შუალედური არჩევნების წინა დღეს, რომელიც მისი პოლიტიკური სტილის ერთმნიშვნელოვან უარყოფად დასრულდა, თვით დონალდ ტრამპმაც კი, როგორც ჩანს, აღიარა, რომ აშშ-ისა და ისრაელის ურთიერთობა პოლიტიკურ ტვირთად იქცა.

ტრამპის ბოლო წუთს გაკეთებული განცხადება არჩევნების დილას, რომ წლის ბოლოსთვის ისრაელისთვის სამხედრო დახმარებას შეწყვეტდა, რადგან, როგორც თავად თქვა, „მათ ეს აღარ სჭირდებათ“, ყველამ გააკრიტიკა — პრო-პალესტინურმა აქტივისტებმა ამას „სასოწარკვეთილი“ ნაბიჯი უწოდეს, ხოლო პრო-ისრაელურმა მხარემ — „არასერიოზული“.

ტრამპის შეთავაზება, რომ წლიურად თითქმის 4 მილიარდი დოლარის სამხედრო დახმარებას იარაღის გაყიდვებით ჩაანაცვლებდა, პრაქტიკაში დიდ ცვლილებას არ ნიშნავდა — დაფინანსება გაგრძელდებოდა და მისი კვალის დადგენა უფრო რთული გახდებოდა. თუმცა, ეს მაინც იყო პრეზიდენტის მხრიდან აღიარება იმისა, თუ რამდენად დაეცა ისრაელის მხარდაჭერა ბოლო გაზას ომის ფონზე, რომელმაც 70 000-ზე მეტი პალესტინელი იმსხვერპლა, ფართოდ შეფასდა როგორც გენოციდი და აშშ-ის პოლიტიკა ისე შეცვალა, როგორც სამი წლის წინ წარმოუდგენელი იყო.

მართლა, იანვრიდან აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატაში იქნებიან სამხედრო ექიმი, რომელიც სამედიცინო მისიით გაზაში იმყოფებოდა; იურისტი, რომელიც ისრაელის ომის კრიტიკული ბლოგპოსტის გამო სამსახურიდან გაათავისუფლეს; ებრაელი კანონმდებელი, რომელიც ცოტა ხნის წინ ისრაელის ძალებმა დააკავეს ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროზე პალესტინელებს ზეთისხილის კრეფაში დახმარებისას; და საზოგადოებრივი ორგანიზატორი, რომელმაც პრო-პალესტინურ სტუდენტურ ბანაკში მიიღო მონაწილეობა და წინასაარჩევნო სეზონის ერთ-ერთი ყველაზე მოულოდნელი გამარჯვება მოიპოვა სლოგანით — „ბავშვები, არა ბომბები“.

პრო-პალესტინელმა კანდიდატებმა — მათ შორის პალესტინურ-ამერიკელებმა — ქვედა დონეზე არჩევნები მოიგეს. მიჩიგანში აბდულ ელ-საიედი გახდა პირველი მუსლიმი, რომელიც აშშ-ის სენატში აირჩიეს, მიუხედავად იმისა, რომ მის წინააღმდეგ Aipac-მა 40 მილიონ დოლარზე მეტი დახარჯა, ბოლო წუთს დრამატული მოვლენები განვითარდა და უპრეცედენტო ისლამოფობიური რიტორიკა და სიძულვილი გავრცელდა.

„ისრაელზე ძველი ორპარტიული კონსენსუსი დასრულდა,“ — ამბობს ბეთ მილერი, ორგანიზაცია Jewish Voice for Peace Action-ის პოლიტიკური დირექტორი. ამ კონსენსუსის გარეშე, მომდევნო კონგრესს შეუძლია დააყენოს რიგი ინიციატივები — დაწყებული ისრაელისთვის იარაღის ემბარგოთი, დამთავრებული ძალადობრივი დასახლებების და ოფიციალური პირების წინააღმდეგ სანქციებით — თუმცა ტრამპს ვეტოს უფლება ექნება, რომ ისინი დაბლოკოს.

ამომრჩევლებმა ასევე უარყვეს ტრამპის ომი ირანში — როგორც თავად ჯეი-დი ვენსმა აღნიშნა ოთხშაბათს, ეს „თითქმის ყველასთვის აშკარა იყო“. საგარეო პოლიტიკის საკითხები იშვიათად განსაზღვრავს აშშ-ის არჩევნებს — სანამ ეს საკითხები უშუალოდ არ აისახება ამერიკელების ყოველდღიურ ცხოვრებაზე.

