სასაქონლო და კერძო სექტორის მუშაკები, სტუდენტები და განახლებული „ყვითელი ჟილეტების“ მოძრაობა ხუთი პროფკავშირის კოორდინაციით, ხუთშაბათს, 5 ნოემბერს, საფრანგეთის მასშტაბით გამართულ მსვლელობებში ასობით ათას ადამიანს შეუერთდება.
ხელისუფლების შეფასებით, ქვეყნის მასშტაბით 500 000-დან 700 000-მდე ადამიანი მიიღებს მონაწილეობას, მათ შორის დაახლოებით 80 000 პარიზში. პროფკავშირები ითხოვენ ხელფასების გაზრდას ცხოვრების გაძვირების საპასუხოდ, მინიმალური ხელფასის ზრდას, საგადასახადო რეფორმებს, საჯარო სერვისების გაძლიერებას და განათლებაში უკეთეს პირობებსა და რესურსებს. მოქმედი მინიმალური ხელფასი, რომელიც ცნობილია როგორც სმიკი (Smic), საათში 12.31 ევროა (10 გირვანქა სტერლინგი).
მობილიზაცია სექტემბერში დაიწყო, როდესაც საშუალო სკოლის მოსწავლეებმა გაუარესებული სასწავლო პირობებისა და რესურსების დეფიციტის წინააღმდეგ გააპროტესტეს. მას შემდეგ პროტესტი გაფართოვდა და მოიცვა ცხოვრების ხარჯებისა და უთანასწორობის მიმართ ფართო უკმაყოფილება. პროფკავშირის ლიდერმა სოფი ბინემ ხუთშაბათი „დიდი კონვერგენციის დღედ“ დაასახელა და დაამატა: „დროა მობილიზაცია ახალ დონეზე გადავიდეს; გაფიცვამ უნდა გაიმარჯვოს“.
CFDT-ის პროფკავშირის ხელმძღვანელმა მარილის ლეონმა განაცხადა, რომ საკითხი მხოლოდ მინიმალურ ხელფასს არ ეხება. „ჩვენ ვითხოვთ თვეში 100 ევროს წმინდა მატებას“, — თქვა მან. ლეონმა აღნიშნა, რომ მოხარული იქნება, თუ 800 000 ადამიანი მიიღებს მონაწილეობას.
განათლების პროფკავშირები, რკინიგზის მუშაკები, საჯარო საავადმყოფოების პერსონალი და საფოსტო მუშაკები, ასევე სხვა საჯარო და კერძო სექტორის წარმომადგენლები, მოწოდებულნი არიან აქციაში ჩაერთონ. ენერგეტიკის პროფკავშირებიც უერთდებიან პროტესტს, დაადასტურა სახელმწიფო კომპანია EDF-მა. მუშაკებს მოუწოდებენ შეაჩერონ ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების მუშაობა, ხოლო საფრანგეთს, ბირთვული ელექტროსადგურების შეფერხების გამო, მოსალოდნელია, რომ უფრო მეტი ელექტროენერგია შემოიტანოს, ვიდრე აწარმოებს.
გეგმილია 250-ზე მეტი ცალკეული აქცია. განათლების სამინისტრომ განაცხადა, რომ ხუთშაბათს დილით 81 ლიცეუმი — 15-დან 18 წლამდე მოსწავლეების სკოლა — დახურული იყო და გაფიცვამ დაწყებითი სკოლების 17.5% დააზარალა. მედიის ცნობით, სახელმწიფო რკინიგზის ოპერატორი SNCF მხოლოდ მცირე შეფერხებებს ელოდება შორ მანძილზე მიმავალ მატარებლებზე, ხოლო ავიადისპეტჩერების გაფიცვის გავლენა ჯერ კიდევ გაურკვეველია. მოსალოდნელია, რომ საავადმყოფოებსა და სხვა საზოგადოებრივ ტრანსპორტსაც ექნება შეფერხებები.
