ლონდონში მომავალ თვეში აუქციონზე გამოდის განსაკუთრებულად იშვიათი ნახატი, რომელიც დასავლური ხელოვნების ერთ-ერთ უძველეს ლანდშაფტად არის აღიარებული.
ეს ნამუშევარი დაახლოებით 1520 წელს შექმნა ალბრეხტ ალტდორფერმა, რომელიც ფართოდ მიიჩნევა ევროპის პირველ წმინდა ლანდშაფტის ზეთის მხატვრად.
რენესანსის ეპოქის ეს ნახატი – „მჭიდროდ ტყიანი ლანდშაფტი ცისარტყელით ხეების უკან და შორეული კლდოვანი მასივი მარჯვნივ ღრუბლებით დაფარული ცის ქვეშ“ – ბოლო 70 წლის განმავლობაში საჯაროდ არ გამოჩენილა, რადგან კერძო შვეიცარიულ კოლექციაში ინახებოდა.
ის აუქციონზე Sotheby’s-ში 9 დეკემბერს გამოვა და მისი სავარაუდო ფასი 3-დან 5 მილიონ ფუნტ სტერლინგამდეა. ეს იქნება პირველი შემთხვევა 1980 წლის შემდეგ, როდესაც ალტდორფერის ცნობილი ნამუშევარი იყიდება. Sotheby’s-ის ძველი ოსტატების დეპარტამენტის თანათავმჯდომარემ, ჯორჯ გორდონმა, განაცხადა, რომ ეს არის „ერთ-ერთი ყველაზე ამაღელვებელი აღმოჩენა, რაც კი ჩვენს სფეროში წარმოგვიდგენია“.
მანამდე, ვიდრე ეს ნახატი წლეულს ამოიცნობდნენ, ალტდორფერის მხოლოდ ორი სხვა წმინდა ლანდშაფტის ზეთის ნახატი იყო ცნობილი: „ლანდშაფტი ხის ხიდით“, რომელიც ამჟამად ლონდონის ეროვნული გალერეაშია გამოფენილი, და „დუნაის ლანდშაფტი რეგენსბურგთან“, რომელიც მიუნხენის Alte Pinakothek-ში ინახება.
ნახატი 1957 წელს შეიძინა მფლობელის მამამ, მას შემდეგ, რაც ის ვენაში, ჰარახების გრაფების არისტოკრატიულ კოლექციაში, Palais Harrach-ში ინახებოდა.
გორდონმა აღნიშნა, რომ დაახლოებით 23 სმ x 20 სმ ზომის ეს ნამუშევარი „ინტენსიურ განწყობას ასხივებს, რომელიც სცილდება მის მასშტაბს“. მან დაამატა: „ეს არის მჭიდროდ ტყიანი ლანდშაფტი, სადაც ადამიანები არ არიან, ტყე ძალიან სქელია – და მაინც, ზემოთ ცაა და ღრუბლებში მის მიღმა ხედავ. მზეა, მაგრამ მზე ძლივს ახერხებს თავისი არსებობის დაფიქსირებას, და შემდეგ არის ცისარტყელა, რომელიც მზის შუქს იჭერს“.
ამ ნახატის გამოჩენა ხელოვნების სამყაროში მნიშვნელოვან მოვლენად ითვლება, რადგან ბოლო აუქციონზე გაყიდული ალტდორფერის ნამუშევარი იმ დროის ერთ-ერთ ყველაზე ძვირადღირებულ გაყიდვად იქცა. 1520 წლის ნახატი „ქრისტე ემშვიდობება დედას“ 1980 წელს ეროვნული გალერეის მიერ კერძო წესით 2,45 მილიონ ფუნტ სტერლინგად იქნა შეძენილი.
გორდონმა თქვა: „ალბრეხტ დიურერის შემდეგ, და შესაძლოა ლუკას კრანახ უფროსის, რომელსაც ცოტა განსხვავებული რეპუტაცია ჰქონდა, [ალტდორფერი] არის ყველაზე მნიშვნელოვანი გერმანელი რენესანსის მხატვარი“.
ალტდორფერი 1480 წელს ბავარიის რეგენსბურგში დაიბადა. მისი ადრეული ხელმოწერილი ნამუშევრები ნახატები და გრავიურები იყო. ალპებში სამხრეთით მოგზაურობის შემდეგ, მან ლანდშაფტების ხატვა დაიწყო დაახლოებით 1511 წლიდან.
გორდონმა აღნიშნა: „გერმანიის იმ რეგიონის სკულპტორები წინა საუკუნეში და XVI საუკუნის დასაწყისში თავიანთ ნამუშევრებში მცენარეულ მოტივებს – ხეებს, ვაზებს და სხვას – იყენებდნენ. ალტდორფერმა მსგავსი რამ გააკეთა ფერწერაში, მაგრამ მისი ფიგურები, როდესაც ადამიანებს ხატავს, გადაჭარბებული, ექსპრესიული და ველურია“.
ალტდორფერმა სამეფო კარისგან შეკვეთები მიიღო, მათ შორის „ალექსანდრე მაკედონელის ბრძოლა ისოსთან“, რომელიც 1529 წელს ბავარიის ჰერცოგ ვილჰელმ IV-სთვის დახატა და ახლა Alte Pinakothek-ში ინახება.
1513 წლიდან ის იმპერატორ მაქსიმილიან I-ის სამსახურში იყო ინსბრუკში, თუმცა რეფორმაციის პერიოდში რეგენსბურგში დაბრუნდა, სადაც 1538 წელს გარდაიცვალა.
ლუვრმა მას დიდი გამოფენა მიუძღვნა – „ალბრეხტ ალტდორფერი: გერმანელი რენესანსის ოსტატი“ – რომელიც 2020 წლის ოქტომბრიდან 2021 წლის იანვრამდე მიმდინარეობდა.
გაყიდვამდე, ეს ნამუშევარი Sotheby’s-ის ნიუ-იორკის ოფისში იქნება გამოფენილი შაბათიდან 19 ნოემბრამდე, შემდეგ კი ლონდონის Sotheby’s-ში 4-დან 9 დეკემბრამდე.
გორდონმა აღნიშნა, რომ ნახატი „ისე თანამედროვე და უშუალოა, როგორც პირველად რომ ენახათ. ის ხატულია ზეთის საღებავით ველინზე და ეს ნამუშევარი სცილდება ტრადიციულ კატეგორიებს“.
