კეინის პრემიის ორგანიზატორებმა აფრიკული მწერლობისთვის განაცხადეს, რომ შიდა შემოწმების შემდეგ არ აღმოუჩენიათ მტკიცებულება, თითქოს ზიმბაბველმა მწერალმა სიმბარაშე კუნდიზეზამ თავისი გამარჯვებული მოთხრობა გენერაციული AI-ის გამოყენებით დაწერა და დაადასტურეს, რომ ის წლევანდელი £10,000 ($13,000) პრემიის გამარჯვებულია.
კეინის პრემიის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარემ, ელა ვაკატამამ, განაცხადა, რომ საკითხი გამოიძიეს მას შემდეგ, რაც ამერიკულ ჟურნალ The Atlantic-ში გამოქვეყნდა სტატია სათაურით: „კიდევ ერთი ლიტერატურული პრემიის მფლობელი, რომელიც, როგორც ჩანს, AI-ითაა დაწერილი“.
„დეტალური გამოძიების შედეგად, მიგვაჩნია, რომ მტკიცებულებები ნათელია: „ლურჯი მებრძოლი“ ადამიანის მიერაა დაწერილი,“ — თქვა მან ვიდეომიმართვაში, რომელიც X-ზე (ყოფილი Twitter) გამოქვეყნდა.
ბრალდებამ სოციალურ ქსელებში დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია, ხოლო კუნდიზეზამ ბრალდება უარყო.
ჟურნალისტ ვაჰინი ვარას მიერ The Atlantic-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში ნათქვამი იყო, რომ AI-დეტექციის პროგრამა Pangram-მა აჩვენა, თითქოს მისი მოთხრობა ბიჭზე, რომლის ოჯახიც მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა, მთლიანად AI-ის მიერ იყო გენერირებული.
მისი ბრალდებები მოჰყვა სხვა ლიტერატურულ პრემიებთან დაკავშირებულ დაპირისპირებებსაც წელს, განსაკუთრებით კი „კომონველთის მოკლე მოთხრობის პრემიას“, რომელიც ტრინიდადელმა მწერალმა ჯამირ ნაზირმა მოიგო მიუხედავად ბრალდებებისა, რომ მან AI გამოიყენა, და ასევე კანადელ-ჰაიტელმა ავტორმა ტელისონ ორელიენმა უარი თქვა საფრანგეთის უმაღლეს ლიტერატურულ ჯილდოზე, გონკურზე, მას შემდეგ, რაც მასაც დასდეს ბრალი AI-ის გამოყენებაში თავის პირველ რომანში, რასაც თავად უარყოფს.
სტატიის გასულ თვეში გამოქვეყნების შემდეგ, ვარამ BBC-ის გადაცემაში Front Row განაცხადა, რომ ყველა სხვა წინა კეინის პრემიის გამარჯვებული მოთხრობა, რომელიც Pangram-ში გაატარა, „100%-ით ადამიანის მიერ დაწერილად“ გამოვიდა.
სოციალურ ქსელებში უკურეაქციას აფრიკელი მწერლების კომენტარებიც მოჰყვა, რომელთაც აღნიშნეს, რომ მსგავსი ბრალდებები უმეტესად არათეთრი ავტორების მიმართ ისმის.
ვაკატამამ აღნიშნა, რომ კეინის პრემიის ორგანიზაციამ ვარას ბრალდებები „ფრთხილად და სამართლიანად“ განიხილა.
„ჩვენ გადავწყვიტეთ, გამოძიებისას ადამიანზე ორიენტირებული მიდგომა გამოგვეყენებინა. ჩვენი შემოწმება მოიცავდა ინტერვიუებს ავტორთან, 2026 წლის ჟიურის წევრებთან და ჟურნალ Shallow Tales Review-სთან, სადაც მოთხრობა პირველად გამოქვეყნდა,“ — განაცხადა მან.
„ასევე ჩატარდა დამოუკიდებელი და ექსპერტების მიერ ხელმძღვანელობით მეტამონაცემების ანალიზი ავტორის მიერ დაწერილი მონახაზების.“
კეინის პრემიის განცხადებაში დამატებით განმარტეს, რომ ანალიზი ჩაატარა დამოუკიდებელმა კიბერუსაფრთხოების და ციფრული ექსპერტიზის გამომძიებელმა.
პრესტიჟული კეინის პრემიის მიღებიდან მეორე დღეს, ოქტომბერში, კუნდიზეზამ BBC-ს უთხრა, რომ შთაგონება მიიღო მას შემდეგ, რაც გასულ წელს განაში გამართულ ღონისძიებაზე სამხრეთაფრიკელმა ვანგილე განტშომ წაიკითხა ლექსი მამის აკვიატებაზე თევზების აკვარიუმების აშენების მიმართ.
მან თქვა, რომ ეს შთაბეჭდილება საკუთარი ცხოვრების გამოგონილ დეტალებთან ერთად გადახლართა, რომლებიც 2002 წლის ზიმბაბვეს ეკონომიკური კრიზისის დასაწყისს უკავშირდება.
მეტი სიახლე აფრიკის კონტინენტიდან იხილეთ BBCAfrica.com-ზე.
გამოგვყევით Twitter-ზე @BBCAfrica, Facebook-ზე BBC Africa ან Instagram-ზე bbcafrica
