ნორვეგიის სამხრეთ ქალაქ ბრიუნეს ადგილობრივ ბიბლიოთეკაში, სუპერვარსკვლავი თავდამსხმელის ერლინგ ბრაუტ ჰაალანდის მამამ აღიარა: „ხანდახან მე და ჩემი შვილი ცოტა იმპულსურები ვართ,“ — თქვა ალფ ინგე ჰაალანდმა, რომელსაც ალფი ეძახიან, შეკრებილ საზოგადოებას ორშაბათ დილით.
საუბარი ეხებოდა სპონტანურ ქმედებას — 1594 წლის წიგნის, „სნორე სტურლასონის კონგესაგაერის“ (სნორე სტურლასონის სამეფო საგები) ერთადერთი კერძო საკუთრებაში არსებული ეგზემპლარის შეძენას. აუქციონზე 1.3 მილიონი ნორვეგიული კრონით (£103,000) შეძენილი წიგნი ნორვეგიის ისტორიაში ყველაზე ძვირადღირებული წიგნის გაყიდვა გახდა.
ჰაალანდებმა გასული წლის დეკემბერში თავიანთი ადგილობრივი ბიბლიოთეკარი გააოცეს და გაახარეს იმ ინფორმაციით, რომ უნიკალური წიგნის მათთვის გადაცემა სურდათ, რათა ბრიუნეში მუდმივად გამოფენილი ყოფილიყო.
წიგნი ორშაბათს ბრიუნეს თაიმის ბიბლიოთეკაში აღფრთოვანებული სკოლის მოსწავლეების წინაშე წარადგინეს. ბევრი მათგანი ახლა წიგნების კითხვითაა გართული იმ იმედით, რომ კონკურსში გაიმარჯვებენ და ერლინგ ჰაალანდსა და მის თანაგუნდელებს ოსლოს ეროვნულ სტადიონზე მატჩზე ნახავენ.
„ეს ძალიან მაგარი წიგნია, ბევრი ისტორიით,“ — უთხრა მანჩესტერ სიტისა და ნორვეგიის ნაკრების თავდამსხმელის მამამ ბავშვებს. მან ასევე ნორვეგიის საფეხბურთო ნაკრების ვიკინგური სიმღერა წამოიწყო, დრამით.
მისი შვილი, რომელიც პირადად ვერ დაესწრო ღონისძიებას, ვიდეო ინტერვიუში გამოჩნდა, სადაც ბავშვობიდან ვიკინგებისადმი ინტერესზე საუბრობდა. მიუხედავად იმისა, რომ დიდად არ უყვარს კითხვა, აღნიშნა, რომ თავის ერთწლიან შვილს ხშირად უკითხავს.
სნორეს სამეფო საგები აღწერს ძველი ნორვეგიული ვიკინგებისა და შუა საუკუნეების მეფეების ისტორიას, რომელსაც ბევრი ნორვეგიელი ეროვნული იდენტობის მთავარ დოკუმენტად მიიჩნევს. მეფეების, დედოფლების, გლეხებისა და მეომრების ამბები თავდაპირველად ზეპირად გადმოცემული იყო, შემდეგ კი XIII საუკუნის შუა პერიოდში ისლანდიელმა სნორე სტურლასონმა ჩაწერა.
წიგნი საგების პირველი ბეჭდური გამოცემაა დანიურ-ნორვეგიულ ენაზე — იმ პერიოდში, როცა ნორვეგია დანიის მმართველობის ქვეშ იყო (1536-1814) — და ძველი ნორვეგიულიდან თარგმნილია. მაშინ ნორვეგიაში ბეჭდვის პრესები არ არსებობდა, ამიტომ გამოცემა კოპენჰაგენში დაიბეჭდა და მატის სტიორსენის თარგმანს ეფუძნება.
ნორვეგიის ეროვნული ბიბლიოთეკის ხელმძღვანელმა, ოსე ვეტასმა, აღნიშნა, რომ მსგავსი წიგნის სხვა ეგზემპლარი არ არსებობს. „ეს ძალიან განსაკუთრებული წიგნია ყველა ნორვეგიელისთვის.“
მიუხედავად იმისა, რომ ნორვეგიის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში სამი სხვა ეგზემპლარი აქვთ, არც ერთი სრულყოფილი არ არის. „ეს სრულყოფილი და ძალიან ლამაზი ეგზემპლარია 1594 წლის წიგნის,“ — თქვა ვეტასმა. „არსებობს კიდევ რამდენიმე ეგზემპლარი, მაგრამ არც ერთი ასეთი კარგ მდგომარეობაში არ არის. ასე რომ, ეს ნამდვილი მარგალიტია. ძალიან განსაკუთრებული მარგალიტი.“
წიგნი ბრიუნეს ბიბლიოთეკაში გამოფენილი იქნება სპეციალურ ვიტრინაში, ხოლო მისი სრულად დიგიტალიზებული ვერსია განმარტებებითაც ხელმისაწვდომია.
ვეტასმა აღნიშნა, რომ ეს საჩუქარი მისთვის უპრეცედენტოა და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ დროს, როცა კითხვა, წერა და დემოკრატია კრიზისშია. „ვფიქრობ, ყველაზე მნიშვნელოვანი და გრძელვადიანი სწორედ ესაა: წაკითხვის წახალისება, საკუთარი ისტორიის ცოდნა, სანდო წყაროების პოპულარიზაცია.“
ჰაალანდის მანიამ ბრიუნეში ზაფხულში პიკს მიაღწია, როცა 26 წლის ნორვეგიელმა, რომელიც ლიდსში დაიბადა (სადაც მამამისი „ლიდს იუნაიტედში“ თამაშობდა), თავისი გუნდი მსოფლიო ჩემპიონატის მეოთხედფინალამდე მიიყვანა. მათი რეკორდული წარმატება ნორვეგიიდან და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან უამრავ სტუმარს იზიდავდა ქალაქში, სადაც ჰაალანდი გაიზარდა და ვარჯიშობდა. სამეფო საგების წიგნის საჩუქარი ბრიუნესთვის კიდევ ერთი ჰაალანდის ტურისტული ღირსშესანიშნაობა გახდა და მისი კავშირი მშობლიურ ქალაქთან კიდევ უფრო გააღრმავა.
ანდრეას ვოლსუნდი, ქალაქის მერი და ჰაალანდის ყოფილი მასწავლებელი, ამბობს, რომ ჰაალანდი ყოველთვის ვარსკვლავი იყო ბრიუნეში, მაგრამ წიგნისა და კითხვის კონკურსის ინიციატივა „ახალი დონეა“. „ახლა ვხედავთ, როგორი კარგი ადამიანია ერლინგი, რომ ეს თავის ქალაქისთვის გააკეთა. არ არის ვალდებული, უბრალოდ უნდა.“
ანე ტიორჰომ ფრიკი, თაიმის ბიბლიოთეკის დირექტორი, ამბობს, რომ წიგნის ბრიუნეში ყოფნა მისთვის დიდი სიხარულია. „მართლა სიურრეალისტურია, რომ 20,000-იანი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენელი ასეთი გავლენის მქონე გახდა მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ასევე, რომ არ ავიწყდება, საიდან მოდის,“ — აღნიშნა მან. „ზაფხულში უამრავი ადამიანი მოდიოდა და ეკითხებოდა: ‘სად არის წიგნი?’ ახლა კი, ბოლოს და ბოლოს, აქ არის.“
ჰაალანდების კითხვის კონკურსმა, რომელიც ნოემბრიდან იანვრამდე წაკითხულ დროს ითვლის, ადგილობრივ სკოლის მოსწავლეებს დიდი ენთუზიაზმი მოუტანა. მისი თქმით, სამშაბათობით, როცა სკოლა 13:00-ზე იხურება, ბავშვები 15 წუთში ბიბლიოთეკაში მოდიან და 18:00-მდე, დახურვამდე, კითხულობენ. ბევრი მათგანი „თითქმის სრული სიჩუმით კითხულობს, მხოლოდ ტუალეტში გასასვლელად ან ახალი წიგნის ასაღებად დგებიან.“
