ბუკერის პრემიის ჟიურიში ყოფნა ჯგუფში დაკვრას ჰგავს. ჯგუფში ხშირად სრულიად განსხვავებული ადამიანები იყრიან თავს, რომელთაც მხოლოდ ის აერთიანებთ, რომ ერთ კოლექტივში არიან. კარგი ჯგუფი კი ითვალისწინებს თავისი წევრების ინტერესებსა და ძლიერ მხარეებს – სწორედ ასე ყალიბდება უნიკალური ჟღერადობა. წლევანდელი ბუკერის პრემიის ჟიურის წევრობა – რომელსაც მერი ბირდი თავმჯდომარეობდა და რომლის შემადგენლობაშიც იყვნენ მწერლები პატრისია ლოკვუდი, რეიმონდ ანტრობუსი და რებეკა ლიუ – სწორედ ასეთივე გამოცდილება იყო. ჩვენ ყველანი ძალიან განსხვავებულები ვიყავით, მაგრამ ერთი მიზანი გვაერთიანებდა: შეგვერჩია ღირსეული გამარჯვებული.
როგორც ჯგუფები, ასევე ბუკერის პრემიის ჟიურის პანელები, სულ მცირე, ფორმალურად მაინც დემოკრატიულები არიან (თუმცა Pulp-ში მე ვმღერი და, შესაბამისად, ყველაზე ხმამაღალი ვარ). მაგრამ ეს არ უნდა იყოს უფერული დემოკრატია. მერის ჩვენგან არ მოუთხოვია, რომ ერთ ხაზზე გვევლო, და ჩვენმა პანელმა თავიდან აიცილა ის, რაც ზოგჯერ ჟიურიში ხდება – როცა საბოლოოდ ყველაზე ნაკლებად შემაწუხებელ ვარიანტზე თანხმდებიან.
გასულ შაბათს, ფინალურ შეხვედრაზე რომ შევედი, სამი წიგნი მქონდა გულში, რომელთაგან ნებისმიერი გამარჯვებას იმსახურებდა, მაგრამ წარმოდგენა არ მქონდა, რომელზე შევჯერდებოდით. საკმაოდ დიდხანს ვარწევდით აზრებს, მაგრამ ბოლოს მაინც შევძელით გამარჯვებულის შერჩევა. ამ პროცესში არც ერთი სკონი არ გვიგდია ერთმანეთისკენ.
ვთანხმდებოდით, რომ ემ ჯონ ჰარისონის „ყველაფრის დასასრული“ არცთუ მარტივი საკითხავი იყო. მაგრამ ეს იმიტომ კი არ იყო, რომ ცუდად იყო დაწერილი – პირიქით, ძალიან კარგადაა დაწერილი. ავტორი გვეუბნება, რომ ის, რაც სამყაროში არასწორად მოხდა, ისეთია, რასაც ვერავინ ბოლომდე ჩაწვდება. ძალიან ბევრი მკითხველისთვის ჰარისონი ყურადღების მიღმა დარჩა – ეს წიგნი კი მისი ოსტატობის კულმინაციაა.
ბუკერის პრემიის ჟიურის წევრობა ტურნეს დროს მომიწია – 163 ნომინირებული რომანი გრძელი და, როგორც წესი, ძალიან მოსაწყენი ფრენების შესავსებად გამოვიყენე. უზარმაზარი წიგნების ჩანთის ტარება ვერ შევძელი, ამიტომ იპადზე ვკითხულობდი. როგორც კითხვის გამოცდილება, ამას არ გირჩევდით, მაგრამ ამ შემთხვევაში ობიექტურობაში დამეხმარა – ცუდი ყდის გამო წიგნი არ შემზიზღებია. ავტორის სახელსაც არ ვიცნობდი კითხვისას, ამიტომ ნებისმიერი შეგნებული თუ შეუგნებელი მიკერძოება, რაც შეიძლებოდა მქონოდა, ქრება. ზოგჯერ ჟიურის შეხვედრაზე ტურნეს დროსაც მიწევდა ჩართვა – სიდნეიში, მაგალითად, დროის სხვაობის გამო ერთ-ერთი სესია ღამის 1-დან 3 საათამდე გაგრძელდა (საბედნიეროდ, იმ ღამეს კონცერტი არ გვქონია).
„ყველაფრის დასასრული“ საბოლოოდ სამჯერ წავიკითხე. ხელახლა კითხვისას ზოგიერთ წიგნში უფრო ღრმა შრეები აღმოვაჩინე – დეტალები, რომლებიც პირველად გამომრჩა, სხვები კი პირიქით, ზედაპირული აღმოჩნდა – იგრძენი, რომ პირველივე წაკითხვაზე ყველაფერი მიიღე.
პროცესის დაწყებამდე მეშინოდა, რომ კითხვის სურვილს დამიკარგავდა. ასევე, სწორად თუ არასწორად, თავი ყველაზე ნაკლებად კვალიფიციურ მსაჯად მივიჩნიე – უცნაურად ვგრძნობდი თავს გამოცდილი მწერლებისა და ინდუსტრიის პროფესიონალების გვერდით. ამიტომაც, გარკვეულწილად, მიკვირს, რომ ეს პროცესი ასე ძალიან მომეწონა. ნამდვილად აღარასდროს წავიკითხავ 163 წიგნს ერთ წელიწადში, მაგრამ უდავოდ უფრო სწრაფი მკითხველი გავხდი – ახლა წიგნს სამ-ოთხ დღეში ვამთავრებ (თუმცა არ ვიცი, ეს დიდხანს გაგრძელდება თუ ისევ ჩემს ჩვეულ, კუსებურ ტემპს დავუბრუნდები). და აღმოვაჩინე თანამედროვე ავტორები, რომლებიც შემიყვარდა და მომავალშიც გავყვები.
მანამდე წიგნის კლუბში არასდროს ვყოფილვარ; ჩემთვის კითხვა ყოველთვის მარტოობის საქმე იყო. მაგრამ ისე, როგორც ზოგჯერ წიგნის კითხვა გეხმარება, თავი დააღწიო საკუთარ ცნობიერებას, ასევე საინტერესო იყო მოსმენა, რას ფიქრობდნენ სხვა მსაჯები – სრულიად განსხვავებული ცხოვრების წესით – ამა თუ იმ წიგნზე. ვისაც ბუკერის პრემიის ჟიურიში ყოფნას შესთავაზებენ, ნამდვილად დაუვიწყარი გამოცდილება ელის.
