ლატვიელმა რეჟისორმა ნიკოლაი შეშტაკმა ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით შექმნილი ფილმით, „The First Honest Day“, ყაზახეთში გამართული პირველი Astana AI Film Festival-ის მთავარი ჯილდო მოიპოვა. გრან-პრის მოცულობამ 450 ათასი დოლარი — დაახლოებით 401 ათასი ევრო — შეადგინა.

ეს AI-ფილმისთვის დაწესებული ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი ინდივიდუალური ჯილდოა და აჩვენებს, რომ ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი კინო ტექნოლოგიური ექსპერიმენტის ფარგლებს სცდება და დამოუკიდებელ შემოქმედებით და ფინანსურ ინდუსტრიად ყალიბდება.

„The First Honest Day“ აგებულია იდეაზე, რომ ადამიანის ქმედებები საბოლოოდ მის გარეგნობაზეც აისახება. ცუდი საქციელის ჩადენისას პერსონაჟები ფიზიკურად მახინჯდებიან, ხოლო სიკეთე მათ უკეთესობისკენ ცვლის.

შეშტაკის თქმით, ფილმში საკუთარი მორალური ხედვისა და პირადი დამოკიდებულებების გადატანა სცადა. რეჟისორს სურდა ეჩვენებინა, რომ ადამიანს არა სიტყვები ან სტატუსი, არამედ მისი მოქმედებები განსაზღვრავს.

ნიკოლაი შეშტაკმა კარიერა მსახიობობით დაიწყო. რეჟისურით დაახლოებით ოთხი წლის წინ დაინტერესდა, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით ფილმების შექმნა კი ორი წლის წინ დაიწყო.

რეჟისორის თქმით, გამარჯვებას არ ელოდა, რადგან ფესტივალზე ბევრი განსხვავებული ჟანრისა და მაღალი ხარისხის ნამუშევარი იყო წარმოდგენილი. მიღებული თანხის ახალი ფილმების წარმოებასა და საკუთარი პროექტების განვითარებაში ჩადებას გეგმავს.

Astana AI Film Festival ყაზახეთის დედაქალაქში 1–3 ოქტომბერს გაიმართა. პირველივე წელს კონკურსმა მსოფლიოს 125 ქვეყნიდან და რეგიონიდან 8 067 განაცხადი მიიღო.

მონაწილეებმა ჯამში 80 ათას წუთზე მეტი AI-კონტენტი წარადგინეს — ამ მასალის უწყვეტად ნახვას 55 დღეზე მეტი დასჭირდებოდა. განაცხადების თითქმის 15 პროცენტი, ანუ 1 189 ფილმი, კონკურსის დასრულებამდე ბოლო 24 საათში შევიდა.

ყველაზე მეტი ნამუშევარი აშშ-დან — 1 396 ფილმი — წარადგინეს. შემდეგ მოდიოდნენ ყაზახეთი, ინდოეთი, ჩინეთი, სამხრეთი კორეა, დიდი ბრიტანეთი, ინდონეზია, იაპონია, ბრაზილია და საფრანგეთი.

ფესტივალის წესების მიხედვით, კონკურსში მონაწილეობისთვის გენერაციული ხელოვნური ინტელექტი ფილმის შექმნის პროცესის განუყოფელი ნაწილი უნდა ყოფილიყო. მხოლოდ AI-ით ვიზუალური ეფექტების დამატება ან გამოსახულების ხარისხის გაუმჯობესება საკმარისად არ ითვლებოდა.

მონაწილეებს მოეთხოვებოდათ, მიეთითებინათ ყველა ავტორი, გამოყენებული AI-მოდელები და ფილმის წარმოების სრული ტექნოლოგიური პროცესი.

ფილმებს აფასებდნენ არა მხოლოდ ტექნოლოგიის გამოყენების მიხედვით, არამედ სიუჟეტით, რეჟისურით, ვიზუალური ენით, მხატვრული ხედვითა და იმითაც, რამდენად ბუნებრივად იყო ხელოვნური ინტელექტი ინტეგრირებული შემოქმედებით კონცეფციაში.

ეს მნიშვნელოვანი განსხვავებაა: ფესტივალის მთავარი კითხვა არ ყოფილა, ვის ჰქონდა წვდომა ყველაზე ძლიერ AI-მოდელზე. გადამწყვეტი იყო, შეძლებდა თუ არა ავტორი ამ ტექნოლოგიით საინტერესო ამბის მოყოლას.

