ნაურუს რესპუბლიკამ რუსეთის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთთან და ცხინვალის რეგიონთან დიპლომატიური ურთიერთობები გააუქმა. გადაწყვეტილება ნაურუს კაბინეტმა 2026 წლის 21 ივლისს მიიღო, ინფორმაცია კი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ 29 ივლისს გაავრცელა.

საქართველოს საგარეო უწყების განცხადებით, ნაურუს კაბინეტის გადაწყვეტილება ეხება „ნაურუს რესპუბლიკასა და სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკას, ასევე ცნობილს როგორც სახელმწიფო ალანიას შორის“ და „ნაურუს რესპუბლიკასა და აფხაზეთის რესპუბლიკას შორის“ დიპლომატიური ურთიერთობების გაუქმებას.

„აღნიშნული გადაწყვეტილებით კიდევ ერთხელ დასტურდება, რომ საერთაშორისო სამართლის ნორმების პატივისცემა და დაცვა წარმოადგენს ჯანსაღი საერთაშორისო ურთიერთობების საფუძველს“, - ნათქვამია საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებაში.

უწყება ასევე გამოთქვამს მზადყოფნას, ნაურუს რესპუბლიკასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყაროს და საერთო ინტერესებზე დაფუძნებული ორმხრივი თანამშრომლობის გააქტიურებას შეუწყოს ხელი.

საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებაში საუბარია დიპლომატიური ურთიერთობების გაუქმებაზე. დოკუმენტში პირდაპირ არ არის მითითებული, რომ ნაურუმ ოკუპირებული რეგიონების ე.წ. დამოუკიდებლობის აღიარებაც ოფიციალურად უკან წაიღო.

დიპლომატიური ურთიერთობების გაწყვეტა და აღიარების გაუქმება სამართლებრივად ერთი და იგივე არ არის. შესაბამისად, დამატებითი ოფიციალური დოკუმენტის ან ნაურუს მთავრობის განმარტების გამოქვეყნებამდე ზუსტი იქნება ითქვას, რომ ქვეყანამ სოხუმისა და ცხინვალის დე ფაქტო რეჟიმებთან დიპლომატიური ურთიერთობები შეწყვიტა.

ნაურუმ აფხაზეთის ე.წ. დამოუკიდებლობა 2009 წლის 15 დეკემბერს აღიარა და სოხუმის დე ფაქტო ხელისუფლებასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა. მალევე ქვეყანამ ანალოგიური გადაწყვეტილება ცხინვალის რეგიონის მიმართაც მიიღო.

რუსეთმა აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ე.წ. დამოუკიდებლობა 2008 წლის 26 აგვისტოს, რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ აღიარა. მოგვიანებით იგივე ნაბიჯი ნიკარაგუამ, ვენესუელამ, ნაურუმ და სირიამ გადადგეს.

აღიარების გადაწყვეტილება სხვადასხვა დროს ვანუატუმ და ტუვალუმაც მიიღეს, თუმცა მოგვიანებით ორივე ქვეყანამ პოზიცია შეცვალა. ტუვალუმ აღიარება 2014 წელს გააუქმა, ვანუატუმ კი საბოლოოდ საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობა აღიარა.

ნაურუს გადაწყვეტილებამდე აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ე.წ. დამოუკიდებლობას გაეროს წევრი ხუთი სახელმწიფო აღიარებდა - რუსეთი, ნიკარაგუა, ვენესუელა, ნაურუ და სირია. თუმცა ნაურუს მიერ მხოლოდ დიპლომატიური ურთიერთობების გაუქმება ავტომატურად არ ადასტურებს, რომ ქვეყანა ამ სიიდან უკვე ამოიღეს.

2017 წლიდან აშშ-ის სახელმწიფო და საგარეო ოპერაციების დაფინანსების კანონმდებლობაში მოქმედებს შეზღუდვა იმ ქვეყნების ცენტრალური მთავრობებისთვის დახმარების გამოყოფაზე, რომლებმაც რუსეთის მიერ ოკუპირებული აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დამოუკიდებლობა აღიარეს ან მათთან დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარეს.

ამავე დებულებით, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანს შეზღუდვის გამონაკლისის დაშვება შეუძლია, თუკი დაასაბუთებს, რომ დახმარების გაცემა შეერთებული შტატების ეროვნულ ინტერესებს შეესაბამება.

კანონმდებლობა ასევე ავალდებულებს აშშ-ის წარმომადგენლებს საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებში, წინააღმდეგობა გაუწიონ ისეთ სესხს, კრედიტს, გრანტს ან გარანტიას, რომელიც საქართველოს სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას არღვევს.

თუმცა არ არსებობს საკმარისი საჯარო მტკიცებულება იმის დასადასტურებლად, რომ ნაურუს ყველა სახის ამერიკული ან აშშ-ის მიერ დაფინანსებული საერთაშორისო დახმარება ავტომატურად და სრულად შეუწყდა. ამიტომ ნაურუს გადაწყვეტილების უშუალოდ ფინანსურ სანქციებთან დაკავშირება დამატებითი მტკიცებულების გარეშე ზუსტი არ იქნება.

აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონს საქართველო და საერთაშორისო თანამეგობრობის აბსოლუტური უმრავლესობა საქართველოს განუყოფელ ნაწილებად მიიჩნევს. საქართველოსა და მისი პარტნიორების შეფასებით, ორივე რეგიონი რუსეთის მიერ არის ოკუპირებული.