა ლიდერმა პიერ პოილიევრმა ოთხშაბათს განაცხადა, რომ „დონალდ ტრამპს არავინ აკონტროლებს“.
თუმცა აღნიშნა, რომ შუალედური არჩევნების შედეგები აჩვენებს, რომ კანადას „ძალიან დიდი ბერკეტი აქვს“, რადგან ტარიფები ფართოდ არაპოპულარულია.
„უნდა გამოვიყენოთ ეს კეთილგანწყობა, რათა ტარიფების გარეშე ვაჭრობაზე ვაწარმოოთ ზეწოლა“, — თქვა მან.
კოლინ რობერტსონმა, კანადის ყოფილმა დიპლომატმა და Canadian Global Affairs Institute-ის წევრმა, აღნიშნა, რომ ტრამპს შესაძლოა ახლა უფრო მეტი ზეწოლა იგრძნოს კანადასთან შეთანხმების ხელმოწერაზე, რადგან ამერიკელმა ამომრჩევლებმა აშკარად გამოხატეს თავიანთი უკმაყოფილება.
„შეცვლის ეს ტრამპის აზრს? შესაძლოა, რადგან არჩევნებში სერიოზული მარცხი განიცადა.“
თუმცა დაამატა, რომ ჯერ კიდევ გასარკვევია, როგორ რეაგირებს ტრამპი ამ მტკივნეულ შუალედურ მარცხზე.
რობერტსონის თქმით, კანადას იდეალური ფანჯარა აქვს ახლა და იანვარს შორის — როცა ახალი დემოკრატი კანონმდებლები ფიცს დადებენ — შეთანხმების საბოლოოდ დასამტკიცებლად.
ამის შემდეგ, სავარაუდოდ, ტრამპი ყურადღებას გადაიტანს დემოკრატების მიერ დაწყებულ გამოძიებებზე, რომლებიც მის ოჯახს, ფინანსებს და ადმინისტრაციის ზოგიერთ წევრს შეეხება.
აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენელმა ჯეიმისონ გრირმა ასევე განაცხადა ამ წლის დასაწყისში, რომ სურდა დროებითი შეთანხმებები კანადასა და მექსიკასთან, ჩრდილოეთ ამერიკის თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების ფარგლებში, რომელიც აშშ-ში USMCA-დ, ხოლო კანადაში CUSMA-დ არის ცნობილი, წლის ბოლომდე.
მიუხედავად იმისა, რომ კარნი ბოლო დღეებში უფრო ოპტიმისტურად აფასებდა კანადა-აშშ-ის სავაჭრო მოლაპარაკებების მიმდინარე მდგომარეობას, მან გასულ თვეს Politico-საც უთხრა, რომ მზად არის დაელოდოს ახალ ამერიკელ პრეზიდენტს, თუ საჭირო იქნება, რათა აშშ-თან შეთანხმებას მიაღწიოს.
