ევროკომისიამ TikTok-ს ბრალი წაუყენა მომხმარებლების მენტალური ჯანმრთელობის დაუცველობაში, რადგან პლატფორმა მათ უწყვეტი კონტენტის ნაკადს აჩვენებს, რაც შიმშილის დარღვევებისა და შფოთვის გაღრმავების რისკს ქმნის — საქმე, რომელიც პირდაპირ ეხება კომპანიის ბიზნეს-მოდელს.

პარასკევს გამოცემულ წინასწარ გადაწყვეტილებაში, ევროკავშირის რეგულატორმა განაცხადა, რომ TikTok-ის ალგორითმი „შეიძლება საზიანო იყოს“ და ახალგაზრდა და მოწყვლად მომხმარებლებს „ისეთ სიღრმეებში ითრევს, საიდანაც თავის დაღწევა მარტივი არ არის“.

ჩინური მფლობელობის მოკლე ვიდეოების პლატფორმა, რომელსაც ევროკავშირში 189 მილიონი მომხმარებელი ჰყავს, ვერ ახერხებს მომხმარებლებისთვის განმეორებითი კონტენტის შეჩერებას ისეთ თემებზე, როგორიცაა სხეულის აღქმა ან იზოლაცია, რაც შფოთვას, სევდას, არსებული კვების დარღვევებისა და მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემების გაუარესებას იწვევს.

ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ მათი გამოძიება ფოკუსირებული იყო ლეგალურ კონტენტზე, სადაც ერთი ვიდეო შესაძლოა პრობლემური არ იყოს, მაგრამ ერთი თემის მრავალჯერადი ნახვის ჯამური ეფექტი მომხმარებლის მენტალურ ჯანმრთელობას აზიანებს.

TikTok-ის მიერ „სიღრმის ეფექტის“ (rabbit-hole effects) რისკების შესამცირებლად შემუშავებული დაცვის მექანიზმები არაეფექტურად შეფასდა. მაგალითად, ოფიციალურმა პირებმა აღნიშნეს, რომ თუ მომხმარებელი კვების რეჟიმის ვიდეოზე „არ მაინტერესებს“ ღილაკს დააჭერს, ალგორითმი მაინც სთავაზობს მსგავს კონტენტს დიეტასა და სხეულის აღქმაზე. ანალოგიურად, ფიდის განახლება მხოლოდ დროებით აჩერებს ერთი თემის კონტენტის ნაკადს.

„ყოველ ჯერზე, როცა მომხმარებელი TikTok-ზე ვიდეოს გადაახვევს ან მოიწონებს, ალგორითმი კიდევ უფრო მეტ მსგავს კონტენტს სთავაზობს და მომხმარებლებს სიღრმეებში ითრევს, საიდანაც თავის დაღწევა მარტივი არ არის,“ — განაცხადა ევროკომისიის ტექნოლოგიური პოლიტიკის ხელმძღვანელმა ჰენა ვირკუნენმა. „TikTok-მა უნდა გააძლიეროს ძალისხმევა მომხმარებლების, მათ შორის არასრულწლოვნების, კეთილდღეობის დასაცავად.“

პასუხად, TikTok-ის წარმომადგენელმა განაცხადა: „კომისიამ გააკეთა განცხადებები, რომლებიც ფუნდამენტურად არაზუსტია და ამახინჯებს როგორც ჩვენი პლატფორმის არქიტექტურას, ისე მომხმარებელთა უსაფრთხოებისადმი ჩვენს ერთგულებას.

„ჩვენ გვაქვს ძლიერი გამოცდილება ჩვენი საზოგადოების დაცვის კუთხით და მომხმარებლებს ვაძლევთ პირდაპირ და ინტუიციურ კონტროლს კონტენტის გამოცდილებაზე.“

კომპანია ამტკიცებს, რომ მისი პოლიტიკა კრძალავს კონტენტს, რომელიც ხელს უწყობს კვების დარღვევებსა და რისკიან წონაში კლების ქცევებს. ასევე აცხადებს, რომ 2026 წლის პირველ ექვს თვეში ევროკავშირის 79 მილიონზე მეტმა მომხმარებელმა გამოიყენა „არ მაინტერესებს“ ან საკვანძო სიტყვების ფილტრები არასასურველი კონტენტის გასაფილტრად.

