ბავშვობისას განცდილი მნიშვნელოვანი ხელოვნების ნიმუშთან დაბრუნება ყოველთვის შიშთან არის დაკავშირებული. ხომ არ აღმოჩნდება, რომ მოზრდილობისას შეძენილი სკეპტიციზმი ვეღარ მოგაძებნინებს იმ ჯადოსნურობას, რომელმაც ბავშვობაში მოგხიბლა? ხომ არ გამოაშკარავდება, რომ სინამდვილეში ეს ნამუშევარი არც ისე კარგი იყო და შენი გემოვნება სიცრუეზეა აგებული? ვიდეოთამაშების შემთხვევაში ამას ტექნოლოგიური პროგრესიც ემატება: ათწლეულების წინანდელი თამაშები დღეს შეიძლება იმდენად მარტივად და მოუქნელად მოგეჩვენოს, რომ ძნელია აუხსნა, რატომ იყო ისინი თავის დროზე შთამბეჭდავი.
მსუბუქი რემასტერები ცდილობენ, ძველი თამაშები თანამედროვე გრაფიკულ სტანდარტებს მოარგონ, ძირეული ცვლილებების გარეშე; ამბიციური რიმეიქი კი მიზნად ისახავს, ნამუშევარი თანამედროვე შედევრების გვერდით დააყენოს. „Ocarina of Time“ სწორედ ასეთია. და სიხარულით უნდა ვთქვა, რომ ეს ნამდვილი ოცნების ახდენაა.
დავიწყოთ იმით, რაც არ შეცვლილა. ეს არის ჭკვიანური და რთული თამაში მარტოხელა ბიჭზე, რომელიც დროში მოგზაურობს, რათა მსოფლიო გადაარჩინოს, და მისი დინამიკა და სტრუქტურა უცვლელია. ისევ იმავე ადგილებს ვსტუმრობთ იმავე თანმიმდევრობით: ნისლიან კოკირის ტყიდან ვჩნდებით ჰაირულის ველზე, შემდეგ ვულკანურ „სიკვდილის მთაზე“ კეთილგანწყობილ კლდოვან ხალხთან, ჰილია ტბაზე და მის ჩაძირულ საგანძურებთან, კაკარიკოს სოფელში და სასახლის ქალაქში, სადაც უცნაური, მაგრამ დასამახსოვრებელი პერსონაჟები ცხოვრობენ. ამ ადგილებში ისევ იმალება საშიში დანგეონები და ტაძრები, და მათი გონებამახვილი თავსატეხების ამოხსნის გზებიც უცვლელია — იქნება ეს ანთებული ჯოხით ობობის ქსელის დაწვა უძველეს ხეში, თუ ჯადოსნური ლინზით უხილავი ნაპრალების პოვნა ძველი აკლდამის კედლებში. თუ ეს თამაში ბავშვობაში გითამაშიათ, შეიძლება აღმოაჩინოთ, რომ ამ სივრცულ-ლოგიკური თავსატეხების პასუხები უნებურად ამოტივტივდება მეხსიერების სიღრმიდან, და მოულოდნელად იგრძნობთ, რომ მზის ამოსვლის მიმართულებით ისრის გასროლა გსურთ, თუმცა ზუსტად ვერ გაიხსენებთ რატომ.
რაც შეიცვალა, არის ის, თუ როგორაა ეს ყველაფერი წარმოდგენილი. „Ocarina of Time“-ის სიუჟეტი ადრე აუცილებელი მინიმალიზმით იყო მოყოლილი: 1998 წელს Nintendo 64-ის კარტრიჯზე ვერც დიალოგების დიდი მოცულობა და ვერც საათობით კინემატოგრაფიული სცენები დაეტეოდა. ახლა კი ჰაირულის მცხოვრებლებთან ტექსტური დიალოგები გამდიდრებულია და გაფართოებული, რის შედეგადაც სამყარო უფრო ცოცხალი, ფერადი და მხიარული გახდა. მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვანი ისაა, რომ სიუჟეტის გადამწყვეტი მომენტები სრულად გახმოვანებულ კადრებში ვითარდება (ნუ ინერვიულებთ, თავად ლინკი ისევ დუმს), რაც 2023 წლის „Tears of the Kingdom“-ს მოგვაგონებს.