„ამერიკელებს ირანის ომის წარუმატებლობები ყოველ ჯერზე ახსენდებოდათ ბენზინგასამართ სადგურზე და სუპერმარკეტში,“ — ამბობს იუსეფ მუნაიერი, არაბული ცენტრი ვაშინგტონის პალესტინა/ისრაელის პროგრამის ხელმძღვანელი. „ისრაელი ამ ისტორიის ცენტრალური ნაწილია.“

ქვეყნის მასშტაბით, ყველა დონეზე, ღიად პრო-პალესტინელმა კანდიდატებმა დაამარცხეს პრო-ისრაელები, მიუხედავად იმისა, რომ Aipac-მა ათეულობით მილიონი დოლარი დახარჯა ისრაელის აშშ ამომრჩევლებში დანგრეული იმიჯის აღსადგენად. გასულ თვეში Aipac-მა აღიარა, რომ მისი ღია მხარდაჭერა პრო-ისრაელ კანდიდატებს უფრო ვნებს, ვიდრე ეხმარება, და გამოაცხადა, რომ პირდაპირ რეკომენდაციებსა და ფინანსურ მხარდაჭერას შეწყვეტს — რაც, მიუხედავად პრაქტიკული შედეგის ნაკლებობისა, მაინც მნიშვნელოვანი აღიარებაა.

ელ-საიედის და სხვა რამდენიმე კანდიდატის გამარჯვება, რომლებსაც მემარჯვენე ფრთა ანტისემიტიზმში ადანაშაულებდა პალესტინელების მხარდაჭერის გამო, ასევე იყო მნიშვნელოვანი უარყოფა იმ ნარატივისა, რომელსაც პრო-ისრაელური ძალები და ტრამპის ადმინისტრაცია ბოლო სამი წლის განმავლობაში აქტიურად ავრცელებდნენ — თითქოს ისრაელის კრიტიკა ავტომატურად ანტისემიტიზმია.

„გცდილობენ სიძულვილში დაგადანაშაულონ, თუ ფიქრობ, რომ პალესტინელ ბავშვებს უნდა ჰქონდეთ უფლება, თავიანთ წინაპართა მიწაზე გაიზარდონ ისე, რომ ჩვენი გადასახადებით არ კლავდნენ,“ — თქვა ელ-საიედმა გამარჯვების სიტყვაში, რომელმაც პალესტინელების მხარდაჭერაზე ზეწოლის მიუხედავად, ღიად გააგრძელა ამ თემაზე საუბარი. „თუ გჯერა მშვიდობის, ღირსებისა და თვითგამორკვევის თანაბარი უფლების, ეს სიძულვილი კი არა, სიყვარულია.“

მიჩიგანში ელ-საიედმა ებრაელი ამომრჩევლების უმრავლესობა მიიღო, როგორც ეგზიტპოლები აჩვენებს. მიუხედავად გაფრთხილებებისა, რომ ებრაელები მასობრივად დატოვებდნენ დემოკრატიულ პარტიას ისრაელთან დაკავშირებული ცვლილებების გამო, J Street-ის კვლევამ აჩვენა, რომ ებრაელთა 72%-მა სამშაბათს დემოკრატებს მისცა ხმა, მიუხედავად იმისა, რომ რესპუბლიკელებმა 2024 წლის შემდეგ ებრაული ხმების წილი გაზარდეს.

ეს არ ნიშნავს, რომ დემოკრატიული პარტია ისრაელსა და პალესტინაზე ან ზოგადად საგარეო ომებზე ერთიანია.

წლების განმავლობაში პარტიამ „გამორიცხა ან მარგინალიზებული ჰყავდა ყველა, ვისი პროგრესული ღირებულებებიც პალესტინის მხარდაჭერასაც მოიცავდა,“ — ამბობს ლარა ფრიდმანი, ფონდი ახლო აღმოსავლეთის მშვიდობისთვის-ის პრეზიდენტი. „ამერიკელმა ამომრჩევლებმა, აქტივისტებმა და ნიჭიერმა კანდიდატებმა ერთად გააღეს ეს კარი.“

მეტ დასი, საერთაშორისო პოლიტიკის ცენტრის აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტი და სენატორ ბერნი სანდერსის ყოფილი საგარეო პოლიტიკის მრჩეველი, ამბობს, რომ ახლა დემოკრატებმა უნდა გამოიყენონ შანსი და ომის წინააღმდეგი პარტია გახდნენ.

„ტრამპმა 2024-ში ანტი-საომარი კანდიდატის იმიჯით იარა და გაიმარჯვა, რადგან, სამწუხაროდ, დემოკრატებმა ეს სივრცე სრულიად ცარიელი დატოვეს,“ — ამბობს ის. „საკითხავია: მიხვდებიან თუ არა დემოკრატები ამას? გააცნობიერებენ თუ არა, რომ ამერიკელები ომებით დაიღალნენ და ახალ საგარეო პოლიტიკას ითხოვენ?“