აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპსა და Anthropic-ის აღმასრულებელ დირექტორ დარიო ამოდეის შორის თეთრ სახლში პირისპირ შეხვედრა დაიგეგმა. ეს მათი პირველი ინდივიდუალური შეხვედრაა — და ტარდება იმ დროს, როდესაც ტრამპის ადმინისტრაციასა და Claude-ის შემქმნელ კომპანიას შორის ურთიერთობა ჯერ კიდევ დაძაბულია.

შეხვედრა განსაკუთრებით საყურადღებოა ორი განსხვავებული ხედვის გამო: ტრამპი ხელოვნური ინტელექტის განვითარების შენელებას აშშ-ისთვის სტრატეგიულ შეცდომად მიიჩნევს, ხოლო ამოდეი ამტკიცებს, რომ ძლიერი AI-მოდელების შესაძლებლობები უფრო სწრაფად იზრდება, ვიდრე მათი უსაფრთხოების მექანიზმები.

მედიის ინფორმაციით, კერძო ვახშამი კვირა საღამოს უნდა გამართულიყო. შეხვედრის შედეგების შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია ჯერჯერობით არ გავრცელებულა.

დაპირისპირება მას შემდეგ გამწვავდა, რაც Anthropic-მა უარი თქვა, აშშ-ის სამხედრო უწყებისთვის Claude-ის გამოყენების ყველა შესაძლო სცენარი შეუზღუდავად დაეშვა.

კომპანიის პოზიციით, მისი მოდელები არ უნდა გამოიყენონ:

აშშ-ის ტერიტორიაზე მოსახლეობის მასობრივი თვალთვალისთვის;

ადამიანის უშუალო გადაწყვეტილების გარეშე მოქმედი სრულად ავტონომიური იარაღისთვის.

Anthropic-ს სამხედრო და სადაზვერვო სფეროში AI-ის გამოყენება მთლიანად არ აუკრძალავს. კომპანია თანამშრომლობს სახელმწიფო სტრუქტურებთან კიბერუსაფრთხოების, მონაცემთა ანალიზისა და სხვა მიმართულებებით, თუმცა რამდენიმე ყველაზე სარისკო გამოყენებაზე შეზღუდვების შენარჩუნებას ითხოვს.

პენტაგონმა ეს პირობები მიუღებლად მიიჩნია და Anthropic „მომარაგების ჯაჭვის რისკად“ გამოაცხადა. მსგავსი სტატუსი, როგორც წესი, უცხო მოწინააღმდეგეებთან დაკავშირებულ კომპანიებს ენიჭებათ; Anthropic პირველი ამერიკული კომპანია გახდა, რომლის წინააღმდეგაც ეს მექანიზმი გამოიყენეს.

გადაწყვეტილება თავდაცვის უწყებასა და მის კონტრაქტორებს სამხედრო პროექტებზე Anthropic-ის მოდელების გამოყენებას უზღუდავს. კომპანიამ გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივრა, თუმცა რამდენიმე დღის წინ სააპელაციო სასამართლომ პენტაგონის პოზიცია ძალაში დატოვა.

ტრამპი AI-ის განვითარების ტემპის შემცირების მოწოდებებს სკეპტიკურად უყურებს. მისი მთავარი არგუმენტი ჩინეთთან ტექნოლოგიური კონკურენციაა.

პრეზიდენტის შეფასებით, შეერთებული შტატები AI-ის სფეროში ჩინეთს დაახლოებით წელიწად-ნახევრით უსწრებს და ამ უპირატესობის დათმობა დაუშვებელია. მისი აზრით, დამატებითმა რეგულაციებმა ან განვითარების ხელოვნურად შენელებამ შეიძლება პეკინს ჩამორჩენის დაძლევის შესაძლებლობა მისცეს.

ტრამპის ადმინისტრაცია ძლიერ ხელოვნურ ინტელექტს ეკონომიკური ზრდის, სამხედრო უპირატესობისა და გლობალური ძალაუფლების ერთ-ერთ მთავარ ინსტრუმენტად განიხილავს.

ამოდეი: უსაფრთხოება ტექნოლოგიას ვეღარ ეწევა

დარიო ამოდეი საპირისპირო საფრთხეზე საუბრობს. მისი აზრით, თუ AI-ის განვითარების ტემპი არ შენელდა, უახლოეს ექვსიდან თორმეტ თვემდე პერიოდში შესაძლოა გაჩნდეს ერთმანეთთან კოორდინირებული აგენტების სისტემები, რომლებსაც ინტერნეტინფრასტრუქტურაზე ფართო ზემოქმედება შეეძლებათ.