ვარაუდობ, რომ ეს სცენები აზრთა სხვადასხვაობას გამოიწვევს — კარგი დროა შევახსენოთ „Ocarina of Time“-ის პურისტებს, რომ ორიგინალი ისევ ხელმისაწვდომია, თუ ასე გირჩევნიათ — მაგრამ ჩემთვის ისინი ადრე მოკრძალებულ სიუჟეტში დაფარულ ეპიკურ დრამატიზმს ავლენენ. ემოციური დატვირთვა საგრძნობლად იზრდება. მნიშვნელოვანი პერსონაჟების პირველი შეხვედრები ახლა უფრო შთამბეჭდავია; ტაძრის ბოსებთან ბრძოლისწინა დაპირისპირებები კი მოქმედებისთვის განგაწყობს. უდაბნოს მეფე განონდორფი განსაკუთრებით ბოროტად და შთამბეჭდავად გამოიყურება. სრულიად ახალი სცენა სიუჟეტის ყველაზე მნიშვნელოვან მომენტში — როცა პატარა ლინკი „ოსტატის მახვილს“ ამოიღებს ქვისგან დროის ტაძარში და შვიდი წლით იყინება დროში — თითქმის გაოცებული დამტოვა. წინასწარ ცოდნამ, თუ რა მოხდებოდა, ამ მომენტების მოლოდინი კიდევ უფრო გამიმძაფრა: მაინტერესებდა, თითოეული როგორ იქნებოდა გადაკეთებული.
„Ocarina of Time“ ადრე სიზმარს ჰგავდა: კუთხიანი, ბუნდოვანი, მარტივი, მაგრამ ემოციური ფერებითა და ტექსტურებით. ახლა კი დეტალებით სავსე თეატრალურ დეკორაციას წააგავს. ლინკი თოჯინას ჰგავს მინისებრი თვალებით; მისი ტანსაცმელი მდიდრულადაა გაფორმებული დეკორატიული ნაკერებით, ხოლო მისი იარაღები — ბუმერანგი, მახვილი, ბომბები, მშვილდი — გადაჭარბებულად და რეკვიზიტივით გამოიყურება. სხვა პერსონაჟები ნაკლებად დეტალურია; ეს ესთეტიკური არჩევანი თითქოს მიანიშნებს, როგორ ამოიწვერება მეხსიერებაში სიუჟეტის მნიშვნელოვანი დეტალები. არის ცვლილებები, რომლებიც არ მომეწონა — მაგალითად, მეომარი შეიკის ანდროგინულობის დიდი ნაწილი დაკარგულია — მაგრამ მთლიანობაში ეს ხელოვნების სტილი, რომელიც თოჯინების თეატრსა და ხელნაკეთ სათამაშოებს მოგვაგონებს, მაინც მომხიბლა. ეს არ არის რეალისტური, არამედ ჰიპერრეალისტური. ადგილები კი — ჰაირულის ველი ჩასვლის მზის ფონზე, ატმოსფერული დანგეონები, სადაც საშიში ხვლიკი-მებრძოლები და ბოროტი თავის ქალა-ობობები ბინადრობენ, რომლებიც დამარცხებისას ლურჯ-იისფერი კვამლის ღრუბლებში ქრებიან — უბრალოდ ლამაზია. აქ უამრავი ვიზუალური დეტალია, მაგალითად, საშინელი ზომბი არსებების ანთებული წითელი თვალები, რომლებიც ლინკს ყვირილით ადგილზე აყინავენ.
