ევროკომისიამ TikTok-ს ბრალი წაუყენა მომხმარებელთა მენტალური ჯანმრთელობის დაუცველობაში, რადგან პლატფორმა მათ უწყვეტი, ერთფეროვანი კონტენტით ამარაგებს, რაც შესაძლოა კვების დარღვევებისა და შფოთვის გაღრმავების რისკს შეიცავდეს — საქმე, რომელიც პირდაპირ ეხება კომპანიის ბიზნეს-მოდელს.
პარასკევს გამოცემულ წინასწარ გადაწყვეტილებაში, ევროკავშირის რეგულატორმა განაცხადა, რომ TikTok-ის ალგორითმი „შეიძლება საზიანო იყოს“ და ახალგაზრდა თუ მოწყვლად მომხმარებლებს „ისეთ მორევში ითრევს, საიდანაც თავის დაღწევა მარტივი არ არის“.
ჩინური მფლობელობის მოკლე ვიდეოების პლატფორმა, რომელსაც ევროკავშირში 189 მილიონი მომხმარებელი ჰყავს, ვერ ახერხებს მომხმარებლების დაცვას ერთფეროვანი კონტენტისგან ისეთ თემებზე, როგორიცაა სხეულის აღქმა ან იზოლაცია, რაც შეიძლება შფოთვის, სევდის, არსებული კვების დარღვევების ან მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემების გაღრმავების მიზეზი გახდეს.
ოფიციალური პირების თქმით, მათი გამოძიება ფოკუსირებული იყო ლეგალურ კონტენტზე, სადაც ერთი ვიდეო შესაძლოა პრობლემური არ იყოს, მაგრამ ერთი და იმავე თემაზე ათეულობით ვიდეოს ნახვის ჯამური ეფექტი მომხმარებლის მენტალურ ჯანმრთელობას აზიანებს.
TikTok-ის მიერ შემუშავებული უსაფრთხოების ზომები, რომლებიც მიზნად ისახავდა „მორევის ეფექტის“ შემცირებას — როდესაც მომხმარებელს ვიწრო და განმეორებადი კონტენტი მიეწოდება, რათა პლატფორმაზე მეტი დრო გაატაროს — არაეფექტური აღმოჩნდა. მაგალითად, ოფიციალური პირების თქმით, თუ მომხმარებელი ვიდეოზე, რომელიც კვების რეჟიმს ეხება, მონიშნავდა „არ მაინტერესებს“, ალგორითმი მაინც სთავაზობდა მსგავს კონტენტს დიეტასა და სხეულის აღქმაზე. ანალოგიურად, ფიდის განახლება მხოლოდ დროებით აჩერებდა ერთი თემის კონტენტის ნაკადს.
„ყოველ ჯერზე, როცა მომხმარებელი TikTok-ზე ვიდეოს გადაახვევს ან მოიწონებს, ალგორითმი კიდევ უფრო მეტ მსგავს კონტენტს სთავაზობს და მომხმარებლებს მორევში ითრევს, საიდანაც თავის დაღწევა მარტივი არ არის,“ — განაცხადა ევროკომისიის ტექნოლოგიური პოლიტიკის ხელმძღვანელმა ჰენა ვირკუნენმა. „TikTok-მა უნდა გააძლიეროს ძალისხმევა მომხმარებელთა კეთილდღეობის დასაცავად, მათ შორის არასრულწლოვნებისაც.“
TikTok-ს კომენტარისთვის დაუკავშირდნენ.
გამოძიება პირდაპირ ეხება TikTok-ის ბიზნეს-მოდელს, რომელიც მომხმარებლების პლატფორმაზე რაც შეიძლება დიდხანს დაკავებაზეა აგებული.
ევროკავშირის ოფიციალური პირები მოითხოვენ, რომ TikTok-მა შეცვალოს თავისი ForYou ფიდის დიზაინი და მომხმარებლებს მეტი კონტროლი მისცეს იმ კონტენტზე, რომელსაც ხედავენ.
„ჩვენ ვეხებით ბიზნეს-მოდელს,“ — განუცხადა ჟურნალისტებს კომისიის ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა და აღნიშნა, რომ ბიზნეს-მოდელი, რომელიც ძირითადად ჩართულობაზეა ორიენტირებული, „შეიძლება რისკის შემცველი იყოს“, განსაკუთრებით არასრულწლოვნებისა და მოწყვლადი ზრდასრულებისთვის.
ეს დასკვნები ეკუთვნის უფრო ფართო გამოძიებას, რომელიც 2024 წლის თებერვალში დაიწყო ციფრული სერვისების აქტის (Digital Services Act) ფარგლებში. ეს კანონი ავალდებულებს მსხვილ ინტერნეტ-კომპანიებს, გადადგან ნაბიჯები სხვადასხვა სახის ზიანის თავიდან ასაცილებლად — დეზინფორმაციიდან დაწყებული, მენტალური ჯანმრთელობის დაზიანებით დამთავრებული.
კომისიამ უკვე დაადგინა, რომ კომპანიამ დაარღვია ევროკავშირის წესები თავისი „დამოკიდებულების გამომწვევი დიზაინის“ გამო, მაგალითად, უსასრულო გადახვევის ფუნქციით. მაშინ კომპანია აცხადებდა: „კომისიის წინასწარი დასკვნები სრულიად მცდარ და უსაფუძვლო წარმოდგენას ქმნის ჩვენს პლატფორმაზე“ და რომ ისინი გაასაჩივრებდნენ ამ დასკვნებს.
TikTok-ის რეკლამაზე გადახდილი თანხის გამჭვირვალობის ნაკლებობაზე შეტანილი საჩივარი მოგვარდა მას შემდეგ, რაც კომპანიამ გასული წლის დეკემბერში პოლიტიკის შეცვლაზე სავალდებულო ვალდებულებები აიღო.
TikTok-ს, რომელსაც ახლა აქვს შესაძლებლობა გაეცნოს გამოძიების მასალებს და დაიცვას თავი, შეუძლია დათანხმდეს რეკომენდაციის სისტემის შეცვლას, რათა თავიდან აიცილოს ჯარიმა.
თუ ევროკავშირის ოფიციალური პირები დაადასტურებენ ამ დასკვნას, კომპანიას შეიძლება დაეკისროს ჯარიმა, რომელიც მისი გლობალური წლიური ბრუნვის 6%-მდე იქნება.