Astana AI Film Festival-ის სრული ფინანსური ფონდი ორ მილიონ დოლარს შეადგენდა. აქედან ერთი მილიონი კონკურსის გამარჯვებულებისთვის განაწილდა, მეორე მილიონი კი ახალი AI-ფილმების წარმოებასა და პერსპექტიული შემოქმედებითი გუნდების დაფინანსებას მოხმარდება.

მთავარი, თემატური კონკურსის წლევანდელი თემა იყო „The Future Worth Living In“ — „მომავალი, რომელშიც ცხოვრება ღირს“.

პირველი ადგილისა და 450 ათასი დოლარის გარდა, მეორე ადგილის მფლობელმა, ინდოელმა რეჟისორმა აბჰიკ ბანერჯიმ, ფილმისთვის „SITARA“ 200 ათასი დოლარი მიიღო. მესამე ადგილზე ესპანელი ერნესტ დესუმბილა გავიდა ფილმით „Looking For Perseida“ და 100 ათასი დოლარი მოიპოვა.

ღია კონკურსში კიდევ ხუთი ჯილდო გაიცა საუკეთესო პერსონაჟის, სიუჟეტის, ვიზუალური გადაწყვეტის, რეჟისურისა და კონცეფციისთვის. თითოეული კატეგორიის გამარჯვებულმა 50 ათასი დოლარი მიიღო.

ფესტივალის გახსნისას ყაზახეთის პრეზიდენტმა ყასიმ-ჟომართ თოყაევმა განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელექტი კინოწარმოების ტრადიციულ წესებს ცვლის. მისი თქმით, ავტორებს უკვე აღარ სჭირდებათ მუდმივად საპროდიუსერო კომპანიების კარზე დაკაკუნება ან დიდი დაფინანსების ძებნა, რადგან ახალი ტექნოლოგიები წარმოებაში შესვლის ბარიერს მნიშვნელოვნად ამცირებს.

ამავე დროს, მისი შეფასებით, AI რეჟისორისა და სხვა შემოქმედებითი პროფესიონალების ჩანაცვლებას არ ნიშნავს — ის შეიძლება იქცეს ძლიერ ინსტრუმენტად ადამიანებისთვის, რომლებმაც ცხოვრება შემოქმედებას დაუკავშირეს.

სწორედ ეს არის AI-კინოს მთავარი დაპირებაც და ყველაზე დიდი სადავო საკითხიც. ერთი ავტორი ან მცირე გუნდი უკვე იღებს შესაძლებლობას, შექმნას ისეთი მასშტაბის ვიზუალური სამყარო, რომლისთვისაც ადრე დიდი სტუდია, მრავალრიცხოვანი გადამღები ჯგუფი და მილიონიანი ბიუჯეტი იყო საჭირო.

თუმცა ტექნოლოგიის განვითარებას თან ახლავს კითხვებიც: ვის ეკუთვნის AI-ით შექმნილი ვიზუალური მასალა, როგორ უნდა იყოს მითითებული ადამიანებისა და მოდელების წვლილი, რომელ მონაცემებზე სწავლობდა გამოყენებული სისტემა და რა გავლენას მოახდენს ეს კინოინდუსტრიაში დასაქმებულ ადამიანებზე?

Astana AI Film Festival-ის შედეგი მიუთითებს, რომ AI-კინოს შეფასების კრიტერიუმებიც იცვლება. მხოლოდ იმის თქმა, რომ ფილმი ხელოვნური ინტელექტით შეიქმნა, აუდიტორიისა და ჟიურის დასაინტერესებლად საკმარისი აღარ არის.

8 000-ზე მეტ ნამუშევარში გამარჯვება მოიპოვა ფილმმა, რომელიც ტექნოლოგიური შესაძლებლობების დემონსტრირების ნაცვლად ადამიანის ქცევაზე, მორალსა და პირად პასუხისმგებლობაზე მოგვითხრობს.

ნიკოლაი შეშტაკის 400-ათასევროიანი გამარჯვება ამიტომ მხოლოდ ერთი რეჟისორის წარმატება არ არის. ეს არის ნიშანი, რომ AI-კინო უკვე საკუთარ ფესტივალებს, მსხვილ საპრიზო ფონდებს, ინვესტორებსა და საერთაშორისო ავტორებს აერთიანებს.

ახლა მთავარი კითხვა აღარ არის, შეძლებს თუ არა ხელოვნური ინტელექტი ფილმის შექმნაში მონაწილეობას. კითხვა ისაა, ვინ შეძლებს ამ ტექნოლოგიით ისეთი ისტორიის მოყოლას, რომლის ნახვაც ადამიანებს ნამდვილად მოუნდებათ.