საფრანგეთის ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული პრემიის გამარჯვებულმა აღიარა, რომ რომანის წერისას ხელოვნურ ინტელექტს იყენებდა — სულ რაღაც ერთი დღის შემდეგ მას შემდეგ, რაც ჟიურიმ სხვა წიგნი სწორედ AI-ის გამოყენების ეჭვის გამო გამორიცხა.
ფილიპ ჟენადა, რომელმაც სამშაბათს პრი გონკურის პრემია მოიპოვა რომანისთვის „L’Inconnue du quai de Javel“ („უცნობი ქალი ჟაველის ნაპირზე“), ოთხშაბათს France Inter-ის ეთერში განაცხადა, რომ წიგნის წერისას AI-ს „სამჯერ“ მიმართა.
პირველად, როგორც თავად ამბობს, ChatGPT-ის მიერ დაწერილი წინადადება ჩაამატა, რათა „მკითხველთან ეთამაშა“. მისი თქმით, რომელი წინადადებაა ეს, მხოლოდ გონკურის ჟიურის გაუმხილა დაჯილდოების დღეს. „თუ ეს ამბავი გახმაურდება, მეც მეცოდინება, საიდან გაჟონა“, — აღნიშნა მან.
ასევე, წიგნში ჩასვა AI-ის მიერ გენერირებული ტექსტის მონაკვეთი, რათა გაეხუმრა ChatGPT-ს, რომელმაც „სრულიად აბსურდული პასუხები გასცა ტექნიკურ დეტალზე“, და ასევე კვლევისთვისაც გამოიყენა.
„არ მგონია, რომ ხელოვნური ინტელექტის შეჩერება შეიძლებოდეს. ვერ გავაკეთებთ ისე, თითქოს ის არ არსებობს“, — ამბობს 62 წლის ჟენადა. „უნდა გამოვიყენოთ — მაგრამ ჯერ უნდა ვაღიაროთ მისი არსებობა და, რაც მთავარია, უნდა მოვარჯულოთ. ის სასარგებლო უნდა იყოს.“
აღიარება მოჰყვა მას შემდეგ, რაც აკადემი გონკურმა სექტემბერში გრძელი სიისგან მოხსნა ტელისონ ორელიენის წიგნი „C’était ça ou Mourir“ („ეს იყო ან სიკვდილი“). კანადელ-ჰაიტელი მწერლის დებიუტი საფრანგეთის ლიტერატურული სეზონის — აგვისტოს ბოლოდან ნოემბრის დასაწყისამდე პერიოდის — მთავარი ჰიტი გახდა: გაიყიდა 35 000-ზე მეტი ეგზემპლარი და მოიპოვა Fnac-ის რომანის პრემია, სანამ ჟურნალისტმა სამუელ ფიტუსიმ ის Pangram-ის AI-დეტექციის ხელსაწყოთი არ გაატარა და დაასკვნა, რომ წიგნის დიდი ნაწილი მანქანით იყო გენერირებული. თუმცა, AI-დეტექციის პროგრამების სიზუსტე ეჭვქვეშ დგას.
25 სექტემბრის განცხადებაში აკადემიამ აღნიშნა, რომ მკვლევართა და ჟურნალისტთა ანალიზებმა აჩვენა, რომ რომანი „ყველა ნიშნით, უმეტესწილად ხელოვნური ინტელექტის პროდუქტია“. მათ სურდათ დაეცვათ პრემიის სანდოობა, რომელიც „ქალებისა და კაცების მიერ დაწერილი ლიტერატურის“ პატივსაცემად არსებობს, და გაეგზავნათ „მკაფიო სიგნალი“, რომ არ უჭერენ მხარს AI-ის დახმარებით შექმნილ ტექსტებს.
ოქტომბრის განცხადებაში ორელიენმა ბრალდებებს „ცილისწამება და ერესი“ უწოდა და დაამატა, რომ „ამ წიგნში არც ერთი წინადადება არ შექმნილა მანქანის მიერ“. იმავე განცხადებაში მან აღიარა პლაგიატი წინა ნამუშევრებში და ბოდიში მოიხადა იმისთვის, რომ „საკუთარ ტექსტებად მივითვალე ის, რაც ჩემი არ იყო“. მომდევნო კვირას მისმა კანადელმა გამომცემელმა Boréal-მა განაცხადა, რომ ახალი მტკიცებულებები ადასტურებს, რომ წიგნის წერის პროცესში AI გამოიყენეს, რაც ავტორის განმეორებით უარყოფას ეწინააღმდეგებოდა, და მასთან თანამშრომლობა შეწყვიტა.
ჟენადა AI-ის გამოყენებას ჯერ კიდევ დაჯილდოებამდე იცავდა. „ფილმის რეჟისორი დამალავდა, რომ სპეციალურ ეფექტებს იყენებს?“ — იკითხა მან ინტერვიუში 20 Minutes-თან და იწინასწარმეტყველა, რომ მალე შეუძლებელი იქნება იმის თქმა, ტექსტი 100%-ით ადამიანის დაწერილია თუ არა. თუმცა, მან დაამატა, რომ AI „ვერასდროს შეძლებს წიგნის დაწერას გულით, სულითა და მოგონებებით“.
ამ განსხვავებამ ინტერნეტში რასობრივი ორმაგი სტანდარტის ბრალდებები გამოიწვია. „ანუ როცა მოხუცი თეთრკანიანია, პრობლემა არაა, მაგრამ როცა ახალგაზრდა ფერადკანიანი მწერალია, საჯაროდ ქვებით ჩაქოლავენ?“ — დაწერა ერთმა მომხმარებელმა X-ზე. სხვამ აღნიშნა, რომ ჟენადას „არც მედიის ლინჩი, არც გარიყვა“ არ მოჰყოლია AI-ის გამოყენებისთვის — „ისეთი შემწყნარებლობა, რაც ტელისონ ორელიენს არ ერგო“.
ჟენადამ პირველივე ტურში გაიმარჯვა — ექვსი ხმით სამის წინააღმდეგ სილვენ პრიუდომის რომანთან „De l’autre côté du lac“ („ტბის მეორე მხარეს“). მანამდე ოთხჯერ იყო ფინალისტი და სპეციალიზაციას ძველი ფრანგული დანაშაულების ხელახალ გამოძიებაში იძენს. გამარჯვებულ წიგნში აღწერილია 1949 წელს გაუხსნელი მკვლელობა ლუიზ კანსოსი — 29 წლის ბრეტონელი არტისტის მოდელი, რომელიც მონპარნასში „100 პორტრეტის ქალის“ სახელით იყო ცნობილი.
პრემიას თან მხოლოდ სიმბოლური 10 ევროს ჩეკი მოჰყვება, თუმცა ეს საფრანგეთის ყველაზე ცნობილი და ყურადღებით მონიტორინგებადი ლიტერატურული ჯილდოა.
აკადემი გონკურს, რომელსაც მწერალი ფილიპ კლოდელი ხელმძღვანელობს, კომენტარისთვის მიმართეს.
