ხუთი ოპოზიციური პარტიის აკრძალვის მოთხოვნით შეტანილ სარჩელს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი, ანუ სასამართლოს ყველა მოქმედი მოსამართლე განიხილავს. გადაწყვეტილება საკონსტიტუციო სასამართლოს პირველმა კოლეგიამ 6 ოქტომბერს მიიღო.

სარჩელი პარლამენტის 88 წევრმა შეიტანა. ისინი ხუთი პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის არაკონსტიტუციურად ცნობასა და აკრძალვას ითხოვენ. ეს პარტიებია: „ერთიანობა - ნაციონალური მოძრაობა“, „კოალიცია ცვლილებისთვის“, „ძლიერი საქართველო - ლელო“, „ფედერალისტური პარტია“ და „გახარია საქართველოსთვის“.

პარტიების აკრძალვის მოთხოვნით წარდგენილი წინა სარჩელები პირველ კოლეგიას ჰქონდა გადაცემული. ახალ სარჩელში, რომელშიც მოთხოვნა „გახარია საქართველოსთვისაც“ შეეხო, პირველმა კოლეგიამ გადაწყვიტა, საქმე პლენუმისთვის გადაეცა.

სასამართლოს განმარტებით, მის პრაქტიკაში აქამდე არ განხილულა უკვე რეგისტრირებული პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის კონსტიტუციურობისა და მისი აკრძალვის საკითხი. შესაბამისად, საქმე წარმოშობს „იშვიათ ან/და განსაკუთრებით მნიშვნელოვან სამართლებრივ პრობლემას“. სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ ხუთი პარტიის აკრძალვის საკითხი საზოგადოების ფართო სპექტრს ეხება და თითოეული პარტიის შემთხვევაში ცალ-ცალკე უნდა შეფასდეს, არსებობს თუ არა კონსტიტუციით გათვალისწინებული აკრძალვის საფუძველი.

საქმის პლენუმისთვის გადაცემის გადაწყვეტილება მიიღეს ვასილ როინიშვილმა, ევა გოცირიძემ, გიორგი თევდორაშვილმა და გოგა კიკილაშვილმა.

საკონსტიტუციო სასამართლოში ამჟამად რვა მოქმედი მოსამართლეა. მათ შორის არიან რევაზ ნადარაია, ვასილ როინიშვილი, ევა გოცირიძე, გიორგი თევდორაშვილი, მანანა კობახიძე, გიორგი მოდებაძე, სერგო მეთოფიშვილი და გოგა კიკილაშვილი.

სასამართლო კონსტიტუციის მიხედვით ცხრა მოსამართლისგან უნდა შედგებოდეს, თუმცა ერთი ადგილი ამ დროისთვის ვაკანტურია.

ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის მოთხოვნა საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენლებმა რამდენჯერმე შეცვალეს.

პირველი სარჩელი 2025 წლის 31 ოქტომბერს სამი პარტიის წინააღმდეგ შეიტანეს. 2026 წლის აპრილში მოთხოვნას „ფედერალისტური პარტია“ დაემატა, სექტემბერში კი - „გახარია საქართველოსთვის“.

ახალი სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოში 2026 წლის 24 სექტემბერს დარეგისტრირდა. მოქმედი კანონმდებლობით, პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის კონსტიტუციურობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების ვადა სარჩელის შეტანიდან ცხრა თვეს არ უნდა აღემატებოდეს. შესაბამისად, ამ სარჩელზე მაქსიმალური ვადა 2027 წლის 24 ივნისია.

6 ოქტომბერს პირველმა კოლეგიამ ოთხი პარტიის წინააღმდეგ შეტანილი წინა სარჩელის წარმოებაც შეწყვიტა, ხოლო ახალი, ხუთ პარტიასთან დაკავშირებული საქმე პლენუმს გადასცა.

ოპოზიციური პარტიების შესაძლო აკრძალვას საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორებიც აკრიტიკებენ. ევროკომისიის 2025 წლის ანგარიშში „ქართული ოცნების“ მიერ გარკვეული ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის განზრახვასა და ამ საკითხზე წარმოებულ კამპანიას დემოკრატიული პლურალიზმის პრინციპზე პირდაპირ თავდასხმად აფასებენ.

ევროპარლამენტში 7 ოქტომბერს დაგეგმილია დებატები თემაზე „მმართველი პარტია „ქართული ოცნების“ მცდელობები, აკრძალოს ოპოზიციური პარტიები საქართველოში“, ხოლო რეზოლუციის პროექტზე კენჭისყრა 8 ოქტომბერსაა დაგეგმილი.