შინაგან საქმეთა მინისტრმა ლორან ნუნიესმა განაცხადა, რომ ქვეყნის მასშტაბით დაახლოებით 70 000 პოლიციელი და უსაფრთხოების სხვა ძალა იქნება მობილიზებული და დაჰპირდა „უკიდურესად მკაცრ პასუხს“ ნებისმიერი ძალადობის შემთხვევაში. მან სამი ძირითადი რისკი დაასახელა: რადიკალური მემარცხენე „შავი ბლოკის“ ჯგუფები, ძარცვა და დაუშვებელი სპონტანური მსვლელობები.
უსაფრთხოების ოპერაცია მოჰყვა 17 ოქტომბრის დემონსტრაციებს განათლებისა და ცხოვრების ხარჯების გამო, როდესაც ქალაქებსა და დაბებში შეტაკებები, არეულობა და ძარცვა მოხდა. 2 000-ზე მეტი მაღაზია გაიძარცვა და ისტორიული შენობები დაიწვა. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო სტუდენტური აქციების უმეტესობა მშვიდობიანად მიმდინარეობდა, ზოგიერთ მათგანში პოლიციასთან შეტაკებებიც დაფიქსირდა, რომლებმაც ცრემლსადენი გაზი და წყლის ჭავლი გამოიყენეს ბრბოს დასაშლელად.
ხუთშაბათის პარიზის მსვლელობას ნება დართეს ქალაქის ცენტრში გაიმართოს, განსხვავებით ბოლო დემონსტრაციებისგან, რომლებიც ძალადობის გამო ცენტრალურ უბნებს მოშორებით ტარდებოდა. თუმცა, ხელისუფლებამ უარი თქვა პროფკავშირების მიერ შემოთავაზებულ მარშრუტზე ბასტილიის მოედნიდან კონკორდის მოედნამდე, რაც დემონსტრანტებს ეროვნულ ასამბლეასთან, ელისეს სასახლესა და პრემიერ-მინისტრის რეზიდენციასთან — ოტელ მატინიონთან — მიიყვანდათ. ამის ნაცვლად, მსვლელობა რესპუბლიკის მოედნიდან ერის მოედნამდე გაიმართება.
CFDT-მა გააპროტესტა, რომ სასამართლომ მარშრუტს მხოლოდ ოთხშაბათს საღამოს მისცა თანხმობა, რამაც ორგანიზება გაართულა. ბოლო მასშტაბური მობილიზაცია, რომელიც შაბათ-კვირას გაიმართა, შედარებით მშვიდობიანად წარიმართა და ნუნიესმა აღნიშნა, რომ ხუთშაბათის პოლიციური მობილიზაციაც მსგავსი მასშტაბის იქნება.
მთავრობამ სცადა საზოგადოებრივი უკმაყოფილების შემსუბუქება ფასების ზრდის გამო, სტრატეგიული მარაგებიდან 10 მილიონი ბარელი დიზელის გამოშვებით საწვავის ფასის შესამცირებლად. მინისტრებმა სტუდენტებს ასევე დაჰპირდნენ რეფორმებს არაპოპულარული Parcoursup-ის უნივერსიტეტში მიღების პლატფორმაზე, რომელიც საბოლოოდ 2028 წლისთვის უნდა შეიცვალოს.
ამასობაში, „ყვითელი ჟილეტების“ მოძრაობამ, რომელმაც რამდენიმე წლის წინ მაღალი ცხოვრების ხარჯების წინააღმდეგ პროტესტები დაიწყო, პარასკევსა და შაბათს დამატებითი ბლოკადებისა და დემონსტრაციებისკენ მოუწოდა. საჯარო სექტორის პროფკავშირები მუშაკებს, პენსიონერებსა და ახალგაზრდებს მოუწოდებენ ხუთშაბათის აქციაში ჩაერთონ, რათა მთავრობაზე ზეწოლა გაიზარდოს.