ამოდეი სრულ აკრძალვას არ ითხოვს. მისი გეგმა რამდენიმე ზომას მოიცავს:

მოწინავე მოდელების დამოუკიდებელი ექსპერტების მიერ შემოწმებას;

AI-კომპანიებს შორის უსაფრთხოების ინფორმაციის გაცვლას;

მნიშვნელოვანი ინციდენტების საჯაროდ აღწერას;

სახელმწიფოებს შორის საერთო უსაფრთხოების წესებზე შეთანხმებას;

ყველაზე ძლიერი შესაძლებლობების გამოშვებამდე მათი რისკების შეფასებას.

მისი პოზიცია ბოლო პერიოდში OpenAI-ის, Google DeepMind-ისა და სხვა ტექნოლოგიური კომპანიების წარმომადგენლებმაც ნაწილობრივ გაიზიარეს.

ამავე დროს, ამერიკული საზოგადოება უფრო მკაცრ კონტროლს ემხრობა. Reuters/Ipsos-ის კვლევის თანახმად, გამოკითხულთა 73% ფიქრობს, რომ AI-კომპანიები კატასტროფული შედეგების თავიდან ასაცილებლად საკმარისს არ აკეთებენ, ხოლო 55% ტექნოლოგიის განვითარების შენელებას უჭერს მხარს.

ტრამპისა და ამოდეის შეხვედრა შეიძლება ნიშნავდეს, რომ მხარეები ღია დაპირისპირებიდან მოლაპარაკებაზე გადასვლას ცდილობენ.

თეთრი სახლისთვის Anthropic-ის სრულად ჩამოშორება მარტივი არ იქნება. Claude ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი AI-სისტემაა და კომპანიას მნიშვნელოვანი გამოცდილება აქვს კიბერუსაფრთხოებისა და მოწინავე მოდელების რისკების შეფასებაში.

თავის მხრივ, Anthropic-საც სჭირდება ვაშინგტონთან ურთიერთობის გაუმჯობესება. კომპანია შესაძლო საფონდო ბირჟაზე გასასვლელად ემზადება, ხოლო პენტაგონის მიერ მინიჭებული „მომარაგების ჯაჭვის რისკის“ სტატუსი მის სახელმწიფო კონტრაქტებს, რეპუტაციასა და ინვესტორთა ნდობას საფრთხეს უქმნის. Reuters ჯერ კიდევ ივნისში წერდა, რომ დაპირისპირების მიუხედავად, Anthropic-სა და თეთრ სახლს შორის ურთიერთობის დათბობის ნიშნები გამოჩნდა.

შესაძლოა მხარეები კომპრომისს ეძებდნენ: Anthropic შეინარჩუნებს შეზღუდვებს მასობრივ თვალთვალსა და ადამიანის კონტროლის გარეშე მოქმედ იარაღზე, სანაცვლოდ კი სახელმწიფოსთან უსაფრთხოების, დაზვერვისა და კიბერთავდაცვის სხვა პროექტებში თანამშრომლობას გააფართოებს.

ეს დავა მხოლოდ ტრამპსა და ამოდეის შორის პირადი კონფლიქტი არ არის. ის უფრო ფართო საკითხს აჩენს: აქვს თუ არა კერძო ტექნოლოგიურ კომპანიას უფლება, თავად განსაზღვროს, როგორ შეიძლება სახელმწიფომ მისი ხელოვნური ინტელექტი გამოიყენოს?

ერთი მხრივ, დემოკრატიულად არჩეული ხელისუფლება ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკას თავად განსაზღვრავს. მეორე მხრივ, მოდელის შემქმნელებმა ყველაზე უკეთ იციან საკუთარი ტექნოლოგიის შესაძლებლობები და ისიც, რა შეიძლება მოხდეს კონტროლის დაკარგვის შემთხვევაში.

ტრამპისა და ამოდეის შეხვედრაზე სწორედ ეს ორი ლოგიკა ხვდება ერთმანეთს: სწრაფი განვითარება ჩინეთთან კონკურენციისთვის — და შენელება მანამდე, სანამ უსაფრთხოების მექანიზმები ტექნოლოგიის ძალას დაეწევა.

ამ შეხვედრის მნიშვნელობა ამიტომ ბევრად სცდება ერთი კომპანიის მომავალს. მისი შედეგი შეიძლება მიანიშნებდეს, ვინ დაადგენს ამერიკული AI-ის გამოყენების წესებს — მოდელების შემქმნელები, სამხედრო უწყებები თუ პრეზიდენტის ადმინისტრაცია.