რამდენიმე მნიშვნელოვანი, მაგრამ ნაკლებად თვალსაჩინო ცვლილება „Ocarina of Time“-ს უფრო მარტივად სათამაშოს ხდის. ახლა ლინკს შეუძლია ნებისმიერ ადგილას გადახტომა ერთი ღილაკის დაჭერით, მაშინ როცა ადრე მხოლოდ განსაზღვრულ ადგილებში ახერხებდა ამას. მისი ყველა ნივთი და იარაღი სწრაფად ხელმისაწვდომია სწრაფი არჩევის ღილაკებითა და Breath of the Wild-ის მსგავსად ჰორიზონტალური სელექტორით, და აღარ არის დამალული მენიუებში. (ამას განსაკუთრებით დააფასებთ, როცა ჩაძირულ წყლის ტაძარში შეხვდებით და ლინკის რკინის ჩექმების ჩაცმა-გახდა მარტივად შეგეძლებათ.) ბრძოლა ცოტათი უფრო სწრაფი და დრამატულია — როცა ლინკი მახვილს იღებს და ჯავშნიან ჩონჩხს უვლის გარშემო. ხოლო ლეგენდარული საუნდტრეკი, რომელიც ახლა სრულ ორკესტრშია გადაკეთებული, კიდევ უფრო ძლიერად და შთამბეჭდავად ჟღერს. არის თამაშის ელემენტებიც: ახლა უკვე შეგიძლიათ ლინკის ოკარინაზე თქვენი ხმით დაუკრათ, ნაცნობი მელოდიები Switch 2-ის მიკროფონში დაიზუზუნოთ და არა კონტროლერით.
მიუხედავად ამ ახალი ბრწყინვალებისა, „Ocarina of Time“-ს მაინც შემორჩა მისი თავშეკავებული სევდა. ეს არის ტრაგიკული ამბავი ბიჭი გმირის შესახებ, რომელსაც ბოროტმა მეფემ ბავშვობა მოჰპარა. ეს არის ბნელი ზღაპარი, რომელიც კოშმარით და ტყის ღმერთის სიკვდილით იწყება, ზოგჯერ საშიშია და, როგორც ყველა დროის გამოცდილი საბავშვო ზღაპარი, არასდროსაა პატრონიზებული. ის დროის გარდაუვალობითა და სევდითაა შეპყრობილი, და ახლა ამ სიუჟეტსა და ამ რიმეიქის რეალურ სამყაროში შექმნის გარემოებებს შორის პარალელი აშკარაა. პირველად როცა დროის ტაძარში შევედი და ოსტატის მახვილი ქვისგან ამოვიღე, თავადაც ბავშვი ვიყავი. ამ ადგილას მოზრდილობისას დაბრუნებამ ისეთი ჟრუანტელი მომგვარა, სიტყვებით ვერ აღვწერ. ამან დამაფიქრა, როგორ გადავცემთ ჩვენთვის ძვირფას ისტორიებს მომავალ თაობას.
ვერანაირ ობიექტურობას ვერ მოვიშველიებ „Ocarina of Time“-თან მიმართებაში. ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი თამაში ჩემს ბავშვობასა და საერთოდ ცხოვრებაში; თამაში, რომელმაც ვიდეოთამაშების ფორმატის შესაძლებლობები დამანახვა მაშინ, როცა თამაშების წესები ჯერ კიდევ იწერებოდა, და ჩემი სიყვარული ამ სფეროს მიმართ გაამყარა. მის გარეშე ვერ ვთამაშობ ნოსტალგიის გავლენის გარეშე და, როგორც ლინკი, ხშირად ბავშვობაში ვბრუნდებოდი თამაშისას. მაგრამ ამ ძლიერი ემოციური კავშირის გარეშეც კი, ვფიქრობ, ნებისმიერ ადამიანს შეეძლება ამ თამაშით შეძრა. Nintendo-ს თანამედროვე Zelda-ს გუნდმა 1990-იანი წლების ერთ-ერთი საუკეთესო თამაში 2020-იანი წლების ერთ-ერთ საუკეთესო თამაშად აქცია და ჩვენ ყველას დროის მოგზაურებად გვაქცია.