Molly Rose Foundation-მა, რომელიც შეიქმნა 14 წლის მოლი რასელის ხსოვნისადმი, რომელმაც 2017 წელს სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა მას შემდეგ, რაც ინტერნეტში მავნე კონტენტის ნაკადს წააწყდა, მიესალმა ამ „გარდამტეხ დასკვნებს“, რომლებიც „TikTok-ის პასუხისმგებლობის საკითხს აყენებს იმაზე, თუ როგორ ითრევს მათი ალგორითმი ახალგაზრდებს სასოწარკვეთის სიღრმეებში“.

ფონდის მიერ წელს ჩატარებულმა გამოკითხვამ აჩვენა, რომ თითქმის ყოველი მეორე გოგონა და ბრიტანელი მოზარდების მესამედი კვირაში ერთხელ მაინც ხედავს თვითმკვლელობის, თვითდაზიანებისა და კვების დარღვევის კონტენტს სოციალურ მედიაში.

ფონდმა ბრიტანეთის რეგულატორ Ofcom-ს მოუწოდა, TikTok-ის „უკიდურესად საზიანო“ ალგორითმზე გამოძიება დაიწყოს.

ევროკავშირის გამოძიება პირდაპირ ეხება TikTok-ის ბიზნეს-მოდელს, რომელიც მომხმარებლების მაქსიმალურად დიდხანს ეკრანთან დაკავებაზეა აგებული.

ევროკავშირის ოფიციალური პირები TikTok-ს სთხოვენ, შეცვალოს ForYou ფიდის დიზაინი და მომხმარებლებს მეტი კონტროლი მისცეს იმ კონტენტზე, რომელსაც ხედავენ.

„ჩვენ ვეხებით ბიზნეს-მოდელს,“ — განუცხადა ჟურნალისტებს კომისიის წარმომადგენელმა და აღნიშნა, რომ ბიზნეს-მოდელი, რომელიც ძირითადად ჩართულობაზეა ორიენტირებული, „შეიძლება რისკის შემცველი იყოს“, განსაკუთრებით არასრულწლოვნებისა და მოწყვლადი ზრდასრულებისთვის.

ეს დასკვნები ეკუთვნის უფრო ფართო გამოძიებას, რომელიც 2024 წლის თებერვალში დაიწყო ციფრული სერვისების აქტის (Digital Services Act) ფარგლებში, რომელიც ავალდებულებს მსხვილ ინტერნეტ-კომპანიებს, მიიღონ ზომები დეზინფორმაციიდან დაწყებული მენტალური ჯანმრთელობის დაზიანებამდე სხვადასხვა ზიანის პრევენციისთვის.

კომისიამ უკვე დაადგინა, რომ კომპანიამ დაარღვია ევროკავშირის წესები თავისი „დამოკიდებულების გამომწვევი დიზაინის“ გამო, როგორიცაა უსასრულო გადახვევა. მაშინ კომპანიამ განაცხადა, რომ „კომისიის წინასწარი დასკვნები კატეგორიულად მცდარ და სრულიად უსაფუძვლო სურათს ქმნის ჩვენი პლატფორმის შესახებ“ და რომ ის გაასაჩივრებს ამ დასკვნებს.

TikTok-ის რეკლამაზე გადახდილი თანხის გამჭვირვალობის ნაკლებობაზე შეტანილი საჩივარი მოგვარდა მას შემდეგ, რაც კომპანიამ გასული წლის დეკემბერში პოლიტიკის შეცვლაზე სავალდებულო ვალდებულებები აიღო.

TikTok-ს, რომელსაც ახლა აქვს შესაძლებლობა, გაეცნოს გამოძიების მასალებს და დაიცვას თავი, შეუძლია დათანხმდეს რეკომენდაციის სისტემის შეცვლას ჯარიმის თავიდან ასაცილებლად.

თუ ევროკავშირის ოფიციალური პირები ამ დასკვნას ძალაში დატოვებენ, კომპანიას შეიძლება გლობალური ბრუნვის 6%-მდე ჯარიმა დაეკისროს.