თითქმის რვა ათწლეულის განმავლობაში, ხელოვანთა მოდელი ლუიზ კანსო, რომელიც წელს საფრანგეთის ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული პრემიის მფლობელი რომანის მთავარი გმირია, პარიზის ერთ-ერთ დავიწყებულ მკვლელობის მსხვერპლად ითვლებოდა.
მას შემდეგ, რაც მისი ცხედარი სენასთან ახლოს, 1949 წლის სექტემბერში იპოვეს, ქალაქის პოლიციამ ახალგაზრდა ქალი, რომელიც „100 პორტრეტის გოგონად“ იქცა უკვდავყოფილი, მსუბუქი ყოფაქცევის, ლიბერტინი და – რაც მთავარია – დაოჯახებული დედა უწოდა. გამოძიება მხოლოდ ოთხ თვეში დახურეს და მკვლელის პოვნის მცდელობაც თითქმის არ ჰქონიათ.
თუმცა, სანამ ფილიპ ჟენადა თავის, პრი გონკურის გამარჯვებულ რომანს „L’Inconnue du Quai de Javel“ („უცნობი ქალი ჟაველის ნაპირზე“) იკვლევდა, კანსოს მშობლიური ბრეტონული სოფლის კიდევ ერთმა მწერალმა უკვე ათწლეულები დაუთმო მისი ისტორიის შესწავლას.
ლიუკ კორლუერმა შესაძლოა თავი დაჩაგრულად ეგრძნო, მაგრამ იშვიათი ლიტერატურული სოლიდარობის ნიშნად, ორივე მწერალმა გადაწყვიტა, რომ წიგნებს ცალ-ცალკე გამოსცემდნენ. როგორც თავად უწოდებს, „შეთანხმების“ ფარგლებში, კორლუერმა ჟენადას თავისი ჩანაწერები გადასცა.
„შევთანხმდით, რომ თითოეულს ჩვენი განსხვავებული წიგნი გვექნებოდა. ბოლოს და ბოლოს, ვარსკვლავი ის იყო და არა მე,“ – უთხრა კორლუერმა Guardian-ს. „როცა მას თემა გადავეცი, ვიცოდი, რომ მართლაც შესანიშნავ წიგნს დაწერდა. ის დიდებული რომანისტია.“
კანსო, რომელსაც ლიზს ეძახდნენ, ტრეგიეში, კოტ-დ’არმორზე, საფრანგეთის ჩრდილო-დასავლეთში დაიბადა, მეწაღის ოჯახში. 1937 წელს, 16 წლის ასაკში, ოჯახი დატოვა და პარიზში გადავიდა, სადაც მისი სილამაზით მონპარნასის სახელგანთქმული მხატვრები მოიხიბლნენ და ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ, რომ მათთვის პოზირება დაეწყო.
ომის დაწყებისას და მხატვრების უმეტესობის სამხრეთში გაქცევის შემდეგ, კანსო პარიზში დარჩა და მუშაობდა როგორც კინომასოვკაში, ასევე ოფიციანტად და მოცეკვავედ Folies Bergère-ში. მას ჰყავდა ხუთი წლის ქალიშვილი, ნატალი, რომელიც ძიძასთან დატოვა გარეუბანში, სანამ ბინის ქირისთვის საჭირო თანხას შეაგროვებდა, მაგრამ მხატვრების წასვლისა და სტაბილური შემოსავლის გარეშე, მისი მდგომარეობა სულ უფრო უიმედო ხდებოდა.
1949 წლის 7 სექტემბერს, მისი ცხედარი ჟაველის ნაპირზე (ახლანდელი ანდრე-სიტროენის ნაპირი), პარიზის მე-15 ოლქში, ეიფელის კოშკის სამხრეთ-დასავლეთით იპოვეს. დეტექტივებმა თავდაპირველად ოთხი შესაძლო მკვლელი გამოავლინეს, მაგრამ საქმე მალევე გადადეს გადაუჭრელად.
ჟენადამ, რომელიც 17 რომანის ავტორია, ეს ისტორია საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ძველ გაზეთებში ქექვისას აღმოაჩინა.
ამ დროისთვის, კორლუერს უკვე შეგროვებული ჰქონდა რუკები, ფოტოები, ნახატები, დოკუმენტები, წერილები და გაზეთების ამონაჭრები კანსოზე. მისი წიგნი „La Tragédie du plus beau modèle de Paris“ („პარიზის ყველაზე ლამაზი მოდელის ტრაგედია“) საბოლოოდ 19 აგვისტოს გამოიცა – იმავე დღეს, როცა ჟენადას რომანი – და ეფუძნება საქმესა და მსხვერპლზე არსებულ დოკუმენტურ მასალას.
კორლუერი ამბობს, რომ კანსოსადმი ინტერესი 1981 წელს გაუჩნდა, როცა ტრეგიეს ომის მემორიალთან ხანდაზმულ ქალს შეხვდა. „მან მითხრა, რომ ერთ-ერთი სახელი ადგილობრივი გოგოს, ანიკ კანსოს ეკუთვნოდა, რომელიც ომის დროს გერმანული სატვირთო მანქანის ქვეშ მოყვა. როცა ვთქვი: ‘რა საშინელებაა’, მან დაამატა, რომ კიდევ უარესი იყო ის, რომ მისი უფროსი და პარიზში მოკლეს.
„გადავწყვიტე, უნდა გამეგო ლუიზ კანსოს შესახებ და რა დაემართა, ამიტომ კვლევა დავიწყე, მაგრამ ჩემი წიგნი ჩავარდა. ეს იყო რომანი მკვლელობის გამოძიებაზე, რომელმაც მკვლელი ვერ გამოავლინა. გამომცემლობებმა ერთის შემდეგ მეორე უარი მითხრეს.“
„ვიფიქრე, რომ მხოლოდ ერთი ადამიანი იყო ასეთი წიგნის დაწერის უნარით: ფილიპ ჟენადა, რომელსაც უკვე ლიტერატურულ სალონში შევხვდი. ერთ დღესაც თავად დამიკავშირდა. მითხრა, რომ საქმით დაინტერესდა, მაგრამ ჩემს გარეშე არაფერს გააკეთებდა.
„ამიტომაც მივანდე ჩემი კვლევა. ყველაფერი გადავეცი და მან წარმოუდგენლად საფუძვლიანი გამოძიება ჩაატარა. ყველა ინფორმაცია გააანალიზა და ისეთი დეტალები იპოვა, რაზეც მე არც მიფიქრია.“
კანსოს მკვლელობის 300-გვერდიანი პოლიციის თავდაპირველი ანგარიში ასკვნიდა, რომ ის „ცუდი რეპუტაციის მქონე“ ქალი იყო, ხოლო გაზეთები ვარაუდობდნენ, რომ სექს-მუშაკი, ალკოჰოლიკი ან ნარკომანი იყო.
ჟენადას 530-გვერდიან წიგნში მსხვერპლისადმი უფრო თანაგრძნობითაა აღწერილი და ასახელებს იმ კაცის სახელსაც, რომელიც, მისი აზრით, კანსო გაგუდა მას შემდეგ, რაც ბინის სანახავად მიიწვია. კვლევისას მან წაიკითხა ჟორჟ სიმენონის მიერ 1940-იანი წლების პარიზში ინსპექტორ მეგრეს შესახებ დაწერილი 75 რომანიდან 74.
კორლუერი ამბობს, რომ გასაკვირი არ არის, რატომ არ იწუხებდა პოლიცია თავს მკვლელის პოვნით იმ დროს.
„ლიზი ძალიან თანამედროვე გოგო იყო, მინიმუმ 50 წლით უსწრებდა თავის ეპოქას,“ – ამბობს ის. „კარგად ეცვა, ჭკვიანი იყო და თავისუფალი არჩევანი ჰქონდა საყვარლებში. მაგრამ როცა მოკლეს, ჟურნალისტებმა და პოლიციამ მხოლოდ ის დაინახეს, რომ ახალგაზრდა ქალი იყო, ცოტა ლიბერტინი, ქორწინების გარეშე ჰყავდა შვილი, ისეთი სამსახურები ჰქონდა, რომლებიც მათთვის მიუღებელი იყო და მხატვრებისთვის პოზირებდა. მათთვის, თითქოს, რაც დაემართა, თავად დაიმსახურა.“
კორლუერი ამბობს, რომ მან და ჟენადამ კანსოს რეპუტაციის აღდგენა მოინდომეს 77-წლიანი ცილისწამების შემდეგ. „პოლიციის ანგარიშში თითქმის პირდაპირ წერია, რომ დაიმსახურა ეს. და ცილისწამება მისი მკვლელობის შემდეგაც გაგრძელდა,“ – ამბობს ის.
კორლუერი ასევე ჰყვება, როგორ მიაგნეს ავტორებმა კანსოს ქალიშვილ ნატალის, რომელიც ახლა 80 წლისაა და რომელსაც სხვა დამ, ვალენტინმა გაზარდა.
„არ მინდა ბევრი ვთქვა, რადგან ფილიპის რომანის ფინალს გავაფუჭებ, მაგრამ როცა ვიპოვეთ, პირველი რაც თქვა იყო, რომ დედაზე არაფრის მოსმენა არ სურდა და ლიზი მეძავი იყო,“ – ამბობს კორლუერი.
„ის დეიდამ გაზარდა, რომელიც ლიზზე ძალიან ეჭვიანობდა და წლების განმავლობაში ეუბნებოდა გოგონას, რომ დედამისი ცუდი რეპუტაციის იყო. ნატალი ძალიან გაკვირვებული დარჩა, როცა ფილიპმა და მე ვუთხარით, რომ ეს სიმართლე არ იყო და დედამისი საოცარი ქალი იყო.
„როცა ეს გაიგო, არ უტირია. ისიც ისეთივე ძლიერი აღმოჩნდა, როგორც დედამისი, მაგრამ გაოცებული იყო. ასე რომ, ამ ტრაგიკულ ისტორიას ერთგვარი ბედნიერი დასასრული აქვს.“
