თითქმის 60 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც „კურსდამთავრებული“ გამოვიდა, და ახლა დასტინ ჰოფმანი აღიარებს, რომ 1967 წლის ფილმის გადაღება, რომელმაც მისი კარიერა დაიწყო, „საშინელი გამოცდილება“ იყო და ის „მაშინვე არაკომფორტულად, უღირსად“ გრძნობდა თავს, როგორც ებრაელი მსახიობი, რომელიც „იდეალურ ვასპს“ — ბენ ბრედოკს — თამაშობდა.
„ნიუ-იორკერისთვის“ დაწერილ ესეში, რომელიც მისი მომავალი მემუარებიდან „შემომხედე“ არის ამოღებული და რომელიც ნიუ-იორკერის ჟურნალისტ არიელ ლევისთან ერთად დაიწერა, 89 წლის მსახიობი წერს: „‘კურსდამთავრებულმა’ თავიდანვე გაამძაფრა ჩემი ყველა დაუცველობა.
„აი, მე ვთამაშობ მთავარ როლს მაიკ ნიკოლსის ფილმში, რომელიც იმ დროს ყველაზე პოპულარული რეჟისორი იყო, მაგრამ მე მგონია, რომ იქ ყოფნის უფლება არ მაქვს. არც კი მინდოდა როლზე მოსინჯვა.“
ჰოფმანი წარმატებული თეატრალური მსახიობი იყო, როცა ნიკოლსმა მასზე დაინტერესება გამოხატა. რეჟისორმა ორი წელი გაატარა მთავარი როლების შერჩევაში, რობერტ რედფორდის მსგავს მსახიობებსაც ნახა, სანამ ჰოფმანს ბენის როლზე და კეტრინ როსს ელეინ რობინსონის როლზე აიყვანდა.
ჰოფმანი იხსენებს, როგორ იჯდა საათობით თმისა და მაკიაჟის ოთახში, სადაც ნიკოლსი მაკიაჟის ხელოვანებს მის გარეგნობაზე ცვლილებების გაკეთებას სთხოვდა — მათ შორის, მისთვის მონობროუს მოცილებას და ცხვირის ფორმაზე კომენტარებს.
„მახსოვს, ვფიქრობდი: ცდილობენ, ებრაელი სახიდან მომაშორონ, მაგრამ ეს არ გამოვა. მხოლოდ სახლში დაბრუნება მინდოდა, ეთნიკურ ნიუ-იორკში, სადაც ჩემი ადგილი იყო. ვიცოდი, რომ მთავარი გმირი არ ვიყავი. ვიცოდი ჩემი ადგილი,“ — წერს ჰოფმანი.
ჰოფმანი ამბობს, რომ ნიკოლსი „სრულიად სხვა ადამიანი“ იყო გადაღებების დაწყების შემდეგ, რამდენიმე კვირის რეპეტიციების შემდეგ: მას რთული იყო წაკითხვა, განწყობა ხშირად ეცვლებოდა და „ხშირად უხეში“ იყო.
„მაიკი ყველას მიმართ გაღიზიანებული იყო, მაგრამ ჩემთან რაღაც სადიზმი შემოეპარა,“ — წერს ჰოფმანი, რომელიც ამხელს, რომ როსმა მას 27-ჯერ გაარტყა სცენისთვის, რომელიც საბოლოო მონტაჟში არც კი მოხვდა. „27 დუბლი გაგვაკეთებინა,“ — წერს ჰოფმანი.
„სცენაში ბენი ელეინის ოთახში შედის, წვიმაში სველი, რომ უთხრას, რომ უფროს ქალთან ჰქონდა რომანი; რამდენიმე წამში ელეინი ხვდება, რომ ქალი მისი დედაა. მაიკი მხოლოდ კეტრინს ეუბნებოდა, რომ დამარტყა, უფრო ძლიერად დამარტყა.
„კეტრინი ღელავდა, რომ შეიძლება მეწყენინა, მე კი ვუთხარი: ‘კარგად ვარ, უბრალოდ ყურზე არ დამარტყა.’ სამწუხაროდ, რამდენჯერმე ააცილა. იმ დღის ბოლოს თავბრუსხვევა მქონდა, და მაიკმა ეს სცენა ფილმში საერთოდ არ გამოიყენა.“
მეორე დღეს ჰოფმანმა ყურის ბარაბანი გაახვრიტა წყალქვეშა სცენის გადაღებისას, სადაც სკუბა-კოსტიუმში აუზში იყო.
„რამდენიმე დუბლის შემდეგ რომ ამოვედი წყალში, ყურიდან სისხლი მომდიოდა. წინა დღის ყველა სილა და აუზის ფსკერზე წყლის წნევა ერთად, ბარაბანი გამეხვრიტა,“ — წერს ჰოფმანი.
ჰოფმანი ასევე ამბობს, რომ მისი პარტნიორი ენ ბენკროფტი, რომელიც მის უფროს საყვარელს, მისის რობინსონს თამაშობდა, ერთ სცენაში სიცხისგან გონება დაკარგა და „ჟანგბადით უნდა გაეცოცხლებინათ“. თავად ჰოფმანს რამდენჯერმე მოუწია სცენის გამეორება, სადაც მანქანიდან ეკლესიაში გარბოდა, რომ ელეინისთვის სიყვარული გამოეხატა, სანამ არ იგრძნო, რომ გონებას დაკარგავდა.
„სცენა ისევ და ისევ გავიმეორეთ, სანამ სრულად არ დავიღალე და გავწყდი დეჰიდრატაციისგან. მახსოვს, ეკლესიის წინ ბალახზე დავწექი, რადგან მეგონა, გონებას დავკარგავდი,“ — წერს ჰოფმანი.
„კურსდამთავრებულის“ გადაღება, რომელიც შვიდ ოსკარზე იყო ნომინირებული და 40-ე აკადემიის დაჯილდოებაზე საუკეთესო რეჟისორის ჯილდო მიიღო, „საშინელი გამოცდილება“ აღმოჩნდა ფილმისთვის, რომელმაც „ჩემი ცხოვრება შეცვალა“, ამბობს ჰოფმანი.
„მთელი ამ დროის განმავლობაში მეგონა, რომ მაიკი ჩემზე გაბრაზებული იყო, ან იმიტომ, რომ რაღაცას არასწორად ვაკეთებდი, ან იმიტომ, რომ მიხვდა იმას, რაც სხვებმა უკვე იცოდნენ — რომ მთავარ როლზე არასწორად შემარჩია.“
ჰოფმანი ასკვნის, რომ ექვსი ათწლეულის შემდეგ, ფილმი რეჟისორ ნიკოლსისთვის „თვითპორტრეტი“ იყო, რომელიც 1939 წელს, ახალგაზრდა ებრაელი ბიჭი, გერმანიიდან აშშ-ში ჩამოვიდა.
„ის ალტერ ეგოს ეძებდა — ამიტომ ბენის როლზე შერჩევა წლები გაგრძელდა, და ალბათ ამიტომაც იყო ჩემთან ასეთი მკაცრი. მე მის ნაცვლად ვიყავი, რომ მაიკის საკუთარი თავისადმი სიძულვილი შემეწოვა.“
დასტინ ჰოფმანის მემუარები „შემომხედე“ 10 ნოემბერს გამოიცემა.
