ალიშერ უსმანოვი და მიხაილ ფრიდმანი სანქციების სიიდან ამოიღეს. ირლანდიის ევროკავშირის თავმჯდომარეობამ მიღებულ გადაწყვეტილებას „რთული კომპრომისი“ უწოდა.

ევროკავშირი შეთანხმდა, რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების სიიდან ორი მილიარდერი, ალიშერ უსმანოვი და მიხაილ ფრიდმანი ამოიღოს. ამავდროულად, თითქმის 3 000 პირისა და ორგანიზაციის მიმართ მოქმედი შეზღუდვები კიდევ სამი წლით გაგრძელდა.

ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს გადაწყვეტილების მისაღებად სამშაბათის ბოლომდე ჰქონდათ დრო. წინააღმდეგ შემთხვევაში, რუსეთის წინააღმდეგ მოქმედ სანქციათა სიის ვადა ამოიწურებოდა.

27 წევრმა სახელმწიფომ საბოლოოდ კომპრომისს მიაღწია, მიუხედავად იმისა, რომ უსმანოვისა და ფრიდმანის სანქციებიდან გათავისუფლებას ევროკავშირის მხოლოდ რამდენიმე ქვეყანა ემხრობოდა. მსგავსი გადაწყვეტილებების მისაღებად ევროკავშირში წევრი ქვეყნების ერთსულოვანი მხარდაჭერაა საჭირო.

ამ თვეში საფრანგეთმა სხვა წევრი ქვეყნების უკმაყოფილება გამოიწვია, როდესაც რუსული და უზბეკური მოქალაქეობის მქონე ალიშერ უსმანოვის სანქციების სიიდან ამოღება „ეროვნული უსაფრთხოების“ ინტერესებით მოითხოვა.

მედიის ცნობით, საფრანგეთის პოზიცია შესაძლოა დაკავშირებული იყოს პატიმრების გაცვლის შეთანხმებასთან, რომელშიც საფრანგეთის მოქალაქეები და აზერბაიჯანი ფიგურირებენ.

მოგვიანებით ლუქსემბურგმაც მოითხოვა ანალოგიური გადაწყვეტილება რუსეთ-ისრაელის მოქალაქე ბიზნესმენ მიხაილ ფრიდმანთან დაკავშირებით.

ფრიდმანი ლუქსემბურგს მისი აქტივების გაყინვის გამო 16 მილიარდი დოლარის ოდენობის კომპენსაციას სთხოვს და სასამართლოში დავა აქვს დაწყებული.

ამ გამონაკლისებმა ევროკავშირის არაერთი წევრი ქვეყნის უკმაყოფილება გამოიწვია. მათი შეფასებით, გადაწყვეტილებამ შესაძლოა არასასურველი პრეცედენტი შექმნას და ცალკეულ სახელმწიფოებს ეროვნული ინტერესების დასაცავად საერთო სანქციების შესუსტების შესაძლებლობა მისცეს.

უსმანოვისა და ფრიდმანის სანქციების სიიდან ამოღებას უკრაინა მკაცრად გამოეხმაურა.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ სოციალურ ქსელში დაწერა:

„სანქციების სიაში არცერთი სახელი შემთხვევით არ არის. თითოეული მათგანი წარმოადგენს მიზეზს, რის გამოც ეს ომი დაიწყო და დღემდე გრძელდება.“

უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ გადაწყვეტილებას „სამარცხვინო და გაუმართლებელი“ უწოდა.

„მოსკოვი ზეიმობს, რადგან მიიღო ის, რაც სურდა: დაუსჯელობის განცდა, ევროკავშირის დამცირება და ევროპელებს შორის განხეთქილება“, - დაწერა მან X-ზე.

იმისთვის, რომ უსმანოვისა და ფრიდმანის სიიდან ამოღებაზე შეთანხმება შესაძლებელი გამხდარიყო, წევრ ქვეყნებს შესთავაზეს, დანარჩენი სანქციების მოქმედების ვადა ჩვეულებრივი ექვსი თვის ნაცვლად 36 თვით გაგრძელებულიყო.

ირლანდიის ევროკავშირის თავმჯდომარეობის წარმომადგენელმა შეთანხმებას „რთული კომპრომისი“ უწოდა.

მისი განცხადებით, აქამდე სანქციების სიები ყოველ ექვს თვეში ერთხელ განიხილებოდა და ახლდებოდა, ხოლო მათი 36 თვით გაგრძელება ევროკავშირის სანქციების სისტემას უფრო სტაბილურსა და პროგნოზირებადს გახდის.

ევროკავშირის საბჭოს ოფიციალური გადაწყვეტილებით, შეზღუდვები 2029 წლის 22 სექტემბრამდე გაგრძელდება.

შეთანხმება კვირის დასაწყისში იყო მოსალოდნელი, თუმცა ბოლო მომენტში წინააღმდეგობა ლატვიამ გამოხატა, სადაც 3 ოქტომბერს საპარლამენტო არჩევნებია დაგეგმილი.

ლატვიის პრემიერ-მინისტრმა ანდრის კულბერგსმა განაცხადა, რომ შეთავაზებულ კომპრომისს ვერ მიიღებდა და საგარეო საქმეთა მინისტრს პარიზთან და ბრიუსელთან მოლაპარაკებების დაწყება დაავალა.

დიპლომატების ინფორმაციით, საბოლოოდ ლატვია უსმანოვისა და ფრიდმანის სანქციების სიიდან ამოღების საკითხზე ხმის მიცემისგან თავს შეიკავებდა.

ევროკავშირის სანქციების სიაში კვლავ რჩებიან რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი, საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი, სახელმწიფო დუმის დეპუტატები, რუსეთის მსხვილი ბანკები, ენერგეტიკული კომპანიები და სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსთან დაკავშირებული ორგანიზაციები.

ევროკავშირის მაღალჩინოსნების განცხადებით, მომავალ თვეში საგარეო საქმეთა მინისტრებს დაახლოებით 1 600 ახალი პირისა და ორგანიზაციისთვის სანქციების დაწესებას შესთავაზებენ. საუბარია ძირითადად რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსთან დაკავშირებულ სუბიექტებზე.

თუმცა ბოლო უთანხმოებამ, ისევე როგორც ივლისში ევროკავშირის სანქციების 21-ე პაკეტზე რთულმა მოლაპარაკებებმა, აჩვენა, რომ რუსეთის წინააღმდეგ ახალი შეზღუდვების შეთანხმება მომავალშიც შესაძლოა რთული პროცესი იყოს.