როგორ მოხვდით ჯონი მიტჩელის გარემოცვაში და როგორ მოხდა, რომ „Both Sides, Now“ პირველად თქვენ ჩაწერეთ, მანამდე ვიდრე თავად ჯონი ჩაწერდა? – სტივ-ბეილი

მე უკვე 48 წელია სუფთა ვარ, მაგრამ ადრე ვსვამდი. ერთ ღამეს, 1967 წელს, გათიშული ვიყავი და დაახლოებით 3 საათზე ტელეფონი დარეკა. ეს იყო ჩემი მეგობარი, მუსიკოსი, სიმღერების ავტორი და პროდიუსერი ალ კუპერი. მითხრა, რომ კლუბში იყო და შეხვდა ქალს, ჯონის, რომელიც სიმღერებს წერდა. მან ჯონი ტელეფონზე გადამიყვანა და მან „Both Sides, Now“ პირდაპირ ტელეფონით ამღერა. ეს ბრწყინვალე იყო. ვუთხარი: „ახლავე მოვდივარ.“ მეორე დღესვე ჩავწერე ეს სიმღერა და უზარმაზარი ჰიტი გახდა.

არ მგონია, ჯონი ძალიან გახარებული ყოფილიყო იმით, რომ პირველად მე ჩავწერე ეს სიმღერა, მაგრამ ძალიან გულუხვი იყო და მას შემდეგ მისი ბევრი სიმღერა ჩამიწერია. მაშინ ის უცნობი იყო, ამიტომ ვამაყობ, რომ შევძელი მისი მსოფლიოსთვის გაცნობა. ის ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი ავტორია.

რა არის თქვენი საყვარელი მოგონება ლეონარდ კოენზე? – ვენესევალცერი

1966 წელს, Atlantic Records-ში ჩემი მეგობარი, რომელიც სულ ლაპარაკობდა ამ ბიჭ ლეონარდზე, დამირეკა და მითხრა: „ლეონარდს უნდა შეგხვდეს. უნდა, რომ მის სიმღერებს იმღერო.“ ის ჩემს ბინაში მოვიდა და მითხრა: „გიტარაზე ვერ ვუკრავ, საშინელი ხმა მაქვს და არ ვიცი, ეს სიმღერაა თუ არა.“ შემდეგ დამიკრა „Suzanne“. ვუთხარი: „ლეონარდ, ეს ნამდვილად სიმღერაა და ხვალვე ჩავწერ.“ ასეც მოვიქეცი – და ეს სიმღერაც უზარმაზარი ჰიტი გახდა. ამის შემდეგ მითხრა: „ახლა შენ გამხადე ცნობილი. არ მესმის, რატომ არ წერ შენს სიმღერებს.“ მაშინვე პიანინოს მივუჯექი და 40 წუთში დავწერე „Since You Asked“. ასე დაიწყო ჩემი ავტორობა. ლეონარდი, გარკვეულწილად, ჩემი გურუ იყო.

სიმღერა „My Father“ პირველად This Mortal Coil-ის ვერსიით გავიცანი. ეს ავტობიოგრაფიულია? – მბლიზი

ძალიან ავტობიოგრაფიულია, თუმცა მამაჩემი არც ოჰაიოში ნახშირის მომპოვებელი იყო და არც საფრანგეთში წაყვანას გვპირდებოდა. მინდოდა, რომ რითმული და ლოგიკური ყოფილიყო, მაგრამ სინამდვილეში ეს იმ ეთერულ წარმოდგენაზეა, რაც მშობლებზე გვაქვს და როგორ გვამხნევებენ ისინი. მამაჩემი ოთხი წლიდან ბრმა იყო, მაგრამ არც ძაღლი ჰყავდა და არც ჯოხი. ცხოვრებაში ყოველთვის მიზანდასახული იყო და ყველაფერს უმკლავდებოდა. სადაც უნდოდა, იქ მიდიოდა – ქალაქში, ავტობუსში კიბეებზე – ფეხსაცმლის ქუსლების ხმაზე ორიენტირდებოდა.

შემდეგ, სრულიად დამოუკიდებლად, სამ ქალაქში ცნობილი რადიოპერსონალობა გახდა. მღეროდა ამერიკული სიმღერების ოქროს ფონდს, ირლანდიურ და შოტლანდიურ ხალხურ სიმღერებს და ბრაილის წიგნები ჭერამდე ეწყო, რომლებსაც სიბნელეში გვიკითხავდა. მისი მიზანდასახულობა იმდენად ძლიერი იყო, რომ გვჯეროდა, ყველაფერს შევძლებდით – სწორედ ამაზეა სიმღერაც.

ხუთი გამორჩეული ტრადიციული ფოლკ-ალბომის შემდეგ, 1966 წელს [არანჟირების ავტორ] ჯოშუა რიფკინთან ერთად ჩაწერეთ რევოლუციური ალბომი „In My Life“, სადაც თანამედროვე სიმღერებს (The Beatles, ლეონარდ კოენი, ბობ დილანი, დონოვანი) იმ სერიოზულობით ეკიდებით, როგორც კლასიკურ მუსიკას. როგორ გადაწყვიტეთ ეს? – ჰცირ321

მანამდე დილანის სიმღერებიც მქონდა შესრულებული, მაგრამ „In My Life“-ისთვის გერმანიაში ბრეხტისა და ვაილის მიერ დაწერილ სიმღერებს დავუბრუნდი. როცა „Pirate Jenny“-ს ჩავწერდი – [მღერის] „You gentlemen can watch while I’m scrubbing the floor“ – ვიფიქრე, საინტერესო იქნებოდა ბერლინის 1940-იანი წლების სიმღერები ამ შესანიშნავ მუსიკასთან (The Beatles და სხვები) ერთად შემეთავსებინა, რომ კონტრასტი საინტერესო გამოსულიყო. ყოველთვის ძიებაში ვიყავი.

სტივენ სტილსმა Crosby, Stills & Nash-ის სადებიუტო ალბომზე თქვენზე დაწერა შვიდწუთიანი შედევრი „Suite: Judy Blue Eyes“. ეს თქვენი საყვარელი სიმღერაა ამ ჯგუფისგან? – რაფფ

როცა „Who Knows Where the Time Goes“-ს ვწერდით (სტილსი გიტარაზე და ბასზე უკრავდა), ოთხთვიანი რომანი გვქონდა, მაგრამ კალიფორნია არ მომწონდა. მას ნიუ-იორკი და თერაპია არ უყვარდა, მე კი ორივე მიყვარდა. დაშორების შემდეგ, კალიფორნიაში, ჩემს დაბადების დღეზე, შოუზე იყო, ყვავილები მომიტანა და „Judy Blue Eyes“ ჩემთვის იმღერა. ორივე ვტიროდით და ვუთხარი: „ძალიან ლამაზია, მაგრამ უკან ვერ დაგაბრუნებს.“ უკვე სხვა რომანი მქონდა დაწყებული, მაგრამ სტივენთან 60 წელია ვმეგობრობ.

ჩემი საყვარელი მეუღლის, ლუისის, გარდაცვალების შემდეგ, 2024 წელს, სცენაზე ერთად შევასრულეთ სიმღერა და სტივენმა თქვა: „მან სწორად აირჩია ქმარი,“ რაც ძალიან ამაღელვებელი იყო – მეგობრები იყვნენ. სტივენმა ჩემზე „Helplessly Hoping“-იც დაწერა, მე კი მასზე „Houses“. მისი ყველა სიმღერა საოცარია, მაგრამ ჩემს ტურს „Sweet Judy Blue Eyes“ გამოსამშვიდობებელ ტურად ვუწოდე და მას ეს არ ეწყინა.

რამდენად იყო თქვენი რეპერტუარის გაფართოება 1960-70-იან წლებში Elektra Records-ის გარემოსა და [ლეიბლის მფლობელ] ჯაკ ჰოლცმანის დამსახურება? – დელვერი

ჯაკი იყო – არის – ძალიან ჭკვიანი, თანამშრომლური და შესანიშნავი პარტნიორი იმაში, რასაც ვაკეთებდი და ვწერდი. ყოველთვის გვერდით მედგა, 25 წლის განმავლობაში, და Elektra ძალიან ეკლექტური ლეიბლი იყო – კარლი საიმონიდან The Stooges-მდე. როცა ჯაკი ლოს-ანჯელესში გადავიდა და The Doors Elektra-ზე მიიწვია, პირველად მე დამირეკა და მითხრა: „მინდა იცოდე, რომ The Doors-ს როგორც არტისტს ვიღებ და მინდა მოისმინო.“ შემიყვარდა ისინი და ვუთხარი, რომ შესანიშნავები იყვნენ. ჯაკი 95 წლისაა და დღემდე მუშაობს, ხშირად ვსაუბრობთ.

რა არის თქვენი ფოლკ-მუსიკის ქვეჟანრის არსი? რას უკავშირდება ხალხი ამ მუსიკაში? – ეამონმკ

ყველა ეს ულამაზესი ძველი სიმღერა დენვერის ფოლკლორის საზოგადოებიდან ვისწავლე – მაგალითად, „Maid of Constant Sorrow“ და სხვები. ფოლკ-მუსიკა ყველასა და ყველაფერს უკავშირდება, რადგან ეს ხალხის ცხოვრების, სიხარულისა და ტკივილის ისტორიებია. გამიმართლა, რომ ორიგინალები ვიპოვე და შემდეგ ახალი ავტორებიც, როგორიც ლეონარდ კოენი და The Doors იყვნენ, და ეს ყველაფერი შეერწყა და გახდა დროის მუსიკა, რომელიც დღემდე პოპულარულია. ყველა დიდ პოპ-სიმღერაში ფოლკ-სიმღერაა ჩადებული.

ჩემი საყვარელი თქვენი ალბომია „Who Knows Where the Time Goes“. როგორ აღმოაჩინეთ ეს შესანიშნავი სათაურის მქონე სიმღერა, რომელიც მაშინ სრულიად უცნობი იყო და სენდი დენის ეკუთვნოდა? – გორინგგალ

დღის ბოლოს სტუდიას ვკეტავდით, როცა ვიღაც ბიჭი მოტოციკლით შემოვარდა, კასეტა ჩემს პროდიუსერ დევიდ ანდერლის მაგიდაზე დააგდო და თქვა: „ეს სიმღერა აუცილებლად უნდა ჩაწეროთ.“ კასეტა ჩავრთეთ და ვთქვი: „ღმერთო ჩემო, რა თქმა უნდა, უნდა ჩავწეროთ.“ ეს ულამაზესი სიმღერაა და ძალიან მადლობელი ვარ, რომ სენდი დენი გავიცანი და მასთან ინგლისსა და ნიუ-იორკში დრო გავატარე. ერთად ვსვამდით და ეს საოცარი დრო იყო. შესანიშნავი ქალი იყო. დღემდე მაქვს პატარა ყვავილები, რომელიც მან მაჩუქა და სტუდიაში ვინახავ.

ვინ იყო პირველი მომღერალი, რომელმაც თქვენში ცეცხლი გააღვივა? – სარაCG

ამერიკელი მომღერალი ჯო სტაფორდი, რომელიც ძალიან პოპულარული იყო. როცა მისი შესრულებით მოვისმინე: [მღერის] „’Twas in the merry month of May when the green buds a-swelling, a young man on his death bed lay for the love of Barbara Allen,“ გულში ჩამწვდა. მამას ვუთხარი, რომ გიტარა მჭირდებოდა და ასე დაიწყო ჩემი გზა. არასდროს შევხვედრივარ მას, მაგრამ წლების შემდეგ ძალიან გამიხარდა, რომ მისი საუკეთესო სიმღერების კრებულისთვის ანოტაციების დაწერა მთხოვეს.

დაახლოებით 30 თქვენი ალბომი მაქვს; რომელს თვლით საუკეთესოდ და რატომ? – Cloudberry2021

ყველაზე ახალი, „Spellbound“, 12 სიმღერისგან შედგება, რომელიც თავად დავწერე. პირველად მოხდა ასე და გრემის ნომინაციაც მივიღე, ამიტომ ძალიან ბედნიერი ვარ ამ ალბომით. ახლა სხვა პროექტისთვის ვწერ და სიმღერების წერისა და შესრულების მღელვარება არასდროს დამიკარგავს.

რა გახდა [მანჩესტერის ჯგუფთან] Puressence-თან თანამშრომლობის მიზეზი? – აქსოლოტლი

მათ ჩაწერეს ულამაზესი ვერსია სიმღერაზე „Che“, რომელიც ჩე გევარაზეა და რომლის დაწერასაც ოთხი წელი მოვანდომე. მანამდე არავის ჩაუწერია ეს სიმღერა, მაგრამ მათი ვერსია ერთ-ერთ საუკეთესოდ მიმაჩნია, რაც კი მსმენია. ამიტომ დავინტერესდი. ვიპოვე ისინი, ინგლისში [ვოკალისტი] ჯეიმს მუდრიჩკის შევხვდი, დავმეგობრდით და საბოლოოდ მათ ალბომზე [2011 წლის Solid State Recital] ვიმღერე. ჯეიმსი შესანიშნავია.

თქვენ და კარლი საიმონმა ერთად შეასრულეთ „Fisherman’s Song“ მის 1990 წლის ალბომზე. როგორ გაჩნდა ეს თანამშრომლობა? – მიქტრიკ

კარლიმ იმღერა ჩემი სიმღერა, რომელსაც დოლი პარტონიც ასრულებდა, ასე რომ, რაღაც ისეთი შევძელი, რაც არასდროს მეგონა შესაძლებელი. კარლი მას შემდეგ ვიცნობ, რაც ის და მისი და ლუსი Simon Sisters-ში მღეროდნენ. მისი ყველა და ჩემი მეგობარი იყო, შემდეგ კი კარლი და მე გრინვიჩ ვილიჯში ვცხოვრობდით 60-იან წლებში, როცა იქ ნიჭის ბუდე იყო. ქუჩაში რომ გაგევლო, ტომ პაქსტონს შეხვდებოდი და გეტყოდა: „ახალი სიმღერა დავწერე,“ და მე მას ჩავწერდი.

ბობ დილანი იმ დროს გავიცანი, თუმცა პირველად 1959-60 წლებში მთებში, პატარა კლუბში Gilded Garter შევხვდი და ერთად ვსვამდით. მაშინ ის ვუდი გასრის ძველ ბლუზებს ასრულებდა, ამიტომ როცა დავინახე, რომ ეს სიმღერა „Bob Dylan“-ს ეკუთვნოდა – „How many roads must a man walk down“ – მეგონა, შეცდომა იყო. მალე მივხვდი, რომ არა და მისი სიმღერების ჩაწერა დავიწყე. ბოლო დროს „Masters of War“ ძალიან შემაშფოთებელია ჩემთვის შესასრულებლად, მაგრამ ისევ ვცდი, რადგან ეს ბრწყინვალე საპროტესტო სიმღერაა და უნდა ისმოდეს.

1939 წელი [როცა კოლინზი დაიბადა] დიდი ხნის წინ იყო. როგორ ეგუებით ამ მასშტაბს? – ედინკიო

დედაჩემი დაქორწინდა ბრმა კაცზე, რომელსაც სიეტლში ავტობუსში შეხვდა და ერთად ხუთი შვილი გაზარდეს. ჩვენ ვისწავლეთ ჩვენი ქვეყნის ისტორია და ის, რაც დამფუძნებლებისთვის ძვირფასი იყო. ახლა გვაქვს AI და ეს სრულიად სხვა სამყაროა, მაგრამ ძირითადი ფასეულობები არ იცვლება. ისევ ვქმნით ხელოვნებას და მუსიკას და ვცდილობთ, პლანეტა გადავარჩინოთ. ვხვდებით ადამიანებს, ვიკრიბებით ოჯახებთან, ჩავჯდებით თვითმფრინავში და სხვა ადგილას მივფრინავთ. ვუმკლავდებით ტრაგედიებს და ვსწავლობთ. ჩემი აზრით, თუ ჯერ კიდევ პლანეტაზე ვართ, ჯერ კიდევ გვაქვს საქმეები გასაკეთებელი.