ექიმებმა შესაძლოა მნიშვნელოვანი გარღვევა მოახდინეს მკურნალობის ძიებაში „სტიფ პერსონ სინდრომისთვის“ — აუტოიმუნური დაავადებისთვის, რომელიც ცნობილ მომღერალ სელინ დიონს აწუხებს.
სტიფ პერსონ სინდრომი (SPS) იშვიათი დაავადებაა, რომელიც ცენტრალურ ნერვულ სისტემას აზიანებს და სხეულის მასშტაბით ძლიერ დაჭიმულობასა და მტკივნეულ კუნთოვან სპაზმებს იწვევს. ათწლეულების კვლევის მიუხედავად, ამ დაავადების განკურნება ჯერ არ არსებობს.
ახლა კი, აშშ-ში ნევროლოგთა ჯგუფმა, რომელიც იმუნოთერაპიის ახალ ფორმას ცდის, „აღფრთოვანებული“ და „ძალიან დამაიმედებელი“ შედეგები გამოაქვეყნა: მკურნალობამ SPS-ით დაავადებულ პაციენტებში დრამატული გაუმჯობესება გამოიწვია.
მაიოს კლინიკის ექიმების თქმით, პაციენტები, რომლებიც ადრე ყოველდღიურ საქმიანობაში დახმარებას საჭიროებდნენ და სიარულიც კი უჭირდათ, კვლავ დაუბრუნდნენ ჩვეულ ცხოვრებას — ზოგმა კი სამსახურსაც და ჰობებსაც დაუბრუნდა.
ახალი მკურნალობა, CAR-T უჯრედული თერაპია, უკვე გამოიყენება კიბოს სამკურნალოდ და პაციენტის იმუნურ უჯრედებს დაავადებასთან საბრძოლველად ახლებურად პროგრამირებს. კვლევის ფარგლებში, SPS-ით დაავადებულ პაციენტებს საკუთარი T უჯრედები (იმუნური სისტემის ერთ-ერთი ტიპი) ამოეღოთ და ისე გადაამუშავეს, რომ დაავადების გამომწვევი უჯრედები გაენადგურებინათ.
ნევროლოგების თქმით, შედეგები, რომლებიც სამედიცინო ჟურნალ Jama Neurology-ში გამოქვეყნდა, განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რადგან პაციენტები დაუბრუნდნენ იმ აქტივობებს, რომელთა დაბრუნების იმედიც აღარ ჰქონდათ.
დოქტორი ანასტასია ზეკერიდუ, მაიოს კლინიკის ნევროლოგი და მკვლევარი როჩესტერში, ამბობს: „ყველაზე შთამბეჭდავი იყო ის გაუმჯობესება, რაც ზოგ პაციენტში ვიხილეთ.
არსებული მკურნალობებით შეგვიძლია სიმპტომების შემსუბუქება, მაგრამ ძალიან იშვიათად ვხედავთ, რომ პაციენტები ძველ ფუნქციურ დონეს უბრუნდებიან. ეს საწყისი შედეგები ძალიან დამაიმედებელია და ახლა მთავარი კითხვაა, რამდენად შენარჩუნდება ეს გაუმჯობესება დროში.“
ჯონათან უოლდენი, ერთ-ერთი პაციენტი კვლევაში, იმ მდგომარეობამდე იყო მისული, რომ სიარულსა და ყოველდღიურ საქმეებში ოჯახის დახმარება სჭირდებოდა. მაგრამ CAR-T თერაპიის შემდეგ, სამსახურს დაუბრუნდა.
„ყოველდღე შემიძლია სამსახურში წასვლა. ყველაფერს ვაკეთებ, რასაც ადრე ვაკეთებდი. ვნადირობ, თევზაობაც შემიძლია,“ — ამბობს ის. „მკურნალობის შემდეგ არც ერთი ეპიზოდი აღარ მქონია.“
შარი სენტ ჟერმენი, კიდევ ერთი პაციენტი, მძიმე კრუნჩხვებსა და სიარულის სირთულეს განიცდიდა, მოგვიანებით კი კუნთების დაჭიმულობასა და დაცემებსაც. მაგრამ CAR-T თერაპიის შემდეგ, მასში მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება დაფიქსირდა. მისი თქმით, ყოველდღე „უფრო და უფრო უკეთ გრძნობს თავს“.
„მკურნალობის შემდეგ ერთ დღეს ავდექი და ვიგრძენი, რომ მართლა კარგად ვიყავი, და სარბენ ბილიკზე ავედი,“ — იხსენებს ის. „ჩემი ქმარი შემოვარდა, რადგან ვტიროდი და მკითხა: ‘კარგად ხარ?’ და მე ვუთხარი: ‘შვიდი წუთი ვიარე სარბენ ბილიკზე!’“
დოქტორი შონ პიტოკი, მაიოს კლინიკის ნევროლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, ამბობს: „CAR-T თერაპიამ უკვე რადიკალურად შეცვალა ზოგიერთი კიბოს მკურნალობა და ახლა ვიწყებთ მის პოტენციალს აუტოიმუნურ ნევროლოგიურ დაავადებებშიც ვხედავთ.
სტიფ პერსონ სინდრომის შედეგები დიდ იმედს იძლევა არა მხოლოდ ამ დაავადების მქონე ადამიანებისთვის, არამედ იმ პაციენტებისთვისაც, ვისაც სხვა იმუნური სისტემის მიერ გამოწვეული ნევროლოგიური მდგომარეობები აწუხებს და ეფექტური მკურნალობის არჩევანი შეზღუდულია.
ჯერ კიდევ ბევრი გვაქვს სასწავლი, მაგრამ ეს სფეროსთვის ახალი, საინტერესო გზის გახსნას ნიშნავს.“
სელინ დიონმა SPS-ის დიაგნოზის შესახებ 2022 წლის დეკემბერში განაცხადა. ინსტაგრამ ვიდეოში მან გულშემატკივრებს უთხრა, რომ დაავადებამ „ჩემი ყოველდღიური ცხოვრების ყველა ასპექტზე იმოქმედა“, მათ შორის მის ხმაზეც.
იასმინ შეიხი, ანტონი ნოლანის სახელობის სისხლის კიბოს საქველმოქმედო ორგანიზაციის პოლიტიკისა და საზოგადოებრივ საქმეთა ხელმძღვანელი (რომელიც კვლევაში არ მონაწილეობდა), ამბობს: „ეს კვლევა ძალიან საინტერესო წინსვლაა, რომელიც კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ CAR-T უჯრედულ თერაპიას შეიძლება გამოყენება ჰქონდეს სისხლის კიბოს მიღმაც და ახალი იმედი შესძინოს სხვა დაავადებების, მათ შორის SPS-ის მქონე ადამიანებს.